Klikzink
Een schuurwoning die dicht bij de zee staat, krijgt iets te verduren dat verder landinwaarts geen rol speelt: zout in de lucht. Dat zout slaat neer op elk oppervlak dat buiten staat, ook als je het niet ziet. Bij een schuurwoning waarvan dak en gevel in één doorlopend vlak zijn uitgevoerd, telt dat op twee manieren extra. Het oppervlak dat blootstaat is groter dan bij een gebouw met een knik tussen dak en muur, en de aansluiting tussen dak en gevel is er niet als apart detail maar als één ononderbroken vlak. Wat er met de coating gebeurt op het dak, gebeurt dus ook op de gevel, zonder dat er een andere afwerking of een goot tussen zit die het zout kan afvangen of afvoeren.
Bij felsplaten is de coating de laag die het zink beschermt, en het zink beschermt op zijn beurt het staal. Zolang die coating intact is, komt het zout niet verder dan het oppervlak. De coating die wij toepassen is vijftig micrometer dik en is gemaakt om weersinvloeden lange tijd te weerstaan, ook in een omgeving met veel chloride in de lucht. Dat is precies wat een kustlocatie oplevert: niet incidenteel zout water, maar een voortdurende, fijne belasting die neerslaat op elk vlak dat naar de zee gekeerd staat. Bij een schuurwoning met een doorlopend dak-en-gevelvlak is dat vaak de hele zeezijde in één keer, van goot tot maaiveld.
Het verschil met een schuurwoning die wel een knik heeft tussen dak en gevel, zit in de herhaling van kwetsbare plekken. Bij een knik zijn er meer overgangen, meer aansluitdetails, meer plekken waar water en zout kunnen blijven hangen. Bij een doorlopend vlak is er précies één grote vlakke baan die van bovenaf tot op de grond doorloopt. Dat is in zekere zin gunstig: minder naden betekent minder plekken waar vocht en zout zich kunnen verzamelen. Maar het betekent ook dat als er ergens beschadiging optreedt, aan het dak of aan de gevel, die zich in hetzelfde vlak bevindt en dus in het zicht staat vanaf dezelfde kant.
Een dakvlak krijgt vooral regen en wind van boven. Een gevelvlak dat in het verlengde van dat dak doorloopt, krijgt daarnaast slagregen en opspattend water van onderaf, en bij storm ook zand en zout dat horizontaal wordt meegevoerd. Een schuurwoning die met de lange, doorlopende gevelzijde naar de zee is gericht, krijgt op die kant dus een andere belasting dan op het dak zelf. Dat is geen reden om een ander materiaal te kiezen voor dak en gevel; het is wel een reden om bij de plaatsing rekening te houden met de overheersende windrichting op die locatie.
In de praktijk merken wij dat opdrachtgevers aan de kust vaak vragen of de kleur invloed heeft op de zoutbestendigheid. Dat is niet het geval: de matte, donkere kleuren die wij leveren zijn qua bescherming gelijk aan elkaar, de coating is dezelfde onder elke kleurlaag. Wel valt een lichte kleur zoals Metallic Dark Silver optisch minder op als er een dun waas van zoutafzetting of stof op het oppervlak ligt, terwijl dat op Nordic Night Black eerder zichtbaar is bij droog weer met veel opwaaiend zand. Dat is een kwestie van uiterlijk, niet van bescherming.
Omdat dak en gevel bij dit type schuurwoning in één lijn doorlopen, is er geen aparte overstek die het gevelvlak beschut tegen neerslaand water van boven. Dat water, en het zout dat erin zit, loopt via het dakvlak rechtstreeks door naar de gevel. Bij de meeste schuurwoningen met een knik wordt dat probleem opgelost door een druiplijn of een gootprofiel op de overgang. Bij een doorlopend vlak ontbreekt die overgang bewust, want de vorm is er juist op gemaakt om die knik weg te laten. Dat betekent dat de felsen op die plek, en de eventuele klimaatfolie of onderconstructie erachter, extra aandacht vragen bij de uitvoering. Niet omdat het materiaal het niet aankan, maar omdat er op die plek niets is dat het water afremt voordat het de gevel bereikt.
Wij hebben dit meegemaakt bij een schuurwoning enkele honderden meters van de duinvoet, waar de opdrachtgever in eerste instantie een lichte coating had gekozen zonder rekening te houden met de overheersende westenwind. Na een paar jaar bleek de westzijde van het doorlopende dak-gevelvlak duidelijk meer weerslag te tonen dan de oostzijde, die door de vorm van het gebouw zelf enigszins beschut lag. Dat was geen falen van de plaat, maar een gevolg van de blootstelling. Bij een volgend project op diezelfde locatie hebben wij daarom aangeraden om de felslijnen op de meest blootgestelde zijde iets dichter op elkaar te leggen, zodat er minder vlak per naad hoeft te overspannen en een eventuele toekomstige aanpassing eenvoudiger uit te voeren is.
Er zijn situaties waarin wij een opdrachtgever afraden om voor stalen felsplaten te kiezen op een schuurwoning direct aan de kust. Dat is het geval bij gebouwen die op de eerste duinenrij staan, met nagenoeg voortdurende blootstelling aan zeenevel en zonder enige beschutting door bebouwing of begroeiing. In die extreme situatie is de belasting zo hoog dat wij liever meekijken naar de detaillering van de aansluitingen dan naar het materiaal zelf; vaak is de oplossing niet een ander plaatmateriaal maar een andere positie van de felsnaden of een aangepaste bevestiging. Ook bij schuurwoningen die aan de gevelzijde permanent in de zeewind staan zonder enige luwte, raden wij aan om eerst met ons op tekening te overleggen voordat de baanindeling wordt vastgelegd, juist omdat het doorlopende vlak geen ruimte laat voor een tussenoplossing achteraf.
Als uw schuurwoning aan de kust ligt en dak en gevel in één vlak zijn getekend, stuur ons de tekening en de oriëntatie ten opzichte van de zee. Wij kijken dan mee naar de plaatsing van de felsnaden en de aansluiting op de meest blootgestelde zijde, zonder dat dat u iets kost. Zo weet u vooraf waar de aandacht naar toe moet, in plaats van pas na een paar seizoenen storm.