Klikzink
Wie ons belt over een zwembadoverkapping vraagt bijna altijd naar het verschil tussen onze felsplaten van verzinkt staal en een dak van echt zink. Dat is een terechte vraag, maar bij dit gebouwtype is het niet de belangrijkste. Het klimaat binnen een zwembadoverkapping is zo bijzonder, dat de keuze van het dakmateriaal zelden de reden is waarom een dak na een paar jaar problemen geeft. De reden zit bijna altijd aan de binnenzijde: in de dampremmer en de ventilatie. Dat verhaal is anders dan bij een woning, een loods of een schuur, en dat verhaal willen we hier vertellen.
Een zwembadoverkapping heeft binnen een combinatie die je nergens anders tegenkomt: hoge luchtvochtigheid, een temperatuur die vaak hoger is dan buiten, en lucht die chloordamp bevat. Die drie dingen samen maken dat de dakconstructie voortdurend onder druk staat van vocht dat naar buiten wil trekken. Bij een gewone bedrijfshal of een woonhuis is de damp die van binnenuit tegen het dak drukt meestal beperkt. Bij een zwembad is dat een constante, forse belasting, het hele jaar door, dag en nacht. Als die damp de kans krijgt om in de dakopbouw te condenseren, gaat het mis, en dat gebeurt aan de binnenkant van de plaat, dus onzichtbaar, tot het lek is of tot de constructie erachter gaat rotten of corroderen.
Daarom is de eerste vraag bij een zwembadoverkapping nooit welk materiaal boven op het dak ligt, maar hoe de dampremmende laag onder de isolatie is uitgevoerd en of er voldoende ventilatie is tussen isolatie en dakbeplating. Een dampremmer die niet goed aansluit bij doorvoeren, hoekpunten of de gevelaansluiting, laat vocht door, en dat vocht zoekt vervolgens de koudste plek op: de onderzijde van de dakplaat. Dat geldt voor een dak van zink net zo goed als voor een dak van stalen felsplaten. Het is dus geen argument om voor het één of het ander te kiezen, het is een voorwaarde die eerst op orde moet zijn, welk materiaal er ook op komt.
Hier zit wel een echt verschil tussen beide materialen, en dat verschil zit niet aan de binnenzijde maar potentieel aan de gebruikszijde: bij ventilatieopeningen, overstekken en plekken waar afgevoerde, vochtige en licht chloorhoudende lucht langs het dakbeplating naar buiten stroomt. Zink is een metaal dat reageert op zijn omgeving; het vormt een beschermende patinalaag, maar die laag kan onder invloed van agressieve stoffen zoals chloridedamp sneller worden aangetast dan onder normale buitenlucht. Bij zwembaden waar de afgevoerde ventilatielucht langs onderdelen van het zinkwerk strijkt, zien we in de praktijk soms versnelde aantasting op precies die plekken.
Onze felsplaten zijn opgebouwd uit Sendzimir verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer erover. Die coating ligt als een gesloten laag op het zink en vormt een fysieke barrière tussen de staalkern en de omgeving. Dat is een ander verdedigingsmechanisme dan bij massief zink, dat zichzelf beschermt door een oppervlaktereactie. Voor een zwembadoverkapping betekent dit dat de gecoate plaat op plekken waar vochtige, chloorhoudende lucht langsstrijkt minder afhankelijk is van een chemisch evenwicht dat door chloride verstoord kan worden. Dat is geen garantie, en we willen dat ook niet als garantie verkopen, maar het is de reden waarom we bij zwembaden vaker een gecoate stalen plaat aanraden dan onbehandeld zink.
Het is niet zo dat staal met coating overal zonder nadenken toepasbaar is en zink niet. De coating beschermt het vlakke deel van de plaat goed, maar een snijkant, een boorgat of een beschadiging tijdens montage legt de kern weer bloot. Bij een zwembadoverkapping waar de binnenlucht agressief is, is het dus belangrijk dat er bij de montage niet onnodig in het plaatoppervlak wordt gesneden of geboord aan de kant die met de vochtige binnenlucht in aanraking kan komen, en dat afgezaagde randen worden afgewerkt. Onze platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er aan de buitenzijde geen doorboringen zijn die een instroom van vocht kunnen veroorzaken. Aan de binnenzijde, bij doorvoeren voor ventilatiekanalen, blijft zorgvuldig werken nodig, en dat is een detail dat de installateur van de ventilatie en de dakdekker samen moeten afstemmen, niet iets dat het materiaal alleen oplost.
Een voorbeeld uit de praktijk: een overkapping bij een therapiebad in een zorginstelling, waar de luchtvochtigheid binnen structureel hoog stond omdat het water op temperatuur werd gehouden voor gebruikers die er langer in verblijven. De oorspronkelijke dampremmer bleek bij de gordingen niet goed aangesloten, waardoor vocht via de constructie de dakopbouw binnendrong. Niet het dakmateriaal was daar de oorzaak van gebreken, maar het is wel de plek waar het zichtbaar werd: donkere vlekken aan de onderzijde van de beplating, op de koudste plekken bij de dakrand. Pas na het herstellen van de dampremmer en het aanpassen van de ventilatiecapaciteit was het probleem structureel opgelost. Het dak zelf hoefde niet vervangen te worden.
Als u nu een zwembadoverkapping laat bouwen of vernieuwen, is de vraag naar het materiaal op zijn plaats, maar stel hem in de juiste volgorde. Begin met de vraag of de dampremmer aansluit op de werkelijke belasting binnen: een therapiebad met hoge temperatuur en veel bezoekers vraagt iets anders dan een buitenbad dat alleen in het zomerseizoen wordt overkapt. Bepaal vervolgens hoeveel ventilatie er nodig is om de vochtige lucht af te voeren voordat die de kans krijgt om te condenseren, en waar die lucht het dak verlaat. Pas daarna wordt de keuze tussen staal met coating en massief zink relevant, en dan vooral op de plekken waar afgevoerde lucht langs het dakoppervlak strijkt.
Wij denken in dat traject liever mee vanaf de tekening dan dat we achteraf een plaat leveren die op de verkeerde plek in de verkeerde uitvoering terechtkomt. Onze platen zijn leverbaar op maat, tot op de millimeter, in drie donkere kleuren met een lage glansgraad, en geschikt vanaf een dakhelling van zes graden, dus ook op de vaak flauw hellende overkappingen die bij zwembaden gebruikelijk zijn. Wilt u weten of dit voor uw project de juiste keuze is, en op welke punten de ventilatie en de dampremmer extra aandacht verdienen? Neem contact met ons op en stuur uw tekening mee, dan kijken we er samen naar.