Klikzink
Een schuur of bijgebouw krijgt zelden alleen een dicht dak. Er komt vaak een lichtstraat boven de werkbank, een pijp voor de houtkachel, een ontluchting voor de mestput, of een ventilatiebuis voor de dierenverblijven. Al die doorvoeren en dakramen zijn plekken waar het dak wordt onderbroken, en juist daar moet het waterdicht blijven. Bij een schuur speelt dat anders dan bij een woonhuis of een loods, en dat is de vraag die we hier beantwoorden: hoe krijgt u een doorvoer of dakraam goed ingepast in een felsdak op een klein, laag en onverwarmd gebouw.
Bij een verwarmd gebouw moet een doorvoer behalve waterdicht ook dampdicht zijn, omdat binnenlucht met vocht anders via de doorvoer condenseert in de dakopbouw. Bij een schuur zonder verwarming en zonder verwarmde binnenlucht speelt dat probleem vrijwel niet. De eis die overblijft is puur waterdichtheid: regen en smeltwater mogen niet langs de doorvoer naar binnen lekken. Dat is een lichtere eis dan bij een woning, en dat betekent dat u met eenvoudiger materiaal en minder gelaagde opbouw toe kunt. Tegelijk is een schuurdak vaak laag hellend en klein van oppervlak, wat betekent dat water minder snel wegloopt en dat elke doorvoer relatief veel van het totale dakvlak beïnvloedt. Een lekkage bij een doorvoer op een schuur van twintig vierkante meter valt sneller op, en de schade aan de inhoud, gereedschap, hooi, dieren, is vaak net zo vervelend als bij een groter gebouw.
Een lichtstraat of een klein dakraam wordt in een felsdak meestal ingepast tussen twee felsnaden, binnen de breedte van één baan of over de breedte van precies één felsafstand van 475 millimeter. Dat is geen toeval: de fabricagebreedte van de platen bepaalt waar een opening logisch valt, en wij houden daar bij de levering op maat al rekening mee als de maten van het raam vooraf bekend zijn. Rondom de opening komt een opstand, meestal van hout of van gezet plaatwerk, waar de felsplaat tegenaan en overheen wordt gezet met een sluitstrook. Bij een schuur is die opstand vaak lager dan bij een woonhuis, omdat een fikse waterkering hier minder nodig is: er staat geen sneeuwval van een aanpalend hoger dakvlak op te vangen en er loopt geen dooiwater van een grote oppervlakte naartoe. Een opstand van een paar centimeter, netjes afgewerkt met een randstrook die onder de bovenliggende felsplaat schuift, is voor een klein dak vaak voldoende. Belangrijk is dat de aansluiting altijd hoger uitkomt dan het laagste punt waar water zich kan verzamelen, ook bij een dakhelling die net de ondergrens van zes graden haalt.
Een voorbeeld: bij een tuinschuur van vier bij zes meter met een polycarbonaat lichtkoepel van zestig bij zestig centimeter, is de opening precies binnen één plaatbaan gepositioneerd. De platen zijn op maat gewalst met een uitsparing, de opstand is van multiplex gemaakt en de aansluiting is afgewerkt met een strook in dezelfde kleur als het dak, Slate Grey in dit geval. Zichtbare kit is daarbij vermeden; de overlap van het plaatwerk doet het werk.
Een kachelpijp, een ontluchtingsbuis of een kabeldoorvoer vraagt om een andere aanpak dan een dakraam, omdat het om een rond of smal object gaat in plaats van een rechthoekige opening. Hier werkt een loden of EPDM-manchet, of een geprefabriceerde stalen kraag die om de buis sluit en die onder de felsplaat erboven en over de felsplaat erop wordt gezet. Bij een schuur zonder verwarming is er geen rookgasafvoer die continu heet is en die zich anders uitzet dan de rest van het dak; bij een schuur met een houtkachel is dat wel het geval, en dan moet de doorvoer los van de buis kunnen bewegen zonder dat de afdichting scheurt. Een manchet met een flexibele hals lost dat op.
De plaatsing van de doorvoer ten opzichte van de felsnaden is hier net zo belangrijk als bij een dakraam. Een doorvoer midden in een plaatbaan, dus niet net naast of over een fels, is makkelijker waterdicht te krijgen dan een doorvoer die precies op een naad valt. Bij een bestaande schuur waar de kachel achteraf is bijgeplaatst, is dat niet altijd te kiezen; dan wordt er lokaal een extra stalen kraagplaat onder de fels geschoven om de aansluiting alsnog goed te maken. Bij nieuwbouw of bij het vervangen van het hele dak kunt u de positie van de doorvoer vooraf laten meenemen in de plaatindeling, wat het werk eenvoudiger en de aansluiting overzichtelijker maakt.
Bij een schuur die naast het huis staat, telt niet alleen de waterdichtheid maar ook hoe het geheel oogt. Een dakraam met een blinkende aluminium opstand, of een doorvoer met een zichtbare grijze rubberen manchet, valt op een dak in Nordic Night Black meteen op. Omdat de felsplaten in een matte kleur met een glansgraad onder de 5 worden geleverd, is het de moeite waard om ook de afwerking van dakramen en doorvoeren in een vergelijkbare, niet-glimmende kleur te laten uitvoeren. Sluitstroken en kragen zijn in dezelfde kleuren te bestellen als de platen, zodat een lichtkoepel of pijpdoorvoer niet als vreemd element op het dak staat. Bij een bijgebouw dat qua vorm en kleur bij de woning moet aansluiten, is dat vaak net zo belangrijk als de functie van de opening zelf.
Is de schuur wel verwarmd, bijvoorbeeld omdat er een hobbyruimte of stal met verwarmde drinkwatervoorziening in komt, dan verandert de opgave. Dan moet de doorvoer ook dampdicht worden uitgevoerd en moet er in de dakopbouw rekening gehouden worden met condensatie rond de doorvoer. Dat is een andere aansluiting dan hier beschreven en vraagt om een dakopbouw met isolatie en damprem, waarbij de doorvoer door alle lagen heen moet worden meegenomen. Ook als er meerdere grote doorvoeren dicht bij elkaar gepland zijn, zoals bij een schuur die wordt ingericht met meerdere technische installaties, loont het om de indeling van de platen daarop af te stemmen voordat er iets wordt gewalst, in plaats van achteraf te passen en bij te werken.
Heeft u een tekening van de schuur met de gewenste plek van het dakraam of de doorvoer, dan bekijken wij die kosteloos en denken we mee over de plaatindeling, de opstand en de kleur van de afwerking. Ook als het gaat om een bestaande schuur waar een doorvoer moet worden bijgeplaatst, kunt u ons de situatie beschrijven zodat we kunnen aangeven welke aansluiting bij die specifieke plek past.