Klikzink
Een tiny house isoleren lijkt op het eerste gezicht een verkleinde versie van een gewoon huis: dezelfde lagen, alleen minder vierkante meters. In de praktijk werkt het anders. De dakopbouw van een tiny house moet het met minder ruimte doen, met minder gewicht en vaak met een dakvlak dat uit één of twee banen felsplaat bestaat in plaats van tien. Dat verandert waar u op moet letten, en in welke volgorde het werk loopt.
De opbouw van een geïsoleerd tiny house dak begint aan de binnenzijde met de afwerklaag, meestal een plaat hout of plaatmateriaal dat ook de binnenkant van het interieur vormt. Daarachter komt de dampremmer. Die laag hoort aan de warme kant van de isolatie te zitten, dus tussen de binnenafwerking en het isolatiemateriaal, nooit ertussenin of aan de buitenkant. Bij een tiny house is dat een detail waar vaak op wordt ingeboet, omdat de ruimte tussen de spanten klein is en de dampremmer al snel in de weg zit bij het aanbrengen van leidingen of een dakraam.
Na de dampremmer volgt de isolatie, aangebracht tussen of op de spanten. Daarna komt een onderdak of waterkerende, dampopen folie, gevolgd door een luchtspouw voor ventilatie, en pas daarna de dakconstructie met daarop de felsplaten. Die volgorde is bij een tiny house niet anders dan bij een gewoon huis. Wat wel anders is: de totale opbouwhoogte is beperkt, omdat elke centimeter isolatie ten koste gaat van de binnenhoogte of van de buitenmaat, en een tiny house mag vaak niet breder of hoger worden dan de maat die het transport toelaat. Dat betekent dat de keuze voor isolatiedikte een compromis is tussen isolatiewaarde en beschikbare ruimte, en dat compromis valt bij een tiny house eerder in het nadeel van de isolatie uit dan bij een woonhuis met een royale spantdiepte.
Bij een gewoon huis met een zadeldak van tien meter lang maakt het weinig uit of een baan felsplaat nu 470 of 490 centimeter is; er passen er toch een aantal naast elkaar en een kleine afwijking valt weg in het geheel. Bij een tiny house is dat anders. Een dakvlak van drie meter breed bestaat vaak uit één enkele baan plaat, over de volledige lengte van het dak. Er is geen ruimte om een verkeerde inschatting te compenseren met een extra baan ergens in het midden.
Dat is precies waarom de platen op maat besteld worden, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig. Bij een tiny house telt dat harder door dan bij een groot dak: als de opbouw van isolatie en onderdak een paar centimeter dikker uitvalt dan getekend, verschuift de werkelijke lengte van de baan mee, en moet die aanpassing vóór het bestellen van de plaat bekend zijn. Wie eerst de isolatie aanbrengt en dan pas gaat opmeten voor de felsplaten, voorkomt een bestelling die net niet past op een dakvlak waar geen tweede baan het kan opvangen.
Een tiny house op een trailer of een chassis heeft een grens aan het totaalgewicht, vaak bepaald door de maximale aslast en door wat een trekkend voertuig mag slepen. Bij een woonhuis is het dakgewicht een constructieve vraag; bij een tiny house is het ook een vraag over de weg. Felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter, wat in verhouding tot dakpannen of leisteen aan de lichte kant is, maar het is niet het enige gewicht dat meetelt.
De isolatie zelf draagt ook bij aan het totaalgewicht, en bij een tiny house wordt daarom vaak gekozen voor een isolatiemateriaal met een gunstige verhouding tussen isolatiewaarde en gewicht, in een dikte die past binnen de beschikbare spanthoogte. Wij leveren de dakbedekking en denken mee over de opbouw daaronder, maar de keuze van het isolatiemateriaal zelf ligt bij de bouwer of de leverancier van de tiny house casco. Wat wij wel kunnen aangeven: het gewicht van de felsplaten zelf is voorspelbaar en verandert niet met de dikte van de isolatie erachter, dus bij het opstellen van een totaalgewicht voor de constructie is dat een vaste factor waar u op kunt rekenen.
Bij nieuwbouw van een tiny house loopt het werk meestal als volgt: eerst de constructie van vloer, wanden en dak, dan de buitenkant met onderdak en felsplaten, en pas daarna, of gelijktijdig vanaf de binnenkant, de isolatie en de afwerking. Dat is een andere volgorde dan bij een woonhuis waar het dak vaak al dicht is voordat er aan de binnenafwerking wordt begonnen, met isolatie die later los aangebracht wordt.
Bij een tiny house wordt vaak in één werkgang gebouwd omdat de casco's regelmatig deels af fabriek komen, met wanden en dak die al een isolatiepakket bevatten voordat de felsplaten erop gaan. In dat geval is het belangrijk dat de maten van het dakvlak, inclusief de dikte van de afgewerkte dakopbouw, vaststaan voordat de platen bewerkt worden. Een wijziging achteraf, zoals een dikkere isolatielaag om een hogere isolatiewaarde te halen, verandert de buitenmaat van het dak en daarmee de lengte van de fels aan de rand. Overleg daarover vooraf, ook als het om een paar centimeter gaat, voorkomt dat de felsplaten besteld worden op een maat die niet meer klopt.
Er zijn situaties waarin een tiny house beter af is met een andere aanpak. Bij een zeer beperkte constructiehoogte, waarbij er nauwelijks ruimte is voor een volwaardig isolatiepakket met dampremmer, luchtspouw en onderdak, kan het verstandiger zijn om voor een sandwichpaneel te kiezen waarin isolatie en afwerking al gecombineerd zijn, in plaats van de losse opbouw die bij felsplaten gebruikelijk is. Die losse opbouw heeft namelijk wel ruimte nodig, ook als die ruimte krap is.
Ook bij een tiny house dat regelmatig verplaatst wordt en daarbij te maken krijgt met trillingen tijdens transport, is het van belang dat de bevestiging van de felsplaten en de onderliggende constructie daarop is afgestemd, iets waar de bouwer van het casco meer verstand van heeft dan wij als leverancier van de dakbedekking. Wij denken mee op tekening over de platen zelf, de maatvoering en de kleurkeuze, maar het isolatiepakket en de constructieve gevolgen van gewicht en trillingen zijn een zaak van de bouwer.
Wilt u weten of felsplaten passen bij de dakopbouw van uw tiny house, stuur dan een tekening met de maten van het dakvlak en een indicatie van de gewenste isolatiedikte. Wij rekenen de platen op maat door en denken mee over de aansluitingen, zodat de bestelling klopt met de opbouw die u voor ogen heeft.