Klikzink
U krijgt een kapschuur op de tekening: grote overspanning, gordingen op ruime afstand, geen isolatie gepland omdat het gebouw niet verwarmd wordt. Voor uzelf als aannemer zijn er twee vragen die de planning bepalen. Wanneer ligt het materiaal op de bouw, en wat gebeurt er onder die platen als het buiten kouder wordt dan binnen. Dat tweede punt wordt vaak vergeten omdat er toch niemand in het gebouw woont, en dat is precies waar het misgaat.
Felsplaten worden op maat gewalst, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter nauwkeurig. Voor een kapschuur is dat prettig, want de meeste van die schuren hebben één lange overspanning zonder onderbreking. U kunt de plaatlengte gelijk maken aan de lengte van het dakvlak, van goot tot nok of van goot tot lessenaarsrand, zonder overlap in de lengterichting. Dat scheelt een naad die u anders had moeten afkitten of onder een kap had moeten wegwerken.
Wat dat voor de planning betekent: de platen komen kant en klaar op maat aan, dus er is op de bouwplaats geen ruimte om nog iets te corrigeren. De maten moeten dus vaststaan voordat de bestelling de deur uit gaat. Bij een kapschuur met een eenvoudige rechthoekige plattegrond is dat meestal geen probleem, maar bij een kapschuur met een overstek aan één kant, een aangebouwde luifel of een asymmetrische nok loont het om de opname zelf te doen of te laten checken voordat u de stuklijst instuurt. Een maat die achteraf een centimeter scheelt, betekent een nieuwe plaat, niet een sausje met een schaar.
Wij denken op tekening mee, kosteloos, en dat is precies waar dat meedenken het meeste oplevert: niet bij de kleurkeuze, maar bij het uitvogelen van de platenverdeling over een dakvlak met een hoek erin of een doorbroken gording.
Omdat elke plaat op maat gewalst wordt, ligt er geen voorraad materiaal magazijngereed dat u vandaag besteld en morgen op de bouw heeft liggen. Reken op een levertijd die u ruim voor de planning van het dakwerk moet vastzetten, zeker als de kapschuur onderdeel is van een groter project waarbij de dakdekker een vaste week krijgt toebedeeld. Bel of mail liever een week te vroeg voor een indicatie dan dat u de dakdekker moet afbellen omdat de platen er niet zijn.
Op de bouw zelf moet er meer liggen dan de platen alleen. Er zijn klemmen nodig voor de blinde bevestiging onder de fels, en afhankelijk van de ondergrond schroeven voor houten gordingen of zelfborende schroeven voor een stalen gordingconstructie. Bij een kapschuur is de gordingmaat meestal ruimer dan bij een woonhuis, wat betekent dat de plaat over een grotere vrije lengte moet overspannen tussen twee bevestigingspunten. Check daarom vooraf de gordingafstand tegen de opgave van de plaatdikte, en niet pas als de eerste baan al ligt en doorbuigt onder het gewicht van een dakdekker die erover loopt.
Neem ook de juiste hoeveelheid randafwerking mee: gootlijsten, nokstukken en eindkappen zijn onderdelen die apart op de pakbon staan en die net zo goed op maat gewalst worden. Een tekort daaraan legt het werk stil, ook als de platen zelf compleet zijn.
Een kapschuur is meestal ontworpen om iets groots droog te houden: landbouwmachines, hooi, materieel. Dat betekent een grote overspanning met gordingen die verder uit elkaar staan dan gebruikelijk, om het aantal steunpunten en daarmee de kosten van de staalconstructie te beperken. Voor de plaat is dat een aandachtspunt: hoe groter de vrije overspanning tussen twee gordingen, hoe eerder een golf van 0,55 millimeter staal onder eigen gewicht of onder sneeuwbelasting gaat werken. Dat is geen kwestie van sterkte van het materiaal zelf, maar van de afstand waarover het ondersteund wordt. Bij twijfel is het verstandiger om de gordingafstand te toetsen dan om achteraf te ontdekken dat het dakvlak in het midden van elk vak een zichtbare deuk vertoont.
Een kapschuur zonder isolatie is het gebouwtype waar condens het meest onderschat wordt, juist omdat er niemand binnen woont en niemand dus klaagt over een koude wand. Maar onder een stalen dakplaat zonder isolerende laag condenseert vocht uit de binnenlucht tegen de onderkant van de plaat zodra het buiten kouder is dan binnen, en dat gebeurt ook in een kapschuur. Er hoeft geen verwarming te zijn; vee, opgeslagen hooi, machines die net van buiten komen of gewoon de vochtige buitenlucht die door de open zijkanten naar binnen waait, leveren al genoeg waterdamp op.
Dat condens druppelt op wat eronder staat. Bij een kapschuur is dat vaak precies het spul dat droog moet blijven: stro, hooi, gereedschap, een tractor die dan gaat roesten. Voor u als aannemer betekent dit dat u bij de opdrachtgever moet navragen wat er in de schuur komt te staan of te liggen, voordat u de platte plaat zonder meer aanbeveelt. Blijft het gebouw echt open en gaat het om droge opslag van bijvoorbeeld bouwmaterialen die tegen een beetje vocht kunnen, dan is een ongeïsoleerd dak met felsplaten een gangbare, eenvoudige oplossing. Komt er vee in, of moet er droog geoogst product liggen, dan is een systeem met een condensbestendige onderzijde of een dampopen folie onder de gording het overwegen waard, en dat is een andere post op de begroting dan alleen de plaat.
Dit is dan ook het moment waarop u het beter niet te snel wilt afhandelen met alleen de plaat als gespreksonderwerp: de opdrachtgever denkt vaak aan de kleur en de prijs per vierkante meter, en vergeet dat de vraag wat er onder het dak gebeurt net zo goed onderdeel is van de bestelling.
Neem de maatvoering van het dakvlak op voordat u bestelt, laat twijfelgevallen zoals hoeken en overstekken checken, en zet de levertijd ruim vooraf vast in de planning. Vraag de opdrachtgever wat er in de schuur komt te staan, want dat antwoord bepaalt of de platte plaat volstaat of dat er iets tegen condens nodig is. Twijfelt u over de gordingafstand bij uw project, dan denken wij daar kosteloos over mee op basis van uw tekening.