Klikzink
Klikfels is toepasbaar vanaf zes graden dakhelling. Dat getal staat vast, of het dak nu op een rijtjeshuis ligt of op een vakantiewoning tussen de bomen. Wat niet vaststaat, is hoeveel marge u boven die zes graden wilt houden. En bij een vakantiewoning ligt die marge anders dan bij een huis waar iemand elke dag naar buiten kijkt.
De zes graden is de grens waarbij water nog snel genoeg van de plaat afloopt en niet via de fels naar binnen kan trekken. Onder die grens blijft er te veel water op het felsprofiel staan, vooral bij wind uit een ongunstige hoek of bij een combinatie van regen en dooiende sneeuw. Bij een dakhelling van precies zes graden werkt het systeem, maar de tolerantie voor fouten in de uitvoering, voor vervuiling in de goot of voor een verstopte hemelwaterafvoer is minimaal. Bij een woning waar u zelf woont, merkt u een lekkage vaak binnen een paar dagen: een vlek op het plafond, een vochtige geur op zolder. Bij een vakantiewoning die drie weken leegstaat tussen twee verhuurperiodes, merkt niemand dat.
Een vakantiewoning wordt niet elke dag bekeken. De eigenaar komt er misschien een paar weekenden per jaar, de rest van de tijd wisselen huurders elkaar af of staat het pand leeg. Een dak op het scherp van de snede, net boven de zes graden, is op zichzelf geen probleem zolang het onderhoud op peil blijft: de goot schoon, de hoekoplossingen gecontroleerd, bladafval verwijderd voor het najaar. Maar dat onderhoud gebeurt bij een vakantiewoning doorgaans in het seizoen, vaak vlak voor de verhuurperiode begint. Tussen half september en april, wanneer de meeste regen en sneeuw valt, kijkt er wekenlang niemand naar het dak.
Op een laaghellend dak stapelt een klein probleem zich dan op tot een groot probleem, juist omdat niemand het ziet ontstaan. Een dakgoot die half verstopt raakt met blad houdt water langer op de plaat dan bedoeld. Bij zes graden en een schone goot is dat geen probleem; bij zes graden en een goot die voor de helft dichtzit, staat het water precies waar u het niet wilt. Bij een gewoon woonhuis ziet de bewoner dat en grijpt in. Bij een vakantiewoning ligt het er tot de volgende schoonmaakbeurt, en dat kan weken duren.
Om die reden raden wij bij een vakantiewoning aan om niet op de ondergrens te gaan zitten, maar liever een marge van enkele graden erboven aan te houden waar de kapconstructie dat toelaat. Bij een nieuw dak of een volledige vervanging is die keuze meestal nog te maken; bij een bestaande kapconstructie ligt de helling al vast en is dit gesprek achterhaald voordat het begint. In dat laatste geval gaat het er vooral om de afwerking rond hoeken, doorvoeren en de aansluiting op de goot extra aandacht te geven, omdat daar de kans op een fout het grootst is en de controle het laagst.
De reden voor die marge is niet dat het systeem bij zes graden minder goed zou werken. Het werkt dan naar behoren, mits de uitvoering klopt en het onderhoud gebeurt. De reden is dat een vakantiewoning minder vaak wordt gecontroleerd dan een woonhuis, en dat een fout die bij een woonhuis binnen een week aan het licht komt, hier soms een winter lang onopgemerkt blijft. Een paar graden extra helling geeft meer speling voor het moment dat het onderhoud een keer later komt dan gepland, wat bij verhuurde vakantiewoningen eerder de regel is dan de uitzondering.
Dit is geen pleidooi om bij een vakantiewoning altijd voor een steiler dak te kiezen. Bij een aanbouw, een berging naast het hoofdgebouw, of een dak dat toch al is voorzien van een ruime overstek en een goot die goed bereikbaar is voor onderhoud, voldoet een helling dicht bij de ondergrens gewoon. Ook als de eigenaar zelf regelmatig aanwezig is, of als er een vaste beheerder of parkonderhoud is die het dak periodiek nakijkt, vervalt een groot deel van het argument. De marge is een antwoord op onregelmatig toezicht, niet op de plaat zelf. Waar dat toezicht wel geregeld is, hoeft u er niet voor te betalen met een steilere kapconstructie die misschien niet bij het ontwerp past.
Het heeft ook geen zin om de marge op te voeren als excuus om onderhoud over te slaan. Een paar graden extra helling compenseert een verstopte afvoer of een beschadigde randafwerking niet volledig; het geeft alleen meer tijd voordat een klein probleem een lekkage wordt. Bij een vakantiepark met meerdere woningen op een rij loont het daarom om de dakhelling en het onderhoudsschema in één adem te bespreken met de parkbeheerder, in plaats van de helling los te zien van de vraag wie er straks de goten schoonmaakt.
Als u een vakantiewoning laat ontwerpen of de kapconstructie nog kunt beïnvloeden, is dit het moment om niet alleen naar de ondergrens van zes graden te kijken, maar ook naar wie het dak straks in de gaten houdt en hoe vaak. Ligt de constructie al vast, dan verschuift de aandacht naar de uitvoering van hoeken, aansluitingen en de goot, en naar een onderhoudsritme dat niet afhankelijk is van het toeval van wie er die maand in de woning verblijft. Wij denken hierin mee op basis van de tekening van uw dak, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn, en geven aan waar de marge in uw geval verstandig is en waar de ondergrens gewoon voldoet.