Klikzink
Bij een nieuwbouwproject staat de tekening nog open. Er is nog geen bestaand dak waarmee rekening gehouden moet worden, geen bestaande dakrand die al vastligt, geen bestaande dakdoorvoer die toevallig net op de verkeerde plek zit. Dat is het grote verschil met een renovatie of een dak dat na stormschade vervangen moet worden. Bij nieuwbouw kunnen wij vanaf de eerste schetsen meedenken over de plaatverdeling, en dat scheelt achteraf gepuzzel en overbodig kostbare oplossingen.
De meeste vragen die wij krijgen bij nieuwbouw van een bedrijfsloods gaan niet over het materiaal zelf, maar over de maatvoering. Hoe lang mag een baan worden, waar moet een naad komen, en wat betekent dat voor de rest van de constructie. Dat zijn precies de vragen die je vroeg in het traject wilt beantwoorden, niet pas als de gordingen al liggen.
Een bedrijfsloods heeft vaak een dakvlak dat in één richting flink doorloopt, vijftig meter is niet ongewoon, soms meer. Bij een woonhuis speelt die vraag nauwelijks, daar is een dakvlak van een paar meter tot een nok al lang. Bij een loods is de baanlengte een serieus ontwerpgegeven.
Onze felsplaten zijn op de millimeter leverbaar, van 450 tot 8000 millimeter. Dat betekent dat een dakvlak van bijvoorbeeld 22 meter in principe in twee of drie banen gedekt kan worden, in plaats van in tien korte stukken met evenzoveel dwarsnaden. Minder naden betekent minder overlappingen, en dat is bij een lang dakvlak een reëel voordeel. Maar het betekent ook dat de uitzetting van die lange banen goed doordacht moet worden, want een plaat van twintig meter zet meer uit dan een plaat van drie meter.
Staal zet ongeveer half zoveel uit als zink, en dat helpt, maar het probleem verdwijnt niet. Bij lange banen moet er ruimte zijn om die uitzetting op te vangen, bijvoorbeeld in de bevestiging onder de fels, die de plaat vasthoudt maar niet vastzet. Bij nieuwbouw kunnen we de gordingafstand en de plaatsing van de klemmen daar vanaf het begin op afstemmen, in plaats van een bestaande ondergrond te moeten inpassen op een systeem dat daar niet voor ontworpen was.
Bij een bestaand gebouw begint het gesprek meestal met een inmeting van wat er al staat. Bij nieuwbouw is de volgorde net andersom: eerst de tekeningen, dan de maatvoering, en pas daarna de productie.
In de praktijk verloopt dat ongeveer zo. De architect of aannemer stuurt de dakvlakken aan, met de oriëntatie van de kap, de plaats van lichtstraten, dakdoorvoeren en aansluitingen op gevels of luchtbehandelingskasten. Wij kijken dan mee naar de indeling van de banen: welke lengte werkt het beste voor dit vlak, waar komen de naden te liggen, en hoe sluiten de platen aan op de daktrim en de gevelbekleding als die er ook komt. Omdat er nog niets vastligt, kunnen we die indeling nog verschuiven als dat gunstiger uitpakt, bijvoorbeeld door een baanlengte een paar centimeter te verkorten zodat een doorvoer precies in het midden van een plaat valt in plaats van op een naad.
Pas als die indeling rond is, gaan de platen de wals in. Ze worden op maat gewalst en geleverd, gereed om te monteren. Dat meedenken op tekening kost niets, en het scheelt op de bouwplaats een hoop pasmaatwerk dat anders ter plekke opgelost moet worden.
De keuze voor lange banen heeft ook gevolgen voor de ondergrond. Gordingen moeten op de juiste afstand staan om de klemmen goed te laten functioneren, en bij een dakhelling die richting het minimum van zes graden gaat, is de afwatering langs een lange baan een aandachtspunt. Hoe vlakker het dak, hoe belangrijker het is dat er geen plooien of oneffenheden in de ondergrond zitten waar water blijft staan. Bij nieuwbouw is dat te sturen door de gordingen recht en op de juiste toleranties te leggen, iets wat bij een bestaand dak niet meer te veranderen is.
Ook de coating speelt hier een rol, al is dat meer een kleurkeuze dan een technische kwestie. De platen zijn leverbaar in Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, alle drie mat. Bij een lange, ononderbroken dakvlak valt een matte, rustige kleur meer op in positieve zin dan bij een dak dat toch al opgedeeld is door kappen en dakkapellen. Dat is geen technisch argument, maar bij nieuwbouw van een loods die zichtbaar is vanaf de weg of vanuit een bedrijventerrein telt het uiterlijk wel mee in de afweging.
Niet elke nieuwbouwloods is gebaat bij lange, ononderbroken banen. Als het dakvlak is opgedeeld door een groot aantal lichtstraten, brandcompartimenten of technische opstelplekken, heeft een lange baan weinig zin, want die wordt toch onderbroken. In dat geval is het vaak praktischer om de plaatverdeling af te stemmen op die onderbrekingen, met kortere banen die precies tussen de obstakels passen.
Het is ook goed om te weten dat felsplaten niet de enige juiste keuze zijn voor elk dakvlak van een bedrijfsloods. Bij een dakhelling onder de zes graden is dit systeem niet toepasbaar, en dan moet er naar een andere dakbedekking gekeken worden. Op onze andere pagina's over felsplaten in vergelijking met golfplaat, EPDM of bitumen kunt u lezen wat daar de overwegingen zijn; die herhalen we hier niet.
Als de tekeningen van de loods er liggen, of zelfs als ze nog in een vroeg stadium zijn, kunt u ons de dakvlakken en de indeling laten zien. Wij kijken dan mee naar de baanverdeling, de te verwachten uitzetting bij die lengtes, en de aansluiting op de rest van de constructie. Dat meedenken kost niets, en het is nu, voordat er iets vastligt, het moment waarop de meeste tijd en kosten te besparen zijn.