Klikzink
Een storm die een felsdak beschadigt, laat meestal een herkenbaar beeld achter. Een baan die aan één kant is losgetrokken, een fels die is opengesprongen, of een hoekafwerking die is weggeklapt. Voor de eigenaar of beheerder is de eerste vraag niet hoe het precies moet worden herstelen, maar wat er nu meteen moet gebeuren om verdere schade te voorkomen, en wat de verzekeraar straks wil zien voordat er wordt uitgekeerd.
De eerste uren en dagen na een storm gaan over schade beperken, niet over definitief herstel. Als een baan is losgekomen maar niet is weggewaaid, is het vaak voldoende om die tijdelijk vast te zetten of af te dekken, zodat er geen water onder de resterende platen kan komen. Bij een klikfelssysteem zit de bevestiging onder de fels, verborgen onder de opstaande rand. Dat betekent dat een noodreparatie niet zomaar met een paar schroeven door het zichtbare vlak kan, want dat doorboort de plaat op een plek waar hij niet op berekend is en geeft op die plek een nieuw lek. Een tijdelijke oplossing bestaat meestal uit het vastzetten van de losse rand met klemmen die voor het systeem bedoeld zijn, of het afdekken met dekzeil tot een dakdekker de baan goed kan beoordelen. Wie zelf het dak op gaat na storm, moet zich ook afvragen of dat verantwoord is. Een beschadigd dak is minder stabiel om te belopen dan een intact dak, en bij gevelbekleding speelt vooral de vraag of losse delen een gevaar vormen voor de omgeving.
Voordat er iets wordt gerepareerd of vervangen, is het verstandig om de schade vast te leggen zoals hij is aangetroffen. Verzekeraars vragen doorgaans om foto's van de situatie voordat er wordt ingegrepen, een beschrijving van wat er is gebeurd en het liefst een offerte of rapport van een dakdekker die de schade heeft beoordeeld. Bij felsplaten is het van belang dat op de foto's te zien is of het gaat om een losgekomen bevestiging, een beschadigde fels, een deuk door vallend materiaal, of schade aan de aansluitingen en randafwerkingen. Verzekeraars maken vaak onderscheid tussen schade die door de storm zelf is ontstaan en schade die het gevolg is van achterstallig onderhoud of een eerdere, niet goed uitgevoerde reparatie. Een dak dat al jaren een losse plaat had die nooit is aangepakt, ligt anders in de beoordeling dan een dak dat in één klap door een rukwind is beschadigd. Om die reden loont het om, als daar documentatie van is, ook aan te tonen wanneer het dak is aangelegd en door wie. Bij een geleverde plaat op maat, zoals bij een klikfelssysteem gebruikelijk is, kan de leverancier soms nog navertellen welke platen, kleur en lengte er destijds zijn geleverd. Dat is bruikbare informatie bij een schadeclaim, en het scheelt tijd bij het bestellen van vervangend materiaal, want een fabrikant die op maat levert kan een nieuwe baan in exact dezelfde lengte en kleur leveren zonder dat er op het dak zelf een naad ontstaat die er niet had moeten zijn.
Een noodreparatie is bedoeld om het dak weer waterdicht te maken, niet om het probleem definitief op te lossen. Bij felsplaten kan een dakdekker een losgekomen baan vaak terugzetten als de plaat zelf niet is vervormd en de fels niet is beschadigd. De klemmen onder de fels kunnen opnieuw worden gezet, en als de bevestiging in het hout of de ondergrond nog voldoende houvast biedt, is dat een reparatie die weer jaren meegaat. Ook een losgeraakte randafwerking of een hoekstuk is meestal eenvoudig te vervangen, omdat dat aparte onderdelen zijn die los van de dakbanen worden gemonteerd. Wat niet kan, is een gescheurde of sterk vervormde plaat gladstrijken en weer inzetten alsof er niets is gebeurd. Staal van 0,55 mm dikte veert niet terug in zijn oorspronkelijke vorm nadat het is geplooid of gescheurd, en een gedeukte plaat blijft op de plek van de deuk gevoelig voor het vasthouden van vocht of vuil. In dat geval is vervanging van die ene baan de reparatie, en dat is met een klikfelssysteem relatief overzichtelijk te doen omdat de platen los van elkaar liggen en per baan te vervangen zijn zonder het hele dak open te maken.
Soms blijkt bij nader onderzoek dat de schade niet beperkt is tot de zichtbare plek. Een storm die aan één kant van het dak een paar platen heeft opgetild, kan ook de onderliggende dampopen folie of de ondergrond hebben beschadigd, zonder dat dat van bovenaf te zien is. Dat is een van de redenen waarom het verstandig is om een dakdekker het hele dakvlak te laten beoordelen, niet alleen de plek waar de schade zichtbaar is. Bij een dak dat al wat ouder is, kan blijken dat de bevestigingspunten op meer plekken los beginnen te zitten, en dat de storm alleen de zwakste plek heeft blootgelegd. In dat geval is een reparatie van één baan een pleister op de wond, en is het de vraag of investeren in reparatie nog verstandig is of dat vervanging van een groter deel van het dak logischer is. Die afweging hangt sterk af van de leeftijd van het dak, de staat van de ondergrond en de omvang van de schade, en dat is precies waar het verschilt per gebouw. Op een woonhuis met een eenvoudig zadeldak ligt die afweging anders dan bij een bedrijfshal met een groot plat vlak, en bij een monumentaal gebouw speelt ook de vraag of de oorspronkelijke kleur en profilering behouden moeten blijven. Wij gaan op deze pagina niet in op wat er per gebouwtype anders uitpakt; daarvoor verwijzen wij naar de pagina's over het dak vervangen en over wat een felsdak kost.
Een stormschade is soms ook de aanleiding om te zien of het dak destijds goed is uitgevoerd. Klikfelsplaten zijn blind bevestigd met klemmen onder de fels, en als die klemmen op de juiste afstand en met het juiste aantal zijn gezet, biedt dat systeem behoorlijk wat weerstand tegen wind. Blijkt bij het onderzoek dat er te weinig bevestigingspunten zijn gebruikt, of dat de platen op een ondergrond liggen die niet voldoende houvast bood, dan is dat waardevolle informatie voor de reparatie. Het heeft weinig zin om een losgekomen plaat terug te zetten op precies dezelfde manier als waarop hij eerder losging. Een dakdekker die de oorzaak van het loslaten begrijpt, kan bij het herstel de bevestiging verdichten of de ondergrond aanpakken, zodat de kans op herhaling kleiner wordt. Dat is geen garantie dat een volgende storm geen schade meer geeft, maar het is wel het verschil tussen een reparatie die het probleem verhelpt en een reparatie die de schade alleen maar uitstelt.
Als er stormschade is aan een felsdak, is de volgorde meestal: eerst verdere schade voorkomen, dan de situatie fotograferen en melden bij de verzekeraar, en pas daarna een dakdekker laten beoordelen wat er precies kapot is en of dat te repareren is of vervangen moet worden. Weet u niet meer welke platen, kleur en maat er destijds zijn geleverd, dan denken wij daar kosteloos in mee en kunnen wij, als het om onze platen gaat, nagaan wat er destijds is besteld. Heeft u foto's van de schade en twijfelt u of reparatie volstaat, dan kunt u die met ons delen zodat wij kunnen aangeven of dit iets is voor een enkele vervangende baan of dat het verstandiger is om een dakdekker het hele dak te laten nalopen.