Klikzink
Klanten vragen ons regelmatig hoe ze felsplaten zo onderhoudsarm mogelijk houden. Het eerlijke antwoord is dat er weinig te doen valt, maar dat weinig niet hetzelfde is als niets. We leggen hier uit waar dat verschil zit, wat de plaat zelf al regelt en wat u als eigenaar of beheerder toch in de gaten moet houden.
De stalen ondergrond van een felsplaat is aan beide zijden verzinkt en daarna afgewerkt met een coating van 50 micrometer. Die coating is er niet voor de kleur alleen, die zit er om weer en vuil buiten te houden. Zolang die laag intact is, heeft regen, vorst of UV-licht weinig vat op de plaat. Er is geen laag die periodiek moet worden bijgehouden zoals bij een geverfde gevel, en er zit geen voeg of naad die verzorgd moet worden zoals bij pannen of leien. De fels van 35 mm die de banen aan elkaar klikt, is een mechanische verbinding en geen kit of lijmnaad die na jaren verweekt of scheurt. Dat is de kern van waarom een felsdak weinig aandacht vraagt: er zit gewoon weinig in de constructie dat kan verslijten.
Onderhoudsarm betekent niet dat u nooit hoeft te kijken. Wat wij aanraden is een jaarlijkse blik op drie dingen. Ten eerste de goten en overgangen: bladeren en vuil die zich daar opstapelen, houden vocht vast en dat is niet goed voor de aansluitdetails, ook niet bij verzinkt staal. Ten tweede de bevestiging langs randen en doorvoeren, want dat zijn de plekken waar een klap, een ladder die verkeerd is neergezet, of gewoon jaren van uitzetten en krimpen het eerst zichtbaar worden. Ten derde de coating zelf: krassen door bijvoorbeeld een tak die overhangt of werkzaamheden op het dak. Een oppervlakkige kras in de kleurlaag is meestal esthetisch, maar op een plek waar de coating helemaal doorbroken is tot op het staal, is het goed om dat te laten beoordelen. Bij een agrarische loods met veel boomgroei eromheen zien we dat het jaarlijkse rondje langs de dakrand echt loont: een tak die tegen de gevel schuurt, ontdek je dan voordat er een echte beschadiging ontstaat.
Het meest voorkomende onderhoudsprobleem dat we zien, is eigenlijk onderhoud dat averechts werkt. Schoonmaken met agressieve middelen, hogedrukreinigers van dichtbij, of schuren om een vlek weg te krijgen: dat tast de coating sneller aan dan het weer en de tijd zelf zouden doen. Voor het overgrote deel van de daken en gevels die wij leveren geldt dat regen het gewone vuil vanzelf afspoelt, zeker bij een dakhelling die daarvoor voldoende is. Bij een vlak of licht hellend dak, of bij een gevel die minder wordt afgespoeld door regen, kan aanslag wat langer blijven staan. Dan is een keer schoonspoelen met water en een zachte borstel voldoende; agressief ingrijpen is dan niet nodig en vaak schadelijker dan het probleem dat u wilt oplossen.
De matte afwerking van onze platen, met een glansgraad onder de 5, heeft als praktisch voordeel dat kleine onvolkomenheden minder opvallen dan bij een glanzende plaat. Bij Metallic Dark Silver of Slate Grey vallen stofafzetting en lichte verkleuring door weersinvloeden minder op dan bij een lichte, glanzende plaat zou gebeuren. Nordic Night Black is in de praktijk het meest vergevingsgezind voor kleine visuele oneffenheden, simpelweg omdat de kleur zelf al donker is. Dat betekent niet dat de ene kleur onderhoudsarmer is dan de andere in technische zin, de coating is overal even dik en even resistent, maar het scheelt in hoe snel u geneigd bent om iets als een probleem te zien terwijl het dat niet is.
Omdat wij de platen blind bevestigen met klemmen onder de fels, zijn er geen doorlopende schroefkoppen op het zichtvlak die kunnen gaan roesten of lekken. Dat is een van de redenen waarom felsdaken over het algemeen minder onderhoud vragen dan bijvoorbeeld een damwandprofiel met zichtbare bevestiging. Bij hout wordt er met schroeven gewerkt, bij een stalen ondergrond met zelfborende schroeven; in beide gevallen zit die verbinding onder de plaat en is er aan de buitenkant niets dat kan gaan lekken op de plek van een schroef. Wat u wel in de gaten moet houden op de lange termijn, is de ondergrond zelf: als de dakconstructie beweegt, verzakt of vochtig wordt, dan komt dat niet van de felsplaat maar kan het wel invloed hebben op hoe de platen liggen. Dat onderwerp, welke ondergrond onder de platen nodig is, behandelen we op de pagina daarover.
Staal zet uit en krimp met temperatuur, en onze platen doen dat ongeveer half zoveel als zink. Dat is verwerkt in de manier waarop wij de platen leveren en de fels detailleren, dus voor u als eigenaar betekent dat vooral dat u er niets aan hoeft te doen. Waar het wel toe leidt: bij extreem lange banen kan er over vele jaren een lichte beweging optreden bij de uiteinden. Dat is normaal gedrag van het materiaal en geen teken dat er iets mis is, maar het is wel iets om te weten als u een lange, ononderbroken gevel of dakvlak heeft laten bekleden. Bij een sporthal met een dakvlak van meer dan twintig meter lengte in één rij platen, hebben we dat vooraf besproken zodat de eigenaar niet schrikt van een millimeter beweging die na een paar jaar zichtbaar wordt bij een overgang.
Er zijn situaties waarin een felsdak niet per se de beste keuze is als onderhoudsarm de hoofdeis is. Op een dak dat vaak belopen wordt voor installatiewerk, bijvoorbeeld bij veel dakdoorvoeren voor techniek, ontstaat sneller mechanische schade aan de coating dan op een dak dat men links laat liggen. Ook in een omgeving met veel chemische belasting, zoals dicht bij een industrieterrein met agressieve uitstoot, kan de levensduur van de coating anders uitpakken dan in een gewone woonwijk of op het platteland. In dat soort gevallen is het goed om dat vooraf te melden, zodat we kunnen meedenken over de beste aanpak voor die specifieke situatie. Ook als er zonnepanelen op het dak komen, verandert er iets aan de onderhoudssituatie doordat delen van het dakvlak minder toegankelijk worden voor controle; dat onderwerp staat op de pagina over zonnepanelen op felsplaten.
Als u een bestaand felsdak beheert, is het verstandigste wat u kunt doen: een vast moment per jaar prikken om goten, randen en aansluitingen even te bekijken, en verder het dak zijn werk laten doen. Overweegt u felsplaten voor een nieuw project en wilt u weten wat dat voor uw specifieke gebouw betekent, dan denken wij kosteloos mee op basis van een tekening. Neem contact met ons op via de gegevens die bij deze pagina staan.