Klikzink
Bij een bestaand chalet past u de plaat aan het gebouw aan. Bij nieuwbouw kan het net andersom: de indeling van het dakvlak, de plaats van een kilgoot of een dakraam, de lengte van het overstek, dat ligt allemaal nog niet vast op het moment dat wij meedenken. Dat is het verschil dat deze fase de moeite waard maakt om goed te benutten, want zodra de fundering staat en de kapconstructie erop komt, is een deel van die vrijheid alweer verdwenen.
Wij leveren felsplaten op maat, op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter lengte. Bij een dak dat al bestaat, is die maat een gegeven: de sporenlengte, de overstek, de positie van de nok liggen vast en wij snijden de plaat daarop toe. Bij nieuwbouw kunt u het andersom doen. Is een dakvlak van, zeg, 5,4 meter lang, dan kan de aannemer overwegen of 5,5 meter niet handiger is, zodat de baan in één stuk over het hele vlak loopt zonder dwarsnaad. Zulke kleine verschuivingen zijn bij nieuwbouw vrijwel gratis; bij een verbouwing kosten ze een aanpassing van de bestaande maatvoering die niemand meer wil.
Een chalet is doorgaans lichte houtbouw: een houten kapconstructie op een lichter fundament dan een stenen woonhuis. Dat is precies waarom felsplaten hier vaak logisch zijn, met een gewicht van ongeveer 5 kilogram per vierkante meter liggen ze ver onder dakpannen. Bij een verbouwing is dat argument een reden om over te stappen; bij nieuwbouw is het een argument om de constructie meteen lichter te dimensioneren. De aannemer kan de sporen slanker uitvoeren wetend dat er geen zwaar pannenpakket op komt, wat weer scheelt in houtvolume en in de belasting op de fundering. Dat is een beslissing die u bij een bestaand chalet niet meer kunt nemen; bij nieuwbouw wel, en alleen nu.
Die lichte constructie stelt ook een grens. Felsplaten zijn geen zware belasting, maar de klemmen waarmee wij ze blind bevestigen moeten wel in iets stevigs grijpen: op houten ondergrond met schroeven in de sporen of in een aaneengesloten dakbeschot, op een stalen ondergrond met zelfborende schroeven. Is de onderconstructie te licht of te ver uit elkaar gezet, dan is dat geen probleem van de plaat maar van de opbouw daaronder. Bij nieuwbouw bespreekt u dat nu met de timmerman: de fels vraagt om een regelmatige, doorlopende ondergrond, niet om een sporenpatroon dat elders in het ontwerp toevallig handig lag.
Chalets hebben vaak een royaal overstek, soms wel een meter of meer, dat het dakvlak over de gevel heen trekt. Dat overstek is functioneel: het houdt regen van de houten gevelbekleding af. Maar het telt volledig mee in de lengte van de plaat. Waar bij een compact woonhuis de dakrand ongeveer samenvalt met de gevellijn, loopt bij een chalet de plaat door tot ver voorbij die lijn. Wordt dat overstek pas op de bouwplaats definitief vastgelegd, dan loopt u het risico dat de bestelde platen net te kort of onhandig lang zijn.
Het is daarom verstandig om de overstekmaat vroeg in het proces vast te leggen, liefst voordat de platen besteld worden. Een architect die twijfelt tussen 80 en 120 centimeter overstek kan dat nu nog vrij beslissen; wij rekenen de plaatlengte gewoon om. Ligt de knoop er al, met sporen die al gezaagd zijn op een overstek dat later toch anders moest, dan wordt het passen en meten met een plaat die niet meer op maat is.
Bij een bestaand chalet begint het werk met opmeten van wat er al staat. Bij nieuwbouw is de volgorde anders en juist daardoor gunstiger voor u. Eerst legt de architect of de aannemer de hoofdmaten van het dakvlak vast: hellingshoek, lengte, overstek, positie van doorvoeren voor schoorsteen of dakraam. Die maten geven wij door aan onze walserij, die de platen op exact die lengte snijdt. Er is dan geen tussenstap van opmeten van een bestaand vlak nodig; de tekening is het uitgangspunt.
Dat werkt in het voordeel van de planning. Terwijl de kapconstructie nog wordt opgebouwd, kunnen de platen al gewalst worden op de maten uit de tekening. Zodra het dakbeschot gereed is, kan de dekker vrijwel direct beginnen, zonder wachttijd voor een aparte inmeetronde. Bij een verbouwing is dat vaak niet mogelijk, omdat pas na het verwijderen van de oude dakbedekking duidelijk wordt hoe de onderconstructie er precies bij ligt.
Ondersteboven werken heeft ook een grens: is de tekening nog niet definitief, dan is het onze ervaring dat vroeg bestellen meer kost dan het oplevert. Een wijziging in de nokhoogte na het walsen van de platen betekent dat een deel van de bestelling niet meer past. Wij denken graag mee op tekening, dat kost niets, maar dat meedenken heeft het meeste effect vlak voordat de maten definitief worden, niet erg lang daarvoor.
Bij nieuwbouw hoeft u niet te kiezen onder druk van een lekkage of een aflopend seizoen. Dat geeft ruimte om de kleur van de felsplaten, Nordic Night Black, Slate Grey of Metallic Dark Silver, af te stemmen op de houten gevelbekleding die vaak bij een chalet horen. De matte afwerking, met een glansgraad onder de 5, sluit aan bij het rustige karakter dat veel chalets nastreven; een glimmend dakvlak boven een houten gevel oogt al snel als een vreemde combinatie. Bij een renovatie is die keuze vaak ingegeven door wat er al staat; bij nieuwbouw kunt u de kleur van dak en gevel in één keer op elkaar afstemmen.
Er zijn situaties waarin felsplaten bij een nieuw te bouwen chalet niet de beste keuze zijn. Is de dakhelling lager dan zes graden, dan valt het profiel af; er is dan een andere dakbedekking nodig. Is het ontwerp nog volop in beweging, met een architect die de kapvorm mogelijk nog wijzigt, dan is het te vroeg om al platen te bestellen: wacht tot de hoofdmaten vaststaan. En is de begroting zo strak dat elke centimeter overstek al is vastgelegd zonder overleg over de materiaalkeuze, dan komt de kans om nu nog te sturen eigenlijk al te laat.
Heeft u de hoofdmaten van het dak, de overstek en de hellingshoek al op tekening staan, dan kunt u die aan ons voorleggen. Wij kijken mee of de maatvoering handig uitkomt voor de platen, zonder dat dit iets kost, en geven aan waar een kleine aanpassing in het ontwerp een naad of restplaat kan voorkomen.