Klikzink
Een bungalow heeft in verhouding tot de gevels een groot dakvlak en meestal een flauwe helling. Dat is precies waarom verduurzamen met isolatie hier anders werkt dan bij een woonhuis met een steile kap. Bij een steil dak loopt regenwater snel weg en is de opbouw van de constructie minder kritisch voor vochtproblemen. Bij een bungalow met een helling van bijvoorbeeld tien tot vijftien graden blijft water langer op het dakvlak staan, en dat vraagt om een opbouw die van binnen naar buiten klopt, en om felsen die goed op de waterafvoer zijn afgestemd. Wij lopen in deze pagina de opbouw langs zoals wij die op een bungalow toepassen, en zeggen ook wanneer isoleren onder felsplaten niet de aangewezen route is.
Bij een bungalow start de opbouw aan de binnenzijde met de afwerking van het plafond, meestal gipsplaat of een houten beschot. Daarachter komt de dampremmer. Dat is een folie die voorkomt dat vochtige binnenlucht de isolatie in trekt en daar condenseert. De dampremmer hoort aan de warme kant van de isolatie te zitten, dus tussen de binnenafwerking en het isolatiemateriaal, nooit aan de buitenzijde. Dit lijkt een detail, maar bij een bungalow met een flauwe kap en weinig ventilerende luchtlaag is dit vaak het verschil tussen een dak dat droog blijft en een dak waar na een paar jaar vochtplekken ontstaan op het plafond.
Na de dampremmer komt de isolatie zelf. Bij een bungalow zien wij vaak minerale wol tussen de dakspanten, of een dikkere laag PIR-platen op de bestaande constructie, afhankelijk van of het gaat om een verbouwing of om nieuwbouw van het dakvlak. Boven de isolatie hoort een ventilerende spouw te zitten, zodat eventueel vocht dat toch doordringt, kan wegdrogen voordat het de houten ondergrond of de stalen felsplaten bereikt. Op die spouw komt de dakbeschieting, en daarop de felsplaten met de klemmen die wij onder de fels bevestigen. Bij hout schroeven wij de klemmen vast, bij een stalen ondergrond gebruiken wij zelfborende schroeven. De platen zelf blijven blind bevestigd, er zijn geen doorgaande schroefgaten die een risico op lekkage vormen.
Bij een gewoon woonhuis met een steile kap is de baanindeling van de felsplaten vooral een esthetische keuze: de banen lopen van goot naar nok en de breedte van het dakvlak bepaalt hoeveel banen er naast elkaar liggen. Bij een bungalow ligt dat anders. Omdat het dakvlak groot is en de helling flauw, valt elke baan meteen op. Er is geen nok die het beeld onderbreekt, en vaak geen dakkapel die de rechte lijnen doorbreekt. Het hele dak is in één oogopslag te overzien, vanaf de grond of vanaf een verdieping van de buren.
Dat betekent dat de indeling van de banen vooraf goed doordacht moet worden. Bij een bungalow van bijvoorbeeld twaalf meter breed rekenen wij uit hoe de werkende breedte van 475 millimeter het beste past, zodat er geen smal reststrookje langs de rand overblijft. Liever een paar centimeter breder per baan over de volle lengte, dan een baan die opvalt omdat hij net niet gelijk is aan de rest. Omdat wij de platen op maat leveren, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, kunnen wij deze indeling afstemmen op de exacte maat van het dakvlak in plaats van andersom.
De flauwe helling stelt ook een ondergrens aan wat wij isolatietechnisch en waterbouwkundig kunnen doen. Onze felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden dakhelling. Bij een bungalow die daar net overheen zit, kijken wij extra kritisch naar de detaillering bij de dakranden en de aansluitingen, omdat water bij een flauwe helling minder snelheid heeft om vuil en blad mee te voeren. Een dakvlak dat structureel natter blijft, stelt ook hogere eisen aan de ventilatie onder de platen, en daarmee aan de opbouw die wij hierboven beschreven.
Bij een verduurzamingsproject op een bestaande bungalow loopt het werk in een vaste volgorde, en die volgorde is bij een bungalow net iets gevoeliger dan bij een steile kap, omdat er minder marge is om fouten later te herstellen zonder het hele dakvlak open te breken.
Eerst wordt de bestaande dakbedekking verwijderd tot op de constructie, tenzij gekozen wordt om over een bestaande, vlakke ondergrond heen te werken. Vervolgens wordt gecontroleerd of de dakconstructie de extra belasting van isolatie en een nieuwe dakbedekking kan dragen; bij een bungalow met een lichte houten spantconstructie is dit een reëel aandachtspunt, omdat de platen zelf ongeveer 5 kilo per vierkante meter wegen, wat op zich weinig is, maar in combinatie met een dikkere isolatielaag toch bij de constructeur langs moet.
Daarna wordt de dampremmer aangebracht en luchtdicht afgeplakt langs alle randen en doorvoeren, zoals een schoorsteen of een dakraam. Dit is het moment waarop veel van de latere problemen ontstaan of juist voorkomen worden: een dampremmer die slordig is aangesloten bij een doorvoer, lekt op termijn vocht door naar de isolatie, ook al is de buitenkant van het dak volledig waterdicht. Vervolgens komt de isolatie, de ventilerende spouw, de beschieting en als laatste de felsplaten. Bij ons koud vouwbaar materiaal, dat tot -15 graden verwerkt kan worden, is het weer meestal geen beperkende factor voor de planning van de laatste fase.
Omdat wij op tekening meedenken zonder dat dit kosten met zich meebrengt, bekijken wij bij een bungalow vooraf graag de bestaande dakconstructie en de gewenste isolatiewaarde, zodat de baanindeling en de opbouw op elkaar zijn afgestemd voordat er een schroef in de constructie gaat.
Isoleren onder felsplaten is niet in elke situatie de beste route. Als de bestaande dakconstructie van een bungalow al aan de grens van zijn draagvermogen zit, en een steviger isolatiepakket niet past zonder de spanten te vervangen, kan het verstandiger zijn om eerst de constructie aan te pakken voordat er over de dakbedekking wordt beslist. Ook als er kort geleden al een dakbedekking is aangebracht die nog in goede staat is, heeft het weinig zin om die te vervangen puur voor een betere isolatiewaarde; in dat geval is naisoleren vanaf de binnenzijde, onder het bestaande dakvlak, soms een reëlere tussenstap.
Heeft u een bungalow waarvan de isolatie aan vervanging toe is, of overweegt u om bij een dakrenovatie meteen de opbouw te verbeteren? Wij denken op basis van een tekening of een foto van de bestaande constructie graag mee over de opbouw en de baanindeling, zodat u vooraf weet waar u aan toe bent.