Klikzink
Bij het dak vervangen van een recreatiewoning speelt iets wat bij een gewoon woonhuis meestal geen rol speelt: de kapconstructie is vaak licht uitgevoerd. Veel recreatiewoningen op parken zijn gebouwd tussen de jaren zestig en tachtig, met dunne spanten of gordingen die berekend zijn op de bedekking van destijds. Dat was in de meeste gevallen bitumen of golfplaat, materiaal dat weinig gewicht toevoegt aan de constructie. Wie daar zomaar een zwaardere dakbedekking op legt, kan de kap zwaarder belasten dan ooit bedoeld was. Dat is de eerste vraag die wij stellen voordat we over materiaal praten: wat kan deze kap dragen, en wat vervangt u eigenlijk.
Een woonhuis uit dezelfde periode heeft meestal een zwaardere kapconstructie, gebouwd met het oog op dakpannen of leisteen. Bij een recreatiewoning is dat vaak niet zo. De spanten zijn slanker, de dakbeschieting is dunner, en er is destijds niet gerekend op een dak dat meetelt in de constructieve stabiliteit van het gebouw. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, inclusief de bevestiging. Dat is aanzienlijk lichter dan keramische pannen en ook lichter dan de meeste andere harde dakbedekkingen. Voor een lichte kap is dat vaak precies de reden waarom felsplaten een logische keuze zijn: het bestaande dakvlak hoeft niet zwaarder te worden, terwijl de oude, vaak versleten bitumen of golfplaat wel verdwijnt.
Dat neemt niet weg dat we altijd eerst kijken naar de staat van de bestaande constructie voordat we iets beloven over wat er op kan. Houtrot bij de gootlijn, verzakte gordingen of sporen van vocht onder de oude bedekking zijn zaken die eerst opgelost moeten worden. Een licht dakpakket lost geen constructief probleem op dat er al lag.
Bij het vervangen van een dak op een recreatiewoning werken we met een paar vaste stappen, en de volgorde daarvan is niet toevallig. Eerst gaat de oude bedekking eraf. Pas als het dakvlak kaal is, is goed te zien hoe de onderconstructie er werkelijk voor staat: of de beschieting nog vlak en droog is, of er verzwakte plekken zijn bij dakdoorvoeren, schoorstenen of dakranden, en of de bestaande gordingen recht liggen. Dat laatste is bij een recreatiewoning niet altijd het geval; na decennia kan een lichte kap wat doorbuigen, en dat moet gecorrigeerd worden voordat er nieuwe platen op komen.
Daarna wordt beoordeeld of de ondergrond zonder aanpassing geschikt is voor felsplaten, of dat er eerst een panlatten- of regelwerk nodig is om een vlak en voldoende stevig vlak te krijgen. Bij een oud golfplatendak is dat bijna altijd het geval: golfplaat ligt op een heel andere manier bevestigd dan een felsplaat, en de ondergrond moet worden voorbereid voordat de nieuwe platen erop kunnen. Bij een dak dat al vlak beschoot is, is die stap vaak kleiner.
Pas als de ondergrond goed is, leggen we de felsplaten. Ze worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven door het dakvlak zitten die later kunnen gaan lekken. Op een houten ondergrond gebeurt dat met schroeven in de regels, op een bestaande stalen ondergrond met zelfborende schroeven. Voor recreatiewoningen met een flauwe kap, soms met een dakhelling van maar een paar graden, is van belang dat felsplaten al vanaf zes graden toegepast kunnen worden. Dat maakt ze ook geschikt voor de vaak wat platte, eenvoudige kapvormen die op recreatieparken veel voorkomen.
Omdat een recreatiewoning zelden onbewoonbaar mag blijven, en er vaak ook een verhuurperiode is waarin de woning dicht moet zijn, plannen we het werk zo dat de kap in dezelfde week weer wind- en waterdicht is. Dat betekent dat we van tevoren precies weten welke platen nodig zijn, in welke lengte en welke kleur, en dat die op de bouwplaats liggen voordat de oude bedekking eraf gaat. Onze platen worden op maat gewalst, tot op de millimeter, juist om te voorkomen dat er tijdens de uitvoering nog aanpassingen nodig zijn die het werk vertragen.
Bij een regulier woonhuis is er vaak meer ruimte om gefaseerd te werken, om een steiger langere tijd te laten staan, of om het dak in delen aan te pakken. Bij een recreatiewoning op een park liggen de zaken vaak net iets anders. De toegang is soms beperkt, er is weinig ruimte om materiaal op te slaan, en de bewoner of verhuurder wil niet dat de woning weken buiten gebruik is. Dat vraagt om een strakkere planning dan bij een gewone verbouwing, en om materiaal dat in één keer goed past.
Ook het gewicht speelt, zoals gezegd, een grotere rol. Bij een woonhuis is de vraag of de kap een zwaarder dak kan dragen meestal een formaliteit; bij een recreatiewoning uit deze bouwperiode is het een serieus punt van aandacht. Wij kijken daarom niet alleen naar de gewenste kleur en het aanzicht, maar ook naar wat de bestaande spanten en gordingen aankunnen, en adviseren op basis daarvan.
Er zijn situaties waarin het vervangen van het dak met felsplaten niet de eerste keuze is. Als de kapconstructie zelf al ernstig is aangetast, bijvoorbeeld door langdurige vochtschade of houtrot in de dragende delen, dan is een nieuw dakvlak niet de oplossing; dan moet eerst de constructie herbouwd of versterkt worden, en pas daarna is er een zinnig gesprek te voeren over de bedekking. Ook als de recreatiewoning op korte termijn toch al gesloopt of ingrijpend verbouwd wordt, is het niet verstandig om te investeren in een nieuw dakvlak; dan is een tijdelijke reparatie van de bestaande bedekking vaak logischer.
Wie overweegt om over de bestaande dakpannen heen te werken in plaats van de oude bedekking eraf te halen, vindt daar op onze andere pagina meer over; dat is een andere aanpak dan de volledige vervanging die hier aan de orde is. Bij een recreatiewoning met golfplaat of bitumen is die weg overigens meestal niet mogelijk, omdat die materialen zich niet lenen voor overkappen op de manier die bij pannen wel kan.
Wilt u weten of uw recreatiewoning geschikt is om het dak te vervangen met felsplaten, dan is het verstandig om eerst te laten kijken naar de staat van de kapconstructie. Foto's van de bestaande dakopbouw, een indicatie van de bouwperiode en de huidige bedekking geven ons al een goed beeld. Op basis daarvan denken we mee over de opbouw, de planning en de platen die nodig zijn, zodat het dak in korte tijd weer dicht is.