Klikzink
Een tiny house heeft geen dakvlak om mee te verspillen. Waar op een gewoon woonhuis nog ruimte over is om een paneel net iets anders te leggen, telt op een tiny house elke baan mee. Dat verandert de volgorde waarin we werken en de manier waarop de panelen aan het dak vastkomen. We krijgen deze vraag geregeld, vaak van de eigenaar zelf die het huis (laat) bouwen en van tevoren al weet dat er zonnepanelen op moeten.
De gangbare manier om zonnepanelen op een dak te zetten is met dakhaken die door de bedekking heen op de constructie worden geschroefd. Op een groot dak is dat geen probleem: een paar doorvoeren op een dakvlak van veertig vierkante meter vallen in het niet. Op een tiny house, met een dakvlak van misschien tien tot vijftien vierkante meter, is elke doorboring een risico op een lekkage die je nergens kunt wegwerken zonder het hele paneel eraf te halen. Bij felsplaten hoeft dat niet. De platen worden blind bevestigd met klemmen die onder de opstaande fels grijpen, zonder dat er een schroef door de plaat zelf gaat. Voor zonnepanelen gebruiken we hetzelfde principe: er zijn klemsystemen die op de fels klikken en waarop de paneelrails vastkomen. Het dakvlak blijft dan van boven tot onder ongeschonden, en dat is precies waar een tiny house belang bij heeft, want er is geen reservevlak om een gaatje op te vangen.
Bij een tiny house op wielen is gewicht geen bijzaak. Het bepaalt of het huis nog verplaatst kan worden zonder een zwaarder chassis of een ander trekgewicht. Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, wat op een dak van twaalf vierkante meter neerkomt op zestig kilo voor de dakbedekking. Zonnepanelen komen daar dan bovenop, en de klemmen die op de fels zitten wegen ook wat. Bij een vast huis maakt dat niet zoveel uit, bij een verplaatsbaar huis wel. We hebben het dan ook liever van tevoren over het totale gewicht dat op het dak komt, inclusief bekabeling en de eventuele omvormer als die ook boven zit, dan dat we achteraf ontdekken dat het chassis of de wielen daar niet op berekend zijn. Dat is een gesprek dat de eigenaar met de chassisbouwer of de constructeur moet voeren, wij kunnen alleen aangeven wat onze platen en klemmen aan gewicht toevoegen.
Op een gewoon woonhuis wordt het dak vaak eerst afgemaakt en pas later, soms jaren later, komen de zonnepanelen erbij. Bij een tiny house werkt het prettiger om dat in één lijn te plannen, juist omdat het dakvlak zo beperkt is. Wij leveren de felsplaten op maat, op de millimeter, en als we vooraf weten waar de panelen komen, kunnen we de baanbreedtes daarop afstemmen. Een paneel van iets meer dan een meter breed past bijvoorbeeld niet vanzelf op een plaat van 475 millimeter werkende breedte; de klemmen moeten op een fels zitten die onder het paneel doorloopt, en de plaatsing van de felsen bepaalt dus mee waar een paneel wel en niet handig ligt. Een aannemer die dit weet voordat de platen gewalst worden, bespaart zichzelf het passen en meten achteraf. Bij een dak dat al ligt, kan het nog steeds, maar dan is de paneelindeling gebonden aan de felsen die er al liggen, en dat geeft minder vrijheid.
Felsplaten zijn te leggen vanaf zes graden dakhelling, en een tiny house heeft vaak een licht hellend dak of een zadeldak met een bescheiden hoek. Bij een heel flauw dakvlak is het goed om te bedenken dat zonnepanelen zelf ook een obstakel voor waterafvoer kunnen worden, zeker als de klemmen en rails niet in lijn met de felsrichting liggen. Wij denken daarin mee op tekening, zonder dat daar kosten aan hangen, en kijken dan mee of de indeling van panelen en de looprichting van het water elkaar niet in de weg zitten. Dat is iets waar we bij een groot dak veel minder snel tegenaan lopen, simpelweg omdat er meer ruimte is om paneel en waterloop van elkaar te scheiden.
De kleuren die we leveren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, zijn alle drie mat, met een glansgraad onder de vijf. Bij een tiny house met zonnepanelen op het dak valt vooral de zwarte uitvoering vaak samen met de kleur van de panelen zelf, waardoor het geheel niet uit elkaar valt in vlakken. Dat is geen technisch argument, maar wel iets dat eigenaren regelmatig noemen als ze voor het eerst een tekening zien. De coating zelf, een organische laag van vijftig micrometer op verzinkt staal, heeft met de zonnepanelen zelf niets te maken; die ligt er voor de bescherming van de plaat, met of zonder panelen erop.
Staal zet uit en krimpt met de temperatuur, en dat geldt voor felsplaten net als voor de rails van een zonnepaneelsysteem. Op een tiny house, waar het dakvlak klein is, blijft dat effect beperkt in absolute maat, maar het is niet nul. Felsplaten zetten ongeveer half zoveel uit als zink, en die beweging moet in de bevestiging van de klemmen kunnen. Bij een dak dat volledig belegd is met panelen, is er weinig speling meer om die beweging op te vangen als de klemposities niet goed doordacht zijn. Vandaar dat we liever meedenken over de plaatsing dan dat de klemmen achteraf ergens tussen bestaande felsen in gepropt worden.
Heeft de eigenaar al een dakbedekking liggen die niet met klikfelsplaten te combineren is, zoals EPDM of bitumen, dan is het vervangen van het hele dak alleen voor de zonnepanelen vaak niet in verhouding met wat een tiny house aan dakvlak te bieden heeft. Ook bij een dakhelling onder de zes graden is felsplaat niet de juiste keuze, met of zonder panelen. En is het chassis of het gewichtsbudget van het huis al tot het randje benut door isolatie, leidingen en inrichting, dan kan het gewicht van platen plus panelen net de doorslag geven die het huis niet meer verplaatsbaar maakt zoals de eigenaar wilde. In dat geval is het geen kwestie van een andere dakbedekking, maar van herzien wat er in het huis en op het chassis mag.
Heeft u een tiny house in de tekenfase en wilt u zonnepanelen op het dak, dan helpt het als wij meekijken voordat de platen gewalst worden. Stuur ons de tekening met de gewenste paneelindeling, dan denken we mee over de baanbreedte, de plaatsing van de felsen en het gewicht dat erbij komt. Ligt het dak er al, dan bespreken we graag hoe de klemmen op de bestaande felsen aansluiten op het paneelsysteem dat u wilt gebruiken.