Klikzink
Een tiny house heeft geen tweede dak om op terug te vallen als het misgaat. Zodra de oude bedekking eraf is, ligt de woning open, en bij een tiny house is dat een kwetsbaarder moment dan bij een gewoon huis. Er is geen zolder die het even opvangt, geen gang tussen kamers waar een lekkage zich verspreidt voor u het merkt. Water dat binnenkomt, zit binnen een uur in het bed, de kastjes of de kachel. Daarom is de volgorde van het werk bij dit gebouw belangrijker dan bij een groter dak: er moet een plan liggen voordat de eerste plaat eraf gaat, niet pas als die er al af is.
Bij een woonhuis van honderdvijftig vierkante meter dak is één rotte gordel of één verrassing onder de oude bedekking een tegenvaller die je inplant en oplost. Bij een tiny house van vijftien of twintig vierkante meter dakvlak is diezelfde tegenvaller een aanzienlijk deel van het hele dak. Er is minder ruimte om fouten te compenseren met een extra baan of een andere maatvoering, want elke baan telt hier mee in het totaalbeeld. Een felsplaat die een paar centimeter verkeerd is besteld, valt op een groot dak weg tussen de andere platen; op een klein dakvlak ziet u het direct.
Het tweede verschil is het gewicht, en dat speelt niet bij een vast huis. Een tiny house is gebouwd om op een trailer te blijven staan of op zijn minst verplaatsbaar te zijn, en de constructie is daarop berekend, niet op onbeperkte extra belasting. Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, wat op een dakvlak van twintig vierkante meter neerkomt op ongeveer honderd kilo voor de platen alleen. Dat is doorgaans geen probleem, maar het is wel iets om mee te nemen als er tegelijk zonnepanelen op komen, een dakkoffer is toegevoegd, of als de vorige eigenaar er al een terras op heeft gebouwd. Bij een tiny house rekent u het gewicht van het dak niet los, maar als onderdeel van alles wat er al op en aan de constructie hangt.
Het werk begint met het verwijderen van de bestaande dakbedekking, of dat nu bitumen, EPDM, golfplaat of iets anders is. Bij een tiny house is dit meestal een kwestie van uren, niet van dagen, simpelweg omdat het dakvlak klein is. Maar juist omdat het snel gaat, is de verleiding groot om door te pakken zonder de ondergrond goed te beoordelen. Dat is de fout die we in de praktijk het vaakst zien: de oude laag ligt eraf, het hout onder de dakrand ziet er wat donker uit, maar het weer is goed en de klant wil door. Een week later blijkt dat donkere hout zacht onder de schroevendraaier.
De beoordeling van de ondergrond moet dus gebeuren zodra de oude bedekking weg is, niet aan het einde van de dag als iedereen naar huis wil. Bij een tiny house is de dakconstructie vaak lichter uitgevoerd dan bij een woonhuis, met dunnere platen of minder overspanning, en dat maakt vochtschade eerder een probleem voor de sterkte. Waar bij een zwaar dak een verzwakte plek nog kan meedragen dankzij de rest van de constructie, heeft een tiny house daar minder marge voor. Rot bij de dakrand, bij een doorvoer voor een kachelpijp, of rond een dakraam moet er dus uit voordat er nieuw hout of nieuwe platen op komen. Dat kost een halve tot een hele dag extra, en die tijd is het waard: felsplaten erop leggen op een ondergrond die niet deugt, verplaatst het probleem alleen naar later.
Het voordeel van een klein dakvlak is de snelheid waarmee het weer dicht kan. Bij een woonhuis loopt de planning al snel over meerdere weken, met steigers, meerdere dakvlakken en soms meerdere vakmensen tegelijk. Bij een tiny house is de aannemer vaak alleen, of met één hulp, en het hele karwei past in dezelfde week: strippen en beoordelen op maandag, eventueel herstel van de ondergrond op dinsdag, felsplaten monteren op woensdag en donderdag, aansluitingen en randen afwerken op vrijdag.
Om dat schema te halen, moet het materiaal wel op maat besteld zijn voordat de sloop begint. Felsplaten worden op de millimeter geleverd, en bij een tiny house met een dakvlak van bijvoorbeeld vier bij vijf meter is er weinig ruimte om ter plekke nog te improviseren met een verkeerde lengte. Wij denken vooraf mee op tekening, zonder dat daar kosten aan hangen, juist om te voorkomen dat de aannemer halverwege de week met een verkeerde maat platen op de bok staat en het dak intussen open ligt. Bij een gewoon huis is een foutieve bestelling een vertraging van een paar dagen; bij een tiny house waar het hele gebouw op straat, op een trailer of op een tijdelijke standplaats staat, is dat een probleem dat u liever niet heeft.
De felsplaten zelf zijn blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven door het dakoppervlak gaan. Op een houten dakconstructie, wat bij een tiny house de regel is, worden die klemmen met schroeven op de gordels bevestigd voordat de volgende baan overlapt. Bij zes graden dakhelling of meer is dit systeem toepasbaar, en de meeste tiny houses met een hellend dak zitten daar ruim boven. Bij een nagenoeg vlak dak met minimaal afschot ligt dat anders, maar dat is een andere situatie dan hier besproken.
Er zijn tiny houses waarbij vervangen in één week niet realistisch is, en het is beter dat vooraf te weten dan er tijdens het werk achter te komen. Als het huis nog op wielen staat en binnen die week moet verhuizen naar een andere standplaats, is een open dak een risico dat u niet wilt lopen tijdens transport. Dan is het verstandiger om het vervangen te plannen op het moment dat het huis stilstaat, of om in twee fasen te werken: eerst een tijdelijke waterdichte laag aanbrengen, dan verplaatsen, dan pas de felsplaten monteren op de nieuwe locatie.
Het is ook niet de juiste aanpak als de dakconstructie zelf twijfelachtig is en u dat pas merkt tijdens het strippen. Bij ernstige rot in de hoofdbalken, niet alleen bij de randen, is haastig doorbouwen geen optie. Dan moet er eerst een besluit vallen over herstel of vervanging van de constructie, en dat kost meer tijd dan een week, hoe klein het dakvlak ook is. Doorzetten omdat de planning nu eenmaal zo staat, is dan geen goede reden.
En is de tiny house eigenaar zelf de klusser die het karwei in het weekend wil doen, dan is een week vaak niet haalbaar zonder professionele hulp bij het meten en bestellen. Felsplaten op maat bestellen vraagt precisie; een paar centimeter verschil in de lengte van de baan is bij dit kleine dakvlak niet te verstoppen. Wilt u zelf de handen uit de mouwen steken, dan raden we aan om in ieder geval de opname en bestelling met ons af te stemmen, zodat het materiaal klopt op het moment dat u begint.