Klikzink
Een mantelzorgwoning is meestal een tijdelijke opbouw op eigen grond, geplaatst onder een verkorte of tijdelijke vergunning. Dat maakt stormschade aan zo'n woning een ander verhaal dan stormschade aan het hoofdhuis. Waar bij een gewoon woonhuis vaak tijd is om rustig een dakdekker te laten offreren, staat bij een mantelzorgwoning vaak iemand met een zorgvraag binnen die dag nog droog en warm moet kunnen slapen. Dat verandert de volgorde van het werk, en het verandert ook welke oplossing wij aanraden.
De meeste polissen voor bijgebouwen en tijdelijke opstallen vragen om twee dingen voordat er wordt uitgekeerd: foto's van de schade in de staat waarin die is ontstaan, en een onderbouwing dat het herstel in verhouding staat tot de schade. Bij een mantelzorgwoning komt daar een derde punt bij, dat verzekeraars vaak over het hoofd zien totdat het misgaat: de relatie tussen de reparatie en de tijdelijke vergunning. Is de opbouw vergund als verplaatsbaar of demontabel, dan verwacht de verzekeraar dat het herstel dat karakter niet aantast. Een reparatie die het dak feitelijk verandert in een vaste constructie, met bijvoorbeeld een zwaar pannendak waar eerst een lichte plaat lag, kan de vergunning ter discussie stellen. Dat is geen theoretisch risico: gemeenten controleren bij mantelzorgwoningen soms actief of de tijdelijkheid nog klopt met wat er feitelijk staat.
Daarom is het verstandig om, voordat er iets wordt aangebracht, vast te leggen wat er oorspronkelijk op het dak lag, wat het gewicht daarvan was, en dat het vervangende materiaal daarbinnen blijft. Felsplaten van 0,55 mm staal wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter, wat in de praktijk lichter is dan de meeste andere dakbedekkingen die op een mantelzorgwoning worden toegepast. Voor de verzekeraar en voor de gemeente is dat een simpel en navolgbaar argument: het gewicht op de constructie verandert niet noemenswaardig, dus de tijdelijke aard van de opbouw blijft intact.
Bij stormschade aan een mantelzorgwoning lopen twee sporen naast elkaar, en het is belangrijk die niet te laten wachten op elkaar. Het eerste spoor is het noodherstel: het dak moet dicht, ongeacht wat de verzekeraar er verder van vindt. Een noodreparatie met dekzeil of noodplaten is bij een mantelzorgwoning vaak geen goede tussenoplossing, omdat de bewoner niet weken in een tochtige of lekkende ruimte kan blijven wonen zoals dat bij een schuur of garage wel zou kunnen. Het tweede spoor is de formele afhandeling: foto's, schade-expertise, en het traject richting de gemeente als de vergunning daar aanleiding toe geeft.
In de praktijk werkt het meestal zo dat wij, na een telefonische opname van de schade en de maten van het dak, een plaat op maat laten walsen en binnen een paar dagen leveren. Bij een mantelzorgwoning is dat vaak een enkelvoudig hellend dak of een licht hellend plat dak, met een oppervlak dat aanzienlijk kleiner is dan bij het hoofdhuis. Dat betekent dat een ervaren dakdekker het dak in één werkdag daadwerkelijk dicht kan hebben, van het verwijderen van de beschadigde bedekking tot het aanbrengen van de nieuwe platen en de afwerking bij de randen. Dat lukt niet bij elk gebouwtype, maar bij een mantelzorgwoning met een compact dakvlak is dat de praktijkervaring.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een mantelzorgwoning in Overijssel had een storm de golfplaten van het platte dak deels losgerukt, met wateroverlast in de slaapkamer als gevolg. De aannemer nam 's ochtends contact op met de maten van het dakvlak, wij walsten dezelfde dag platen op maat, en de volgende ochtend werden die geleverd. Omdat de klemmen onder de fels blind bevestigen en er geen doorboringen in het dakvlak nodig zijn behalve bij de randen, kon de dakdekker die middag het dak weer dicht opleveren. De bewoner heeft één nacht in de woonkamer van het hoofdhuis geslapen, niet langer.
Het lage gewicht en de snelle levering op maat maken felsplaten een logische keuze wanneer een mantelzorgwoning met spoed dicht moet en de vergunning vraagt om een lichte, demontabele opbouw. De platen worden mechanisch bevestigd met klemmen en schroeven, zonder lijm of langdurige uithardingstijd, wat aansluit bij het idee van een tijdelijke constructie die ooit weer weg kan. Bij hout gebruiken we schroeven, bij een stalen dakconstructie zelfborende schroeven; in beide gevallen is de bevestiging binnen een dag te realiseren, ook bij lage temperaturen, want het materiaal is koud vervormbaar tot -15 graden.
Dat is niet in elke situatie de juiste keuze. Is de mantelzorgwoning juist niet tijdelijk vergund maar als permanente bijbehorende bouwwerk aangemerkt, dan speelt de snelheid van vervanging een kleinere rol en kan een rustiger traject met meer keuzevrijheid in materiaal net zo goed werken. Gaat het om een zeer kleine schade, bijvoorbeeld een enkele losgewaaide plaat op een dak dat verder in goede staat is, dan is het soms verstandiger om alleen die ene baan te vervangen in hetzelfde of een vergelijkbaar materiaal dan om het hele dak in één keer om te bouwen naar felsplaten; dat laatste is een grotere ingreep dan de schade rechtvaardigt, en de verzekeraar zal dat ook zo beoordelen. En is er sprake van blijvende, aanwijsbare vochtschade in de onderliggende constructie, dan is het eerste werk het drogen en herstellen van die constructie, niet het kiezen van een nieuw dakmateriaal; een nieuwe felsplaat op een verrotte ondergrond legt het probleem alleen maar toe.
Ook is deze route niet geschikt wanneer er geen enkele tijdsdruk is en de bewoner intussen elders kan verblijven. Dan is er ruimte om rustiger te kijken naar wat het dak op langere termijn nodig heeft, en kan het zijn dat een andere dakbedekking, of een andere aanpak van de vergunning, meer voor de hand ligt. Felsplaten zijn dan één van de mogelijkheden, niet automatisch de beste.
Maak eerst foto's van de schade voordat er iets wordt opgeruimd of afgedekt, en noteer de datum en de vermoedelijke oorzaak; dat is wat de verzekeraar als eerste vraagt. Bel vervolgens de gemeente of check de vergunning zelf op de voorwaarde van tijdelijkheid, zodat u weet binnen welk gewicht en welke constructie het herstel moet blijven. Neem daarna contact met ons op met de maten van het dakvlak en een foto van de schade; wij laten u weten wanneer platen op maat geleverd kunnen worden, en denken op basis van uw tekening of foto's mee over wat wel en niet past bij deze mantelzorgwoning. Dat meedenken kost niets, en u bent daarna niet verplicht om bij ons te bestellen.