Klikzink
Bij nieuwbouw van een tiny house zit u in een andere positie dan iemand die een bestaand dak vervangt. Er ligt nog geen dakvlak met vaste maten waar u een product op moet passen. U tekent het dakvlak, de banenrichting en de aansluitingen nog, en dat betekent dat de felsplaten niet achteraf ingepast worden maar vanaf het begin meegenomen worden in de maatvoering. Dat scheelt op een klein dakvlak meer dan het op een gewoon woonhuis zou doen, omdat er op een tiny house simpelweg minder banen liggen om een verkeerde maat in te halen.
Een gewoon woonhuis heeft een dakvlak van misschien vijftig tot honderd vierkante meter, verdeeld over een flink aantal banen. Valt daar één baan een paar centimeter anders uit dan gepland, dan lost dat zich ergens in het vlak op zonder dat iemand het ziet. Op een tiny house van drie tot vier meter breed telt elke baan zichtbaar mee. Soms bestaat een heel dakvlak uit twee of drie banen. Dan is er geen ruimte om een maatafwijking te verstoppen; de indeling van het vlak is de indeling van het dak.
Omdat de plaat op de millimeter wordt gewalst, van 450 tot 8000 millimeter, kunnen wij een dakvlak zo verdelen dat de banen precies aansluiten op de nok, de goot en de doorvoeren die u nog aan het plannen bent. Bij een tiny house is dat een reëel voordeel, want de indeling van het interieur bepaalt vaak nog waar een dakraam, een rookkanaal voor de kachel of een doorvoer voor ventilatie komt. Weet u dat vooraf, dan kunnen wij de banen zo leggen dat die doorvoer tussen twee felsen valt in plaats van er dwars doorheen. Dat voorkomt een lastige inpassing achteraf en scheelt een zaagsnede in een plaat die u net op maat had laten leveren.
Het werkt ook de andere kant op: de gewenste banenrichting kan meebepalen hoe u de kapconstructie tekent. Loopt de fels in de lengte van het dakvlak, dan valt er bij een lessenaarsdak van vier meter diep misschien precies één baan te leggen zonder overlap. Ligt de nok anders, of wordt het dakvlak een halve meter breder om plek te maken voor een dakraam, dan verschuift die rekensom. Bij nieuwbouw kunt u die keuzes nog op elkaar afstemmen. Bij een bestaand dak moet het product zich naar de bestaande maten voegen, en dat is precies waar het bij nieuwbouw omgekeerd kan.
Een tiny house dat op een trailer staat of dat ooit verplaatst moet kunnen worden, heeft een gewichtsbudget. Fundering, wanden, dak, inrichting: alles telt mee op weg naar het maximale gewicht dat de trailer of de constructie mag dragen. Bij een gewoon woonhuis met een vaste fundering speelt dat niet; een paar kilo per vierkante meter meer of minder op het dak maakt voor de constructie niets uit. Bij een tiny house kan het wel verschil maken, vooral als er al zonnepanelen, een houtkachel of een groter watertank gepland staan die ook gewicht vragen.
Klikfels felsplaten wegen ongeveer vijf kilo per vierkante meter. Dat is aanmerkelijk lichter dan traditionele dakbedekking met een steenachtige toplaag, en ook lichter dan een dikke laag grind of tegels op een plat dak. Voor een tiny house van, zeg, achttien vierkante meter dakoppervlak loopt het gewichtsverschil tussen dakbedekkingen al snel op tot een bedrag dat meetelt in de totale gewichtsbalans van het huis. Wilt u het huis daadwerkelijk kunnen verplaatsen zonder dat u tegen een aslastprobleem aanloopt, dan is het dakgewicht een van de posten waar u als eerste naar kijkt, en daar scoort felsplaat gunstig.
Dat gewichtsvoordeel is vooral relevant als het huis mobiel moet blijven of op een lichte constructie staat. Staat het tiny house op een vaste, verzwaarde fundering en verandert er nooit meer iets aan de locatie, dan is het gewicht van de dakbedekking een minder dwingend argument, en kunt u die keuze op andere gronden maken, zoals uitstraling of budget.
Bij nieuwbouw loopt het traject anders dan bij een vervanging. Eerst staat de kapconstructie: de gordingen of dakplaten waarop de felsplaten straks bevestigd worden, op hout met schroeven, op een stalen frame met zelfborende schroeven. Die ondergrond moet vlak en droog zijn voordat er iets op gelegd wordt. Vervolgens wordt de dakopbouw bepaald, met de isolatie en de onderconstructie die bij uw ontwerp past. Pas als die maten vaststaan, bepalen wij de exacte lengte van elke baan en walsen wij de platen op maat. Dat schuift het bestelmoment van de felsplaten naar achteren in het bouwproces, wat prettig is omdat u dan pas hoeft te weten hoe lang de banen precies moeten worden.
Denk ook op tijd aan de dakhelling. Klikfels felsplaten zijn toepasbaar vanaf zes graden, dus ook op een bijna vlak dak of een licht hellend lessenaarsdak, dat bij tiny houses vaak gekozen wordt om de bouwhoogte te beperken. Ligt de gewenste helling daaronder, dan is een andere dakbedekking nodig en is dit niet de juiste keuze voor dat vlak.
Niet elk tiny house-project is bij nieuwbouw het beste moment om al voor felsplaten te kiezen. Bouwt u een prototype waarvan u de indeling nog een paar keer wilt aanpassen voordat het definitieve exemplaar er staat, dan is het misschien verstandiger om eerst met een goedkopere, tijdelijke dakbedekking te werken en de felsplaten pas te bestellen zodra de maten van de definitieve versie vaststaan. Op maat gewalste platen zijn nu eenmaal gemaakt voor de maten die u opgeeft; wijzigt die maat later nog, dan past de plaat niet meer.
Ook als het budget vooral naar de inrichting en de techniek van het huis moet gaan, en het dak zelf een ondergeschikte rol speelt in het geheel, kan een eenvoudigere dakbedekking op dat moment logischer zijn. Felsplaten zijn een degelijke, vlakke afwerking zonder zichtbare bevestiging, maar ze zijn geen noodzaak op elk tiny house; het is een keuze die vooral loont als u het gewicht, de uitstraling en de lange levensduur van het dak nu al serieus meeweegt.
Wilt u tijdens het tekenen van uw tiny house al weten hoe de banenindeling er op uw dakvlak uit zou komen te zien, dan kunt u de tekening naar ons sturen. Meedenken op die tekening kost niets, en dan weet u vroeg in het proces of de maatvoering die u in gedachten heeft ook technisch de handigste indeling is.