Klikzink
Bij veel recreatiewoningen uit de jaren zestig tot tachtig ligt er nog een dak van asbesthoudende golfplaten of asbestcement leien. Wilt u daar felsplaten voor terug, dan begint het project niet bij de nieuwe bedekking maar bij de sanering. Dat is een andere volgorde dan bij een gewone woning, en die volgorde is precies waar het bij een recreatiewoning vaak misgaat in de planning.
Een felsdak leggen kost, afhankelijk van de omvang, een paar dagen tot een week. Een asbestsanering kost vaak meer tijd dan de eigenaar verwacht, en die tijd zit niet in het fysieke werk. Voor het verwijderen van asbesthoudend dakmateriaal is een gecertificeerd saneringsbedrijf nodig, en afhankelijk van het type asbest en de hoeveelheid moet er een melding worden gedaan bij de gemeente of omgevingsdienst voordat er iemand op het dak mag. Pas na de sanering volgt er een eindcontrole met luchtmetingen, en pas na een goedgekeurd vrijgavebewijs mag de kapconstructie weer vrij worden benaderd voor de nieuwe dakbedekking. Dat vrijgavebewijs is het scharnierpunt van het hele project. Zonder dat papier begint niemand aan het nieuwe dak, en met dat papier kan het werk in principe dezelfde week nog verder.
Wij plannen de levering van de felsplaten daarom altijd op basis van de verwachte datum van vrijgave, niet op basis van de datum waarop de sanering begint. Bij een sanering die uitloopt, omdat er bijvoorbeeld meer asbestvezels in de dakbeschot zitten dan uit het eerste onderzoek bleek, schuift de leverdatum gewoon mee. Dat scheelt platen die drie weken op een bouwplaats liggen te wachten terwijl de recreatiewoning nog open ligt onder een zeil.
Recreatiewoningen uit die periode zijn doorgaans gebouwd met een lichte spantconstructie, bedoeld om een dun pakket golfplaten of asbestleien te dragen en verder niet veel meer. De gordingen zijn slanker gedimensioneerd dan bij een regulier woonhuis, en er is vaak geen marge ingecalculeerd voor een zwaarder dakpakket. Dat is precies waarom deze woningen vaak met asbestcement zijn gedekt: het was in die tijd een licht en goedkoop materiaal voor een licht dak, niet gekozen om zijn duurzaamheid.
Als de sanering eenmaal achter de rug is en het dakbeschot bloot ligt, is dat het moment om de constructie te beoordelen, niet pas als de nieuwe platen al besteld zijn. Bij een sanering komt vaak aan het licht dat gordingen zijn aangevreten door houtworm of dat het beschot vocht heeft getrokken via lekkages die er al jaren zaten onder de oude platen. Klikfelsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat licht is vergeleken met veel andere dakbedekkingen, maar een constructie die al jaren te zwaar of te vochtig is belast heeft dat gewicht niet nodig om alsnog aandacht te vragen. Wij adviseren daarom altijd om de conditie van de kapconstructie te laten vaststellen ná de sanering en vóór de bestelling van de platen, zodat eventueel herstel meegenomen kan worden in dezelfde bouwstop.
Bij een gewoon woonhuis is een dakvervanging meestal een geplande ingreep zonder saneringsplicht: de oude bedekking gaat eraf, de nieuwe erop, in een aaneengesloten klus. Bij een recreatiewoning met asbest zit daar een verplichte pauze in, en die pauze heeft gevolgen die verder gaan dan alleen de planning.
Tijdens de sanering ligt de woning open, soms voor langere tijd dan gepland als er onverwacht meer asbest wordt aangetroffen dan de eerste inventarisatie liet zien. Voor een woning die u verhuurt of waar u zelf regelmatig verblijft, betekent dit dat u een periode van stilstand moet inplannen die niet flexibel is: de sanering wacht niet op uw vakantieplanning of op een verhuurperiode. Wij zien regelmatig dat eigenaren de sanering laten samenvallen met het laagseizoen, en de levering van de felsplaten daar strak op plannen zodat het dak dicht is voordat de eerste boekingen weer binnenkomen.
Er is ook een verschil in wie er op het dak mag komen. Bij een gewone dakvervanging is de dakdekker vanaf dag één aan het werk. Bij een asbestdak is dat niet zo: alleen het gecertificeerde saneringsbedrijf mag het dak benaderen totdat de vrijgave er is. Wij komen als leverancier pas in beeld na die vrijgave, en dat betekent dat de aannemer die de felsplaten legt strikt genomen niet dezelfde partij hoeft te zijn als degene die saneert. In de praktijk werkt het vaak het soepelst als één aannemer de sanering uitbesteedt en zelf de regie houdt over de aansluitende afwerking, zodat er geen gat valt tussen het moment van vrijgave en het moment dat er weer iemand op het dak staat.
Als de bestaande kapconstructie na sanering ernstig verzwakt blijkt, bijvoorbeeld door langdurige vochtschade aan de gordingen die niet zichtbaar was zolang de oude platen erop lagen, kan het voordeliger zijn om de kap in zijn geheel te vervangen in plaats van te repareren en er felsplaten op te leggen. Felsplaten zijn licht, maar een zwaar beschadigde spantconstructie repareren om er vervolgens iets lichts op te leggen is soms duurder dan een nieuwe, goed gedimensioneerde kapconstructie neerzetten en die van meet af aan geschikt maken voor de gewenste dakopbouw, inclusief eventuele latere isolatie.
Als de recreatiewoning binnen afzienbare tijd sloop of grootschalige verbouwing te wachten staat, is een volledige felsdak-investering evenmin voor de hand liggend. De asbestsanering is in dat geval onvermijdelijk, dat is een wettelijke verplichting los van wat er daarna op het dak komt, maar de keuze voor felsplaten kan dan beter uitgesteld worden tot de definitieve bouwplannen vaststaan.
Ten slotte is het verstandig om, als er onder het asbestdak nog een tweede laag bitumen of een oud isolatiepakket zit dat niet in de eerste asbestinventarisatie was meegenomen, de sanering pas te laten starten na een grondige inventarisatie van de volledige dakopbouw. Anders loopt u het risico dat de sanering halverwege stilligt omdat er een tweede melding nodig is voor materiaal dat pas bij het slopen aan het licht kwam.
Laat eerst een asbestinventarisatie uitvoeren als die er nog niet is, en vraag de saneerder om een realistische inschatting van de doorlooptijd inclusief de eindcontrole. Wij denken op basis van de maatvoering van uw dak, aangeleverd op tekening, kosteloos mee over de platen en de planning, zodat de levering aansluit op de vrijgavedatum in plaats van op een geschatte startdatum.