Klikzink
Een mantelzorgwoning is meestal geen gewoon bijgebouw. De vergunning is tijdelijk, de opbouw is vaak verplaatsbaar of demontabel, en de bouwtijd is kort omdat er iemand op wacht die de zorg nodig heeft. Dat verandert de vraag naar de juiste dakhelling. Bij een blijvend bouwwerk kijkt u vooral naar afwatering en architectuur. Bij een mantelzorgwoning spelen ook montagesnelheid, transport en de kans dat het geheel over een paar jaar weer wordt opgebouwd op een andere plek een rol.
Felsplaten van Klikzink zijn bruikbaar vanaf zes graden dakhelling. Dat is de grens waarbij regenwater nog voldoende snel afvoert langs de felsnaad, zonder dat water bij slagregen of wind onder de opstaande fels van 35 mm omhoog kan kruipen. Onder die zes graden neemt het risico op invriezen van blijvend vocht in de naad toe, en dat is bij een woning waar iemand permanent verblijft geen risico dat u wilt nemen. Zes graden is dus het absolute minimum, niet een richtlijn die u naar beneden kunt onderhandelen omdat de kavel weinig ruimte biedt.
Bij een mantelzorgwoning komt die grens vaak dichterbij dan u zou denken. Veel van deze woningen worden in de achtertuin geplaatst, tegen de erfgrens aan, met een bouwhoogte die door het bestemmingsplan beperkt wordt. Een lage nok is dan gewenst, en dat duwt de dakhelling richting het minimum. Zes graden is voldoende voor de afvoer, maar geeft weinig speling. Een paar centimeter verzakking van de fundering, een montagefout van een halve graad, of een verkeerd geplaatste dakdoorvoer kan dan al voor plasvorming zorgen op een plek waar dat niet de bedoeling was.
Omdat de vergunning voor een mantelzorgwoning tijdelijk is, wordt vaak gekozen voor een prefab of modulaire opbouw die na een aantal jaar weer weg kan. Dat heeft gevolgen voor de dakconstructie. Een flauw hellend dak op een lichte, verplaatsbare romp buigt makkelijker door dan een dak op een gemetselde onderbouw. Bij transport of demontage kan een minimale doorbuiging al net het verschil maken tussen een dak dat nog afwatert en een dak dat lokaal blijft staan. Voor een mantelzorgwoning die na verhuizing van de bewoner elders opnieuw wordt opgebouwd, is het daarom verstandig iets boven de technische ondergrens te gaan zitten, ook als zes graden op papier voldoet.
Een voorbeeld uit de praktijk: een aannemer die op donderdag de opdracht kreeg om vrijdag te leveren, koos voor een dakhelling van acht graden in plaats van de geplande zes. De extra twee graden kostten nauwelijks hoogte, maar gaven marge bij het richten van de modulaire kap op de bouwplaats. Toen bleek dat de fundering een centimeter scheef stond, was er nog voldoende afwatering over. Bij precies zes graden was dat scheefstaan waarschijnlijk voelbaar geweest in de vorm van een plasje bij de regenpijp.
Bij een mantelzorgwoning is de tijdsdruk vaak groter dan bij een regulier bijgebouw. De zorgvraag is er al, en de gemeente heeft de vergunning meestal net op tijd afgegeven. Dat betekent dat het dak in één dag waterdicht moet zijn, zonder dat er ruimte is voor een tweede werkbezoek een week later. Felsplaten lenen zich daar goed voor, omdat de banen op maat gewalst worden en blind bevestigd worden met klemmen onder de fels. Er is geen tijd verloren aan het handmatig doorschroeven van elke plaat, en er zijn geen naden die achteraf gekit moeten worden.
De dakhelling heeft ook hier invloed op de planning. Bij een steiler dak, boven de tien graden, kunnen de platen sneller gelegd worden omdat het risico op waterophoping tijdens de bouw kleiner is: een onverwachte regenbui tussen twee werkzaamheden richt minder schade aan. Bij een dak vlak boven de zes graden moet u er rekening mee houden dat elke onderbreking in de aanleg een risico geeft op water dat blijft staan op een half afgewerkt vlak. Voor een aannemer die met een strakke deadline werkt, is dat een reden om liever niet exact op de ondergrens te gaan zitten, maar een marge in te bouwen.
Er zijn situaties waarin felsplaten op een mantelzorgwoning met een zeer lage dakhelling niet de aangewezen oplossing zijn. Bij een dak dat structureel onder de zes graden blijft, bijvoorbeeld omdat het bestemmingsplan een bouwhoogte van net twee meter toestaat, is een plat dak met een andere dakbedekking vaak een logischer keuze dan felsplaten net onder hun ondergrens te forceren. Ook bij een dak met veel doorvoeren, zoals voor mechanische ventilatie of een schoorpijp voor een kachel, is een minimale dakhelling riskanter dan bij een dak zonder doorbrekingen: elke opstand is een plek waar water kan blijven staan als de helling te gering is.
Bij een woning die naar verwachting binnen een jaar weer wordt afgebroken of verplaatst, kan het bovendien voordeliger zijn om met een simpelere, snel te vervangen dakbedekking te werken in plaats van met felsplaten die voor een langere levensduur bedoeld zijn. Felsplaten zijn duurzaam in de zin dat ze bestand zijn tegen weersinvloeden over jaren, maar dat voordeel komt pas echt tot zijn recht wanneer de woning langer op zijn plek blijft staan dan de minimale vergunningstermijn.
Bepaal eerst hoe lang de mantelzorgwoning naar verwachting blijft staan en of verplaatsing na de vergunningstermijn aan de orde is. Kijk vervolgens naar de toegestane bouwhoogte in het bestemmingsplan en reken na hoeveel ruimte er is tussen de wettelijke ondergrens van zes graden en een helling die u wat meer marge geeft. Heeft u de maten en de situatie op tekening, dan denken wij daarin mee zonder dat dit u iets kost. Wij walsen de felsplaten op maat, tot op de millimeter, zodat de levering aansluit op de planning van uw bouwdag.