Klikzink
Bij een tiny house krijgen wij vaak dezelfde vraag: hoe schuin moet het dak minimaal zijn om er felsplaten op te leggen. Het korte antwoord is dat een klikfelsdak vanaf zes graden dakhelling kan. Dat getal geldt voor felsplaten in het algemeen, op elk gebouw. Bij een tiny house telt daar iets bovenop: het dakvlak is klein, en bij een verplaatsbaar huis speelt gewicht een rol die bij een vaste woning nauwelijks meespeelt. Die twee dingen samen bepalen wat voor uw tiny house verstandig is, en dat is niet voor elk ontwerp hetzelfde antwoord.
De fels van 35 mm die de banen aan elkaar klikt, moet water kunnen afvoeren voordat het onder de klik door kan trekken. Bij een vlak of nagenoeg vlak dak duurt het simpelweg te lang voordat regenwater is weggelopen, en dan zoekt het zijn weg langs de kleinste opening. Vanaf zes graden loopt het water snel genoeg weg om dat te voorkomen. Onder die helling gaan we het gesprek niet aan: dan raden wij een andere dakbedekking aan, ook al zou u het liever met stalen banen doen.
Bij een tiny house is die grens net iets scherper dan bij een grote loods of een woonhuis. Dat komt niet door het materiaal, maar door de schaal van het dak. Een tiny house heeft een dakvlak van misschien tien tot twintig vierkante meter, tegenover honderden vierkante meters bij een bedrijfshal. Op een klein dakvlak is er weinig aflooplengte: het water moet in een paar meter naar de dakrand toe, in plaats van over tientallen meters. Bij precies zes graden op een kort dakvlak is de marge kleiner dan bij zes graden op een lang dakvlak. Daarom adviseren wij bij een tiny house liever een paar graden extra boven het minimum, als het ontwerp dat toelaat. Tien tot vijftien graden geeft meer comfort in de afvoer, zonder dat het silhouet van het huis meteen verandert.
Op een groot dak vormt een baan felsplaat een klein deel van het geheel. Op een tiny house is dat anders: een dakvlak van bijvoorbeeld drie meter breed heeft misschien maar zes of zeven banen nodig, bij de werkende breedte van 475 mm per baan. Dat betekent dat elke baan zichtbaar is en meetelt in het totaalbeeld. Een verkeerd gekozen helling werkt dat in de hand: bij een te vlak dak op een kort vlak zie je sneller een baan die net niet goed afwatert, omdat er simpelheidshalve geen ruimte is om een foutje te verdoezelen tussen tientallen andere banen.
Omdat wij platen op maat leveren, tot op de millimeter en tot 8000 mm lang, kan een dakvlak van een tiny house in principe met doorlopende banen zonder dwarsnaad worden gedekt. Dat is precies waar een klein dakvlak van profiteert: geen overlap die kwetsbaar is voor een lage helling, één ononderbroken lijn van goot tot nok. Bij een steiler dak is dat voordeel er ook, maar bij een tiny house met een kort dakvlak maakt het net het verschil tussen een dak dat er verzorgd uitziet en een dak waar je de naden ziet zitten.
Het tweede punt dat een tiny house onderscheidt van een gewoon huis, is dat het chassis vaak een maximaal toelaatbaar gewicht heeft, zeker als het huis op wielen staat en over de weg moet kunnen. Bij een vaste woning maakt het gewicht van de dakbedekking weinig uit voor de rest van de constructie. Bij een tiny house op een aanhanger telt elke kilo mee, samen met isolatie, wanden, meubels en installaties.
Felsplaten wegen ongeveer 5 kg per vierkante meter. Dat is licht in vergelijking met veel andere harde dakbedekkingen, en dat gewicht verandert niet met de dakhelling: een steiler dak heeft simpelweg iets meer oppervlak nodig om dezelfde plattegrond te overspannen, en dus iets meer platen. Bij een tiny house waar het totale gewicht strak tegen de grens van het chassis aan zit, kan dat een overweging zijn om het dak niet steiler te maken dan nodig. Een dak van twintig graden heeft meer oppervlak dan een dak van tien graden bij dezelfde breedte, en dus ook iets meer gewicht aan platen, klemmen en de eventuele onderconstructie. Bij een tiny house dat vaak verplaatst wordt, wegen wij dat samen met u af: liever een paar graden extra voor een betere waterafvoer op een kort dakvlak, of liever een lager silhouet en minder gewicht omdat het chassis weinig marge heeft. Dat is een gesprek dat per ontwerp verschilt en dat wij het liefst voeren aan de hand van een tekening.
Bij een tiny house is er nog een reden om niet zomaar voor een steil dak te kiezen, ook als het chassis het gewicht wel zou toelaten: de maximale hoogte tijdens transport over de weg. Een tiny house op een aanhanger heeft in Nederland te maken met een maximale rijhoogte. Een steil dak kan die grens sneller bereiken dan een vlak dak, zeker in combinatie met een verhoogd chassis of extra isolatie in het plafond. Bij een tiny house dat regelmatig verplaatst wordt, is dat vaak een zwaarder argument dan de dakhelling die voor de waterafvoer nodig is. In dat geval kiezen ontwerpers soms bewust voor een helling net boven het minimum van zes graden, met een iets langere aflooplengte in het ontwerp om toch voldoende afwatering te krijgen. Dat is een van de situaties waarin wij ontwerpers adviseren om het dakvlak iets te verlengen in plaats van de helling te vergroten, juist om binnen de transporthoogte te blijven.
Omgekeerd geldt: bij een tiny house dat vast op een fundering staat en niet meer verplaatst wordt, vervalt die beperking. Dan is er meer vrijheid om voor een steilere helling te kiezen, puur op basis van uitstraling en waterafvoer, zonder dat de transporthoogte nog een rol speelt.
De dakhelling van een tiny house is dus niet alleen een vraag van het minimum dat felsplaten toelaten. Het is een afweging tussen drie dingen die bij een tiny house allemaal net iets zwaarder wegen dan bij een gewoon gebouw: de aflooplengte van een klein dakvlak, het gewicht dat het chassis moet kunnen dragen als het huis verplaatsbaar is, en de maximale hoogte tijdens transport. Bij een tiny house dat vast blijft staan, vervalt dat laatste punt en houdt u vooral de eerste twee over.
Wij denken graag mee vanaf de tekening, zonder dat daar kosten aan hangen. Stuur ons de maten van het dakvlak en, als het van toepassing is, de maximale rijhoogte en het beschikbare gewicht op het chassis, dan kijken wij samen met u welke helling en welke platenmaat voor uw tiny house het beste past. Zo weet u voordat de bouw begint of het dak in de vorm die u voor ogen heeft, ook werkelijk goed afwatert en binnen de grenzen van het chassis blijft.