Klikzink
Een stacaravan met opbouw is meestal niet gebouwd met verduurzaming in het achterhoofd. Het dak is dun, licht en vaak van gegolfd staal of van kunststof, gemaakt om regen te keren en verder niet veel meer. Wilt u die opbouw beter isoleren, dan komt u vanzelf op de vraag hoe u een extra laag isolatie en een nieuwe dakhuid toevoegt zonder dat de constructie het begeeft. Dat is een andere vraag dan bij een woonhuis, waar de dakconstructie meestal wel wat extra gewicht kan hebben.
Bij een gewoon huis rust het dak op gordingen, spanten of een dakconstructie die berekend is op een fors eigen gewicht plus dakpannen, isolatie en soms nog zonnepanelen. Bij een stacaravan met opbouw is dat beeld anders. De opbouw staat vaak op een lichte houten of stalen regelconstructie, gedimensioneerd op het gewicht van de oorspronkelijke, dunne dakplaat. Er is in de regel geen marge ingebouwd voor een dakpakket zoals u dat op een woonhuis zou toepassen. Dat betekent dat elke kilo die u toevoegt, telt. Een systeem van felsplaten van ongeveer 5 kilo per vierkante meter weegt aanzienlijk minder dan bijvoorbeeld dakpannen of een dikke bitumenlaag, en dat scheelt in de praktijk vaak net het verschil tussen een dak dat kan blijven zoals het is, en een dak dat eerst versterkt moet worden.
Bij het isoleren van een bestaand dak is de volgorde van de lagen belangrijk, en bij een stacaravan met opbouw is die volgorde niet anders dan bij andere platte of licht hellende daken, maar de foutmarge is kleiner omdat de ruimte tussen binnen- en buitenzijde beperkt is. Van binnen naar buiten ziet u meestal een binnenafwerking, bijvoorbeeld plaatmateriaal of triplex, en daarachter de constructie zelf. Daarna komt de dampremmer, die aan de warme zijde van de isolatie moet zitten, dus tussen de binnenafwerking en de isolatielaag. Wordt de dampremmer aan de koude kant gemonteerd, of ontbreekt hij, dan trekt vocht uit de warme binnenlucht de isolatie in en kan het daar condenseren tegen de koude buitenhuid. In een goed geïsoleerde woning valt dat na jaren op door een vochtige geur of donkere plekken; in een compacte opbouw met weinig ventilatieruimte gaat dat proces sneller en is de schade eerder zichtbaar, bijvoorbeeld als een verrotte plaat binnenafwerking of een dak dat van binnenuit gaat rieken.
Na de dampremmer komt de isolatielaag, meestal een harde plaat isolatiemateriaal die tegen drukkrachten kan omdat er verder niets tussen isolatie en dakhuid zit om het gewicht te verdelen. Aan de buitenzijde van die isolatie, dus aan de koude kant, komt een ventilerende of dampopen laag als het systeem daar om vraagt, en daarboven de nieuwe dakhuid. Bij een stacaravan met opbouw is die nieuwe dakhuid vaak een systeem van felsplaten, aangebracht op een nieuwe, lichte regelconstructie die op het bestaande dak wordt bevestigd. Die platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er geen schroeven door de nieuwe huid zitten die weer een lekpad kunnen worden.
Het bestaande dak van de opbouw, van staal of van kunststof, blijft in de praktijk vaak gewoon zitten. Het wordt niet verwijderd maar dient als basis waarop de nieuwe opbouw met isolatie en felsplaten wordt gebouwd. Dat is precies waarom dit een andere klus is dan het dak vervangen: hier gaat het om een extra huid over het bestaande dak heen, niet om het weghalen van het oude materiaal. Dat scheelt sloopwerk en afvoer, maar het stelt wel eisen aan wat daaronder gebeurt. Is het bestaande stalen of kunststof dak nog waterdicht, dan kan het dienst blijven doen als tijdelijke of blijvende onderlaag terwijl de nieuwe constructie erboven wordt opgebouwd. Is het niet meer waterdicht, dan moet u daar rekening mee houden in de planning van het werk, al is dat een ander onderwerp dan de isolatie zelf.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een opbouw met een golfplaten stalen dak van zo'n vijf meter bij drie meter werd een lichte houten regelconstructie op het bestaande dak gezet, met daartussen ruimte voor de isolatieplaten. Aan de binnenzijde, tegen de bestaande plafondplaat, kwam eerst de dampremmer, zorgvuldig aangesloten op de wanden zodat er geen kier overbleef waar vocht doorheen kon trekken. Daarna volgde de isolatie in de regelconstructie, en aan de buitenzijde een nieuwe onderconstructie met felsplaten van 475 millimeter werkende breedte, op maat gewalst en zonder zichtbare bevestiging. Het totale extra gewicht bleef beperkt genoeg om de bestaande, lichte draagconstructie niet te belasten boven wat verantwoord was.
Bij dit type klus is de volgorde van werken minder vrij dan bij nieuwbouw. U kunt niet zomaar beginnen met de nieuwe dakhuid en achteraf isoleren, en u kunt de dampremmer niet later toevoegen als de isolatie al ligt. Eerst wordt gecontroleerd of de bestaande dakconstructie en het bestaande dakvlak nog voldoende draagkracht en waterdichtheid hebben om als basis te dienen. Daarna wordt de nieuwe, lichte regelconstructie aangebracht, gevolgd door de dampremmer aan de binnenzijde van de isolatie. Pas daarna komt de isolatie zelf, en als laatste de nieuwe buitenhuid. Wordt deze volgorde omgedraaid, bijvoorbeeld door de isolatie eerst aan te brengen en de dampremmer pas achteraf te proberen in te passen, dan is de kans groot dat de aansluitingen bij muren, ramen en dakranden niet meer luchtdicht te maken zijn. Bij een kleine, compacte opbouw wegen dat soort kieren zwaarder dan bij een groot huis, omdat de verhouding tussen vochtbelasting en luchtvolume ongunstiger is.
Isoleren met een extra laag over een bestaand dak van staal of kunststof werkt goed als de bestaande constructie in redelijke staat is en er voldoende hoogte beschikbaar is om de isolatie, de ventilatieruimte en de nieuwe dakhuid onder te brengen zonder dat het dak te log wordt of tegen deuren en ramen aan gaat zitten. Is de bestaande constructie al verzakt, verrot of anderszins niet meer stabiel, dan heeft het weinig zin om daar een nieuwe, geïsoleerde huid op te zetten: dan is eerst herstel of vervanging van de onderliggende constructie aan de orde, en dat is een andere afweging dan alleen isoleren. Is er nauwelijks bouwhoogte beschikbaar, bijvoorbeeld omdat de opbouw al laag is en er weinig ruimte over is voor extra lagen, dan kan een dunnere isolatieoplossing met een hogere isolatiewaarde per centimeter meer voor de hand liggen dan het standaard pakket dat hier beschreven is. En is de opbouw eigenlijk aan het einde van zijn levensduur, dan is het soms verstandiger om die vraag eerst te beantwoorden voordat er in isolatie wordt geïnvesteerd.
Wilt u weten of uw stacaravan met opbouw geschikt is voor deze aanpak, dan is het nuttig om vooraf te weten hoeveel hoogte er beschikbaar is tussen het bestaande dak en de gewenste eindsituatie, en in welke staat de bestaande dakconstructie verkeert. Met die informatie, eventueel aangevuld met een schets of foto's, denken wij kosteloos mee over de opbouw van de lagen en leveren we de felsplaten op maat, tot op de millimeter gewalst voor uw situatie.