Klikzink
Een prijs per vierkante meter voor felsplaten zegt op zichzelf niet zoveel, en bij een mantelzorgwoning geldt dat sterker dan bij een gewoon bijgebouw. Dat komt door drie dingen die bij dit gebouwtype meespelen en die de rekensom telkens anders maken: de opbouw is vaak tijdelijk of verplaatsbaar, de vergunning is meestal een tijdelijke omgevingsvergunning, en het dak moet vaak in één dag dicht omdat er iemand op wacht om er te gaan wonen. Wij zetten hier uiteen welke posten de prijs bepalen en waarom het antwoord per situatie verschilt.
Bij een mantelzorgwoning gaat het bijna nooit om alleen het plaatmateriaal. De plaat zelf, 0,55 millimeter verzinkt staal met een gecoate afwerking, is een beperkt deel van het totaalplaatje. Wat er verder gebeurt op en rond het dak bepaalt het grootste deel van de rekening: de ondergrond waarop de fels wordt gelegd, de manier van bevestigen, het aantal hoeken en doorvoeren, en de logistiek om alles op de bouwplaats te krijgen. Een mantelzorgwoning van bijvoorbeeld dertig vierkante meter met een eenvoudig zadeldak en weinig doorvoeren kost per vierkante meter minder dan een woning van dezelfde afmeting met een lastige vorm, een dakraam en een schoorsteendoorvoer. Dat verschil zit niet in het materiaal, maar in de arbeid en het aantal aansluitingen. Wie alleen een prijs per vierkante meter opvraagt, vergelijkt dus vaak twee heel verschillende situaties zonder dat door te hebben.
Een mantelzorgwoning wordt in veel gemeenten vergund als tijdelijke bouw, gekoppeld aan de periode dat de mantelzorg nodig is. Die tijdelijkheid werkt door tot in de dakopbouw. Waar een permanent bijgebouw een dakconstructie krijgt die voor decennia meegaat, wordt bij een mantelzorgwoning vaak gekozen voor een opbouw die weer te demonteren is: een lichte houten of stalen constructie, soms een unit die op een vrachtwagen kan worden gezet zodra de vergunning afloopt of de situatie verandert. Felsplaten passen daar goed bij omdat ze blind bevestigd worden met klemmen onder de fels, zonder doorboringen die de plaat blijvend beschadigen als hij ooit gedemonteerd en elders opnieuw gebruikt moet worden. Maar die demontabele opbouw kost wel iets: de plaatsing moet zo worden uitgevoerd dat platen en onderconstructie later weer los te maken zijn, en dat vraagt om een andere aanpak dan bij een dak dat voorgoed op zijn plek blijft liggen. Wie van tevoren al weet dat de woning na een paar jaar verplaatst wordt, doet er goed aan dat bij de aanbieder te melden voordat de bevestigingswijze wordt vastgelegd. Achteraf een blijvend bevestigd dak alsnog demontabel willen maken, is vrijwel altijd duurder dan het in één keer goed voorbereiden.
Bij een mantelzorgwoning is er vaak weinig tijd tussen het moment dat de vergunning binnen is en het moment dat er iemand in moet gaan wonen. Dat is een praktisch verschil met bijvoorbeeld een schuur of een garage, waar een paar weken vertraging op de bouw geen probleem is. Bij mantelzorg wacht er soms een familielid dat niet langer thuis kan blijven wonen zonder die extra woonruimte. Dat maakt snelheid een kostenpost op zich. Felsplaten worden op maat gewalst en op de millimeter geleverd, tot op de bouwplaats toe, waardoor er weinig aanpassingen nodig zijn en het dak in één werkgang dicht kan. Voor een eenvoudig zadeldak van dertig vierkante meter is dat voor een ervaren dakdekker in de regel goed in één dag te doen, mits de onderconstructie al gereed is en de platen op de juiste maat zijn aangeleverd. Wordt er ter plekke nog gepast en gezaagd, of moeten platen achteraf op maat gemaakt worden, dan loopt de klus makkelijk uit naar meerdere dagen en stijgen de kosten voor arbeid en stagnatie. Vraag daarom vooraf, bij de bestelling, om levering op de exacte maat van het dakvlak. Dat scheelt op de bouwplaats tijd, en tijd is bij een mantelzorgwoning vaak de belangrijkste factor.
De helling en de vorm van het dak spelen een grotere rol dan veel mensen denken. Felsplaten zijn toepasbaar vanaf een dakhelling van zes graden, wat bij een mantelzorgwoning met een bijna vlak dak al voldoende kan zijn. Een plat of flauw hellend dak vraagt om minder platen en minder complexe aansluitingen dan een zadeldak met een nok en twee dakschilden, laat staan een dak met een wolfseind of een uitbouw. Bij een simpele rechthoekige woning met een enkelvoudig dakvlak is de hoeveelheid felswerk aan de randen en bij de nok beperkt. Bij een woning met een uitspringend deel voor bijvoorbeeld een berging, of met een dakraam voor extra daglicht in de slaapkamer, komt er per doorvoer of hoek extra werk bij: aansluitingen afwerken, kleinere reststukken plaat gebruiken, meer klemmen en meer meetwerk. Dat is geen kwestie van meer vierkante meters plaat, maar van meer handelingen per vierkante meter, en dat verklaart waarom twee mantelzorgwoningen van gelijke oppervlakte toch een andere rekening kunnen hebben.
De drie beschikbare kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, kosten onderling niets extra; de keuze is een kwestie van smaak en van wat bij de bestaande bebouwing op het perceel past. Waar wel een verschil in zit, is de plaatbreedte. Felsplaten zijn leverbaar van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter, en bij een kleine mantelzorgwoning kan het dakvlak vaak met minder naden bedekt worden dan bij een groter gebouw. Minder naden betekent minder felswerk en dus iets minder arbeidstijd, wat bij een klein dakvlak relatief meer uitmaakt dan bij een groot dak waar de vaste kosten van aan- en afvoer en opbouw van de steiger toch al zwaarder wegen. Voor een demontabele opbouw is het overigens ook praktisch om met zo weinig mogelijk platen te werken: minder naden betekent minder onderdelen om bij een eventuele verhuizing van de woning te moeten loskoppelen en weer aan te sluiten.
Bij een mantelzorgwoning die maar voor een paar jaar nodig is en die na afloop gewoon wordt afgevoerd zonder herplaatsing, is de investering in een duurzaam beklede kap niet voor iedereen de moeite waard. Wie zeker weet dat het gebouw na de vergunningstermijn wordt gesloopt en niet elders opnieuw wordt opgebouwd, kan met een eenvoudigere, goedkopere dakbedekking soms net zo goed uitkomen, en dat is dan de eerlijke conclusie. Felsplaten lonen vooral wanneer de opbouw na de mantelzorgperiode een tweede leven krijgt, als tuinhuis, kantoorruimte of berging, of wanneer de eigenaar de mogelijkheid open wil houden om de unit te verplaatsen naar een ander perceel. In die gevallen betaalt de blijvende, demontabele bevestiging zich uit over een langere periode dan de oorspronkelijke vergunning beslaat.
Wilt u weten wat een felsdak voor uw mantelzorgwoning gaat kosten, dan helpt het om vooraf drie dingen op een rij te hebben: de exacte maten van het dakvlak, de vraag of de opbouw op termijn verplaatst of gedemonteerd moet kunnen worden, en de datum waarop het dak dicht moet zijn. Met die informatie kunnen wij op tekening meedenken over de indeling van de platen en de aansluitingen, zodat er op de bouwplaats zo weinig mogelijk hoeft te worden aangepast. Dat meedenken kost niets, en de platen worden vervolgens op maat gewalst en geleverd.