Klikzink
Een stacaravan met opbouw heeft vaak geen echt plat dak, maar een vlak met een lichte afschot: net genoeg helling om water naar één kant af te voeren. Die helling zit meestal ergens tussen de zes en tien graden, en daarmee precies op de grens waar felsplaten nog wel kunnen, maar waar de manier van afwerken belangrijker wordt dan bij een steiler dak. Bij een dakhelling van dertig graden lost een klein slordigheidje in de randafwerking zichzelf grotendeels op, omdat het water snel wegloopt. Bij een afschot van zes graden blijft water langer op het dakvlak staan, en dan telt elke naad, elke overlap en elke aansluiting mee.
De reden dat felsplaten hier vaak in beeld komen, is de bestaande ondergrond. Veel van deze opbouwen hebben een dakhuid van gegolfd staal of van kunststof platen, gelegd op een lichte houten of stalen constructie die niet is berekend op veel extra gewicht. Een nieuwe laag bitumen met grind, of een dikke EPDM-folie met ballast, telt al snel te zwaar op voor die constructie. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter en gaan direct over de bestaande platen heen, zonder dat de onderconstructie extra belast wordt met een zwaar pakket daaronder. Dat maakt het dak niet vanzelf geschikt, want de knik naar de opbouw, de randen en de aansluitingen op doorvoeren blijven aandachtspunten. Maar het gewicht is bij deze combinatie van gebouw en dakvorm zelden het probleem; de afwerking van de randen is dat wel.
Bij een dakhelling van dertig graden of meer leggen we de banen bijna altijd in de richting van de afschot, van de nok naar de goot. Bij een vlak dak met een afschot van zes tot tien graden is die keuze minder vanzelfsprekend. De felsen staan dwars op de looprichting van het water, en bij een klein hoogteverschil tussen nok en goot loopt het water langzamer weg dan op een steil dak. Een fels van 35 millimeter hoog is op zichzelf geen probleem, water loopt eronder gewoon door de plaatgeometrie naar de goot. Maar bij een baan die te kort is voor het dakvlak, en waar dus een dwarsnaad nodig is, ontstaat een kwetsbaar punt. Op een steil dak ligt die dwarsnaad hoog en droog. Op een vlak dak met afschot van zes graden kan diezelfde naad, als hij op de verkeerde plek valt, langere tijd onder een laagje water liggen na een regenbui.
Om dat te voorkomen, kiezen we bij dit type dak zo veel mogelijk voor doorlopende banen zonder dwarsnaad. Felsplaten zijn op de millimeter leverbaar tot 8000 millimeter lang, wat betekent dat een dakvlak van bijvoorbeeld 5,5 meter in de looprichting van het water in één stuk gedekt kan worden. Bij een stacaravan met opbouw is dat vaak precies haalbaar, omdat deze daken zelden langer zijn dan een paar meter. Waar het dakvlak toch te lang is voor één baan, of waar een schoorsteen, dakraam of ventilatiekanaal de baan onderbreekt, leggen we de overlap zo hoog mogelijk in het vlak en zo ver mogelijk van de laagste hoek, waar het water het langst blijft staan.
Op een dak met een royale helling loopt het water snel naar de goot en heeft de rand weinig te verduren. Bij een afschot van zes graden ligt dat anders. De laagste rand van het dakvlak, waar de afschot naartoe loopt, krijgt het meeste water te verwerken en moet daarom het zorgvuldigst afgewerkt worden. Wij werken die rand af met een opstaande felsrand die overgaat in een gootlijst, zodat er geen kier ontstaat waar water onder de plaat kan kruipen. Bij de zijkanten van het dakvlak, waar de platen evenwijdig aan de afschot liggen, is een goede aansluiting op de daktrim minstens zo belangrijk: een trim die te laag zit, laat bij harde regen water over de rand lopen in plaats van er langs.
De opgaande kant, tegenover de goot, lijkt op het eerste gezicht het makkelijkste punt, omdat daar geen water naartoe stroomt. In de praktijk is dat niet altijd zo. Bij een stacaravan met opbouw sluit het platte dakvlak vaak aan op een verticale gevel van de opbouw zelf, en die aansluiting moet winddicht en waterdicht zijn zonder dat er een duidelijke dakrand is om op te maken. Wij lossen dat op met een opstand die hoog genoeg is om ook bij een harde windvlaag met regen droog te blijven, meestal met een aparte insteekstrook die onder de gevelbekleding van de opbouw doorloopt. Hoe hoog die opstand moet zijn, verschilt per situatie en hangt af van de hoogte van de opbouw en de windbelasting op die plek.
De meest voorkomende fout op dit type dak is dat de baanrichting gekozen wordt op basis van hoe het er mooi uitziet vanaf de grond, in plaats van op basis van de looprichting van het water. Een dakvlak dat van opzij gezien symmetrisch overkomt, kan in werkelijkheid een asymmetrische afschot hebben die naar één hoek toe loopt. Wordt daar geen rekening mee gehouden, dan verzamelt het water zich juist op de plek waar de plaatoverlap of de aansluiting op de opbouw het minst sterk is.
Een tweede fout is het onderschatten van de bestaande ondergrond. Golfplaten van staal of kunststof liggen vaak op gordels die verder uit elkaar staan dan bij een vlakke ondergrond gebruikelijk is. Felsplaten hebben op de plek van de klemmen voldoende steun nodig; ontbreekt die, dan kan de plaat op die punten doorbuigen, wat op een dak met weinig helling al snel tot een nieuwe laagte leidt waar water blijft staan. Voor we een aannemer of eigenaar adviseren, kijken we daarom altijd naar de onderliggende gordelafstand, niet alleen naar de bovenkant van het dak.
Een derde fout is te weinig aandacht voor de aansluiting op de opbouw zelf. Bij een stacaravan met opbouw is die verticale gevel vaak van een ander materiaal dan het platte dakvlak, met een andere uitzetting bij temperatuurwisselingen. Felsplaten zetten ongeveer half zoveel uit als zink, en die beweging moet in de aansluiting kunnen worden opgevangen zonder dat de naad openscheurt.
Bij een dakvlak dat vlakker is dan zes graden, of waar de afschot zo gering is dat er op sommige plekken feitelijk water blijft staan zonder duidelijke looprichting, is een felsplaat niet de aangewezen oplossing. De naden zijn dan niet meer voldoende om blijvend stilstaand water te weren. In dat geval ligt een waterdichte dakbedekking met een aaneengesloten oppervlak, zoals een kunststof folie of bitumen, meer voor de hand. Ook wanneer de bestaande ondergrond zo onregelmatig of verzakt is dat een vlakke aanleg niet haalbaar is zonder eerst de ondergrond te herstellen, is het verstandiger om dat eerst op te lossen voordat er een nieuwe dakhuid overheen komt.
Wilt u laten beoordelen of het afschot van uw dak voldoende is voor felsplaten, en hoe de banen en randen het beste ingedeeld kunnen worden? Stuur ons een tekening of een paar foto's van het dakvlak, dan denken wij vrijblijvend mee over de indeling.