Klikzink
Een tiny house heeft een dakvlak van een paar vierkante meter, meestal ergens tussen de tien en twintig. Op zo'n klein oppervlak voelt elke beslissing zwaarder dan op een gewone woning, want er is geen ruimte om een verkeerde keuze te verstoppen tussen andere dakvlakken. Bitumen en felsplaten zijn voor dit dak de twee meest gekozen materialen, en ze verschillen niet zozeer in prijs per vierkante meter als in wat er na tien of twintig jaar met dat dak gebeurt.
Bitumen dakbedekking wordt aangebracht in banen die met een brander of koud-kleefsysteem op de ondergrond komen. Op een tiny house met een enkel schuin vlak of een plat dak met afschot is dat een overzichtelijke klus: geen felsen om af te stemmen op de lengte van het vlak, geen randafwerking die precies moet passen. Het materiaal is aanzienlijk lichter dan mensen soms denken, en de aanschafprijs per vierkante meter ligt doorgaans onder die van felsplaten. Voor een bouwer die op een strak budget zit en het dak zelf wil aanbrengen, is dat een reëel voordeel.
De achterkant van die eenvoud is de levensduur. Bitumen verweert onder uv-licht en temperatuurschommelingen, en de naden tussen de banen zijn de plek waar dat verweren als eerste een probleem wordt. Op een gewoon huis merkt u een lekkage bij een naad soms jaren niet, omdat het dakvlak groot genoeg is om wat water op te vangen voordat het binnendringt. Op een tiny house met een dakvlak van twaalf vierkante meter ligt elke naad dicht bij de nok of de rand, en een lek daar toont zich sneller binnen, vaak al bij de eerste stevige regenbui na een scheurtje.
Hier zit het echte verschil voor dit gebouw. Bitumen is te herstellen met een reparatiekit of een nieuwe strook over de oude, maar dat is een lapmiddel dat de resterende levensduur van het hele dak niet verlengt; het rekt de tijd tot vervanging. Felsplaten gaan bij schade juist heel gericht te repareren: een gedeukte of beschadigde baan is te vervangen zonder de rest van het dak open te breken, omdat de platen los onder de klemmen liggen en niet aan elkaar verkleefd zijn. Op een dak van vier of vijf banen, wat bij een tiny house al snel de hele breedte is, betekent dat u bij schade aan één kant niet het hele dak vervangt maar één baan.
Dat is meteen ook de reden waarom wij bij een tiny house altijd vragen hoe het gebouw gebruikt gaat worden. Staat het op een vaste plek en verwacht u geen mechanische schade, dan is de kans dat u die herstelbaarheid ooit nodig heeft klein. Wordt het huis regelmatig verplaatst, over de weg getrokken of tijdelijk ergens anders neergezet, dan is de kans op een deuk of kras nu eenmaal groter, en dan telt het voordeel van gericht herstel zwaarder.
Bij een gewoon huis is het gewicht van de dakbedekking een detail voor de constructeur. Bij een tiny house op een trailer is het een rekenpost die meetelt in het totale gewicht van het huis, naast de wanden, de isolatie, de inventaris en het chassis zelf. Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, en bitumen dakbedekking weegt, afhankelijk van de laagopbouw, vaak vergelijkbaar of iets minder wanneer het om een enkele laag gaat. Bij een dubbele laag bitumen, wat voor een goede levensduur vaak wordt aangeraden, loopt het gewicht per vierkante meter op tot een niveau dat in de buurt komt van staal of het soms overschrijdt.
Het verschil is dus niet dramatisch, maar bij een tiny house waar iedere kilo terugkomt in de asdruk en de toegestane maximumsnelheid, is het wel de moeite van het uitrekenen waard. Wij hebben klanten gehad die het dakgewicht als laatste sluitpost gebruikten om onder een gewichtslimiet te blijven, en dan is vijf kilo per vierkante meter met een blinde bevestiging zonder extra drukverdeling soms net het verschil.
Een tiny house wordt, anders dan een huis met een kap van vier meter hoog, vaak van dichtbij bekeken. Bezoekers staan naast het gebouw, niet op straatafstand ervan, en het dak is vanaf de grond goed te zien zodra het huis op een lager chassis staat of op een kavel met wat hoogteverschil. Bitumen dakbedekking heeft een structuur met een grovere, soms iets glimmende afwerking die op een bungalowdak nauwelijks opvalt maar op korte afstand duidelijk als bitumen herkenbaar is. Felsplaten met een matte coating en rechte felslijnen ogen van dichtbij strakker, en de opstaande fels van 35 millimeter geeft het vlak een reliëf dat op deze schaal beter meekomt met de rest van het ontwerp, dat bij een tiny house vaak al bewust en verzorgd is.
Dit is een subjectief punt en we willen het niet groter maken dan het is: veel bitumen daken zien er na aanleg prima uit. Maar naarmate het dak ouder wordt, verkleurt bitumen door uv-belasting ongelijk, en dat is op een klein vlak dat u van dichtbij ziet eerder zichtbaar dan op een dak dat u alleen van een afstand of vanaf de weg bekijkt.
Bij een tiny house dat als tijdelijke oplossing is bedoeld, voor een paar jaar op een tussenkavel of als proefproject voordat er een definitief gebouw komt, is bitumen vaak de nuchtere keuze. De lagere aanschafprijs en de eenvoud van aanbrengen wegen dan zwaarder dan een levensduur die u toch niet gaat benutten. Ook bij een zeer krap budget waarbij het dak concurreert met isolatie of afwerking binnen, is bitumen een manier om het geheel haalbaar te houden zonder op de constructie zelf te beknibbelen.
Bij een tiny house dat als vast, langdurig onderkomen is bedoeld, of dat regelmatig verplaatst wordt en dus kans loopt op transportschade, verdient felsplaten de voorkeur vanwege de combinatie van langere levensduur en gerichte herstelbaarheid per baan. Wilt u dit voor uw eigen situatie doorrekenen, inclusief het gewicht op uw specifieke chassis en de maatvoering van uw dakvlak, dan kijken wij op tekening met u mee zonder dat dit iets kost.