Klikzink
Een kantoorunit staat vaak maar voor een deel van zijn leven op dezelfde plek. Hij wordt verplaatst, gestapeld, tijdelijk ergens neergezet voor de duur van een project of juist permanent op een bedrijventerrein geplaatst. Dat vraagt om een dak dat niet omkijken vraagt, want er is meestal geen vaste beheerder die elk jaar op het dak klimt om te kijken hoe het ervoor staat. Wij krijgen daarom regelmatig de vraag hoe onderhoudsarm een felsdak op zo'n unit eigenlijk is, en het antwoord verschilt nogal van wat wij zeggen over een gewoon woonhuis.
Een felsdak van staal heeft geen laag die op termijn vervangen moet worden, zoals bij bitumen of EPDM na verloop van jaren wel het geval is. De coating op de plaat is fabrieksmatig aangebracht en gaat in principe de hele levensduur van het gebouw mee. Er is dus geen periodiek schilderwerk, geen coating die opnieuw aangebracht moet worden, en geen naden die met kit of lijm in stand gehouden worden. De felsverbinding zelf is een mechanische verbinding, geen lijmverbinding, en die veroudert niet op de manier waarop een gelijmde naad dat wel doet.
Wat er dan wel is: de aansluitingen. Bij een kantoorunit zijn dat vaak juist de kwetsbare punten, want een unit heeft doorvoeren voor kabels, soms een doorvoer voor een ventilatiekanaal, en aansluitingen op de plek waar twee units tegen elkaar of op elkaar staan. Die aansluitingen zijn met loodslabben, kraaldichtingen of opstaande randen gemaakt en die verdienen wel af en toe een blik. Niet omdat het materiaal slijt, maar omdat een unit nu eenmaal weleens verplaatst wordt en bij het verplaatsen kan een aansluiting net iets anders komen te liggen dan hij was bedoeld. Wij zeggen dan ook eerlijk: het platwerk zelf vraagt bijna niets, de randen en doorvoeren zijn de plek waar het praktisch om gaat.
Bij een kantoorunit is het dakvlak meestal al bepaald voordat wij in beeld komen. De unit is een fabrieksproduct met een vaste breedte en lengte, en het dak is vlak of heeft een heel lichte afschot, net genoeg om water te laten lopen. Dat betekent dat wij niet het dak naar de platen toe ontwerpen, zoals bij een nieuwbouwwoning soms wel gebeurt, maar de platen naar het dak toe maken. Onze platen zijn leverbaar op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter, en dat is precies waarom deze combinatie voor units vaak praktisch is: de plaatlengte wordt afgestemp op de kaplengte van de unit, zodat er geen overlap of restlengte nodig is die bij een vast maatsysteem soms onvermijdelijk is.
De volgorde is dan: eerst de exacte maten van de unit opnemen, met de hellingsrichting en de plek van doorvoeren. Vervolgens wordt de plaat op maat gewalst, in één stuk over de volle lengte van het dakvlak als dat kan. Dat is meteen een van de voordelen ten opzichte van een dak dat uit losse banen met overlap is opgebouwd: hoe minder naden er dwars op de looprichting van het water liggen, hoe minder plekken er zijn waar in theorie iets kan gaan zitten. Bij een kantoorunit met een dakvlak van een paar meter breed en een paar meter lang is het vaak mogelijk om met een enkele plaat per baan te werken, van goot tot nok of van rand tot rand.
De platen worden blind bevestigd met klemmen die onder de felsnaad verdwijnen. Er zitten dus geen schroeven door het dakvlak die na verloop van tijd kunnen gaan lekken, wat bij sommige andere dakbedekkingen op units wel een aandachtspunt is. Op een houten dakconstructie, wat bij units vaak het geval is, worden de klemmen met schroeven vastgezet; bij een stalen dek gebeurt dat met zelfborende schroeven. Die verbinding zit vervolgens verscholen onder de fels en is niet blootgesteld aan weer en wind, wat meehelpt aan de lage onderhoudsbehoefte.
Het verschil met een gewoon woonhuis zit vooral in de vraag of het gebouw ooit weer verplaatst wordt. Een unit die na een paar jaar op een vrachtwagen gaat, moet een dak hebben dat dat kan doorstaan zonder dat er tijdens transport iets losraakt of vervormt. Stalen felsplaten zijn met hun gewicht van ongeveer 5 kilo per vierkante meter relatief licht, wat meespeelt bij het totale gewicht dat vervoerd moet worden, en de klikverbinding blijft mechanisch intact tijdens transport omdat er geen lijmnaad is die door trillingen kan loskomen.
Bij een gestapelde unit, waarbij de ene unit op de andere komt te staan, is de vraag anders. Dan ligt het dak van de onderste unit tussen twee bouwlagen in en is het na plaatsing niet meer bereikbaar voor onderhoud, of alleen nog met veel moeite. Als dat de situatie is, is het des te belangrijker dat de aansluitingen rond doorvoeren en de felsnaden zelf goed zijn uitgevoerd voordat de bovenste unit erop komt, want achteraf bijstellen is dan geen optie meer. Wij vragen daarom bij gestapelde configuraties altijd naar de bouwvolgorde, zodat de dakwerkzaamheden op het juiste moment in het proces worden ingepland en niet pas als de units al op elkaar staan.
Er zijn situaties waarin een felsdak niet de voor de hand liggende oplossing is voor een kantoorunit. Bij een dakhelling van minder dan zes graden is er een praktische ondergrens; felsplaten zijn bedoeld voor een minimale afschot en bij een vrijwel volledig vlak dak, wat bij sommige compacte units voorkomt, is een andere dakbedekking soms logischer. Ook bij een unit die heel kortstondig ergens staat, bijvoorbeeld voor een paar maanden op een bouwplaats, staat de investering in een stalen dak niet in verhouding tot de gebruiksduur; dan is een lichtere, tijdelijke oplossing vaak passender en is de vraag naar onderhoudsarm materiaal eigenlijk niet aan de orde omdat er domweg te weinig tijd is om onderhoud nodig te hebben.
Een derde situatie is de unit met een heel complex dakvlak, met veel doorvoeren, opstanden en installaties die dicht bij elkaar op het dak staan. Hoe meer aansluitingen er per vierkante meter zijn, hoe minder het voordeel van een naadloos, lang doorlopend paneel tot zijn recht komt, en hoe meer het onderhoud toch weer bij die aansluitingen komt te liggen in plaats van bij het platte vlak zelf. In dat geval is het goed om samen te kijken of de indeling van de installaties nog aangepast kan worden, of dat een andere dakoplossing beter aansluit bij zoveel doorvoeren.
Heeft u een kantoorunit waarvan u de dakmaten en de plek van doorvoeren al kent, dan denken wij kosteloos mee op tekening en geven we aan of de plaatverdeling in één stuk over de lengte kan, of waar een naad onvermijdelijk is. Heeft u nog geen tekening, dan is een korte beschrijving van de afmetingen en het aantal units dat gestapeld of naast elkaar komt te staan al genoeg om een eerste inschatting te maken.