Klikzink
Wie een aanbouw of uitbouw laat voorzien van een fels-dak, komt vroeg of laat de vraag tegen of het dan zink moet worden, of dat felsplaten van staal net zo goed werken. Bij een vrijstaand bouwwerk, een fietsenberging of een schuur is dat een vraag over het materiaal zelf. Bij een aanbouw ligt dat anders. Een aanbouw hangt namelijk altijd vast aan een bestaand gebouw, met een bestaande gevel, bestaande kozijnen en vaak een bestaande dakrand die al jaren op zijn plek zit. Het echte verschil tussen zink en staal zit dan niet in het dakvlak van de aanbouw, maar in wat er gebeurt op de plek waar het nieuwe dak het oude gebouw raakt.
Een dakvlak van pakweg tien tot vijftien vierkante meter, zoals je bij een gemiddelde aanbouw ziet, beweegt als geheel mee met temperatuurschommelingen. Zolang de platen de ruimte krijgen om uit te zetten en te krimpen, geeft dat op het vlak zelf weinig problemen, of het nu zink is of staal. Waar het spannend wordt, is bij de randen. Aan de kant van het hoofdgebouw loopt het nieuwe dak vaak door tegen een bestaande gevel, onder een raam, langs een regenpijp of tegen een dakrand die niet is meegerekend voor een nieuwe aansluiting. Die aansluiting moet waterdicht zijn en blijven, terwijl het materiaal van de aanbouw beweegt en de bestaande gevel dat niet doet, of juist anders beweegt.
Zink zet ongeveer twee keer zo veel uit als staal bij dezelfde temperatuurwisseling. Op een aanbouw met een relatief klein dakvlak lijkt dat verschil in millimeters gering, maar bij de aansluiting op de gevel telt elke millimeter. Een loodslabbe of zinken randafwerking die tegen een stenen gevel is aangewerkt, moet die extra beweging kunnen opvangen zonder dat er scheuren of kieren ontstaan. Bij felsplaten van staal is die bewegingsmarge kleiner, wat de aansluitdetails eenvoudiger maakt om blijvend dicht te houden. Dat is voor een aanbouw relevanter dan voor een los gebouw, omdat de aansluiting hier letterlijk het zwakke punt is: het is de plek waar twee verschillende bouwdelen, twee verschillende ouderdommen en soms twee verschillende materialen samenkomen.
Bij een aanbouw is de dakconstructie vaak lichter uitgevoerd dan bij het hoofdgebouw, en niet altijd is er ruimte om iets zwaars neer te zetten zonder de bestaande balken of gordingen aan te passen. Zink weegt aanzienlijk meer dan de felsplaten die wij leveren. Onze stalen platen komen op ongeveer vijf kilo per vierkante meter, en dat verschil is precies op een aanbouw voelbaar, omdat de constructeur daar vaker al scherp aan de grens rekent. Bij een uitbouw die aansluit op een bestaande spouwmuur, met een dakrand die oorspronkelijk nooit bedoeld was om een zinken dak te dragen, kan het gewichtsverschil bepalend zijn voor of de bestaande balklaag volstaat of dat er versterkt moet worden. Dat is een praktische reden waarom staal bij een aanbouw regelmatig de voorkeur krijgt, los van de vraag welk materiaal mooier oogt.
Een aanbouw wordt bijna altijd naast een bestaande gevel gebouwd, en dat betekent dat de kleur van het nieuwe dak zich moet verhouden tot metselwerk, kozijnen of een bestaande dakrand die er al jaren staat. Zink heeft een eigen, natuurlijke grijstint die met de jaren verandert door verwering, van glimmend naar dof grijs. Dat verweringsproces is mooi, maar ook onvoorspelbaar in het precieze verloop, en bij een aanbouw die direct naast het hoofdgebouw ligt, valt elk verschil in tint sneller op dan bij een vrijstaand bijgebouw verderop in de tuin. Onze felsplaten hebben een vaste, matte kleur die niet verweert: Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver, met een glansgraad onder de vijf. Wie nu een kleur kiest die aansluit bij de bestaande kozijnen of dakgoot, houdt die aansluiting vast, zonder dat het dak van de aanbouw over een paar jaar opvallend anders oogt dan toen het net klaar was.
Op het dakvlak zelf worden onze platen blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven te zien zijn. Bij de aansluiting op de gevel van het hoofdgebouw ligt dat net iets anders: daar moet de plaat vaak aan een bestaande houten regel of een stalen profiel worden bevestigd dat al aanwezig is, of dat er speciaal voor deze aansluiting bij komt. Op hout gebeurt dat met schroeven, op staal met zelfborende schroeven. Bij een aanbouw is dat aansluitprofiel meestal een nieuw onderdeel in een oude constructie, en de nauwkeurigheid waarmee dat wordt aangebracht bepaalt of de aansluiting droog blijft. Omdat felsplaten op maat en tot op de millimeter worden gewalst, is het mogelijk om de platen precies te laten aansluiten op de bestaande maatvoering van de aanbouw, wat bij een aansluiting tegen een bestaande gevel net dat beetje extra scheelt ten opzichte van werken met standaardmaten.
Er zijn situaties waarin zink bij een aanbouw wel degelijk de logische keuze blijft. Staat het hoofdgebouw er al met een zinken dak, dan is het voor het aanzicht vaak verstandiger om de aanbouw in hetzelfde materiaal uit te voeren, ook al vraagt dat om zorgvuldiger uitgewerkte randdetails vanwege de grotere uitzetting. Bij monumentale panden of in beschermde straatbeelden kan zink ook een eis zijn vanuit welstand, en dan is de keuze niet meer aan de eigenaar alleen. En bij een aanbouw met een complexe vorm, met veel ronde of gebogen delen, is zink door zijn maakbaarheid soms praktischer dan een felsplaat die primair voor rechte banen is bedoeld. In die gevallen is het geen kwestie van beter of slechter, maar van wat bij het bestaande gebouw past.
Wilt u weten of felsplaten van staal in uw situatie een goede aansluiting geven op de bestaande gevel, dan helpt het om vooraf te kijken naar de bestaande dakrand, de kozijnhoogte en de manier waarop het hoofdgebouw is afgewerkt. Heeft u een tekening of een foto van de aansluiting, dan denken wij daar kosteloos in mee en laten we weten of en hoe de platen op maat gewalst kunnen worden voor uw aanbouw.