Klikzink
Op een gewoon huis valt een dakraam of een doorvoer voor een kachelpijp meestal midden in een baan, met ruimte aan alle kanten om het net te leggen zoals het uitkomt. Op een tiny house is dat dakvlak vaak niet meer dan twee tot vier banen van 475 mm breed. Elke doorvoer die u erin zet, verschuift de indeling van het hele dak. Dat is de reden waarom deze vraag bij een tiny house een ander antwoord vraagt dan bij een schuur of een woonhuis: er is simpelweg geen ruimte om een doorvoer ergens tussenin te proppen zonder dat u de rest van de banenverdeling opnieuw moet uitrekenen.
De fels, de haaks opstaande rand van 35 mm waarmee de banen aan elkaar klikken, is de plek waar het water via de baan naar de goot loopt. Een doorvoer of dakraam midden in een baan is daarom eenvoudiger waterdicht te maken dan een doorvoer die net over een fels heen valt. Bij een tiny house met een smal dakvlak is de verleiding groot om het dakraam te plaatsen waar het van binnenuit gezien goed uitkomt, bijvoorbeeld precies boven het bed. Wij raden aan om die wens eerst te toetsen aan de baanindeling. Valt de gewenste positie op de fels, dan verschuift u het raam een paar centimeter, of u past de breedte van een baan aan: omdat wij op de millimeter leveren, kunnen we een baan smaller laten walsen zodat de doorvoer precies in het midden van een baan valt, zonder dat u met een halve baan aan de rand blijft zitten.
Rond een dakraam of een doorvoer voor een pijp werken we met een opstand die hoger is dan bij een normaal dak, meestal een paar centimeter meer dan de fabrikant van het raam voorschrijft, juist omdat een tiny house vaak een lagere dakhelling heeft dan een traditioneel huis en water dus langer op het dak blijft staan. Aan de bovenzijde van de doorvoer, tegen de helling op, komt een schort dat onder de baan erboven doorloopt, zodat regenwater vanzelf over de doorvoer heen wordt geleid in plaats van ertegen te lopen. Aan de zijkanten en de onderkant sluit een geplooid stukje plaat aan op de fels van de aangrenzende banen. Dat is precies waarom de plaats van de doorvoer zo belangrijk is: een aansluiting die op de fels zelf moet aangrijpen, is lastiger sluitend te krijgen dan een aansluiting die volledig binnen het vlak van één baan blijft. Bij een kachelpijp komt daar een hittebestendige manchet bij tussen de plaat en de pijp, los van de waterdichting, omdat de coating van de plaat niet bedoeld is om tegen een hete pijp aan te liggen.
Bij een tiny house op een trailer of op verplaatsbare poten telt elke kilo op het dak mee voor de rijhoogte, de aslast en de balans tijdens transport. Een dakraam van gehard glas met een kunststof of aluminium kader is aanzienlijk zwaarder dan het stukje felsplaat dat het vervangt, en dat gewicht zit hoog op het gebouw, precies waar het voor de stabiliteit het minst gewenst is. Bij de keuze van het aantal en de grootte van de dakramen is het daarom zinnig om niet alleen te kijken naar wat er in het interieur nodig is, maar ook naar wat het totale dak aan gewicht en gewichtsverdeling te verduren krijgt zodra het huis op de weg staat. Een dakraam dat te ver naar één kant van het dakvlak ligt, kan de balans op een trailer meer beïnvloeden dan zijn eigen gewicht doet vermoeden, simpelweg omdat het niet in het midden van de constructie zit. Voor een vast geplaatst tiny house speelt dit niet; daar is het vooral een vraag van draagkracht van de sporen, die bij een gering aantal doorvoeren zelden een probleem vormt.
Er zijn situaties waarin wij een andere plek voor de doorvoer adviseren dan de eerste wens van de opdrachtgever. Ligt de gewenste plaats van het dakraam dicht bij de dakrand, binnen een paar centimeter van de goot, dan is de opstand aan de onderzijde vaak te kort om een goede aansluiting te maken voordat het water al de goot bereikt; in dat geval verschuiven we het raam liever wat verder het dakvlak op. Bij een lessenaarsdak met een lage helling, iets waar tiny houses vaker mee gebouwd worden dan gewone woningen, raden we af om een doorvoer helemaal onderaan het dakvlak te plaatsen, omdat daar de grootste hoeveelheid afstromend water samenkomt. Ook bij een dakraam dat breder is dan een halve baan overwegen we liever een andere plek of een andere maat, want een brede opening in een dakvlak van maar een paar banen laat weinig ruimte over om de rest van de banen netjes en symmetrisch te leggen. In die gevallen is het geen kwestie van kunnen of niet kunnen, maar van wat op een klein dakvlak nog een verantwoorde verhouding is tussen dichte plaat en doorvoer.
Omdat de indeling van de banen en de plaats van elke doorvoer op een tiny house zo nauw samenhangen, werken we het liefst mee vanaf de eerste schets, niet pas op het moment dat de sporen al liggen. Dat meedenken op tekening kost niets en voorkomt dat u met een dakraam blijft zitten dat net verkeerd valt ten opzichte van de fels, of met een baanindeling die achteraf lastig is aan te passen. Heeft u een tekening met de gewenste plaats van dakramen en doorvoeren, dan kijken wij mee naar de indeling van de banen en laten we die op maat walsen zodat de doorvoer op de juiste plek in een baan valt.