Klikzink
Een chalet staat vaak op een plek waar u niet elke maand even op het dak kijkt. Een vakantiepark aan het water, een tuinhuis achterin een groot perceel, een recreatiewoning die drie weekenden per jaar wordt gebruikt. Wie voor felsplaten kiest, wil vooral weten waar hij bij zo'n gebouw straks nog aan moet denken, en waar hij vanaf is. Dat is een ander uitgangspunt dan bij een woonhuis, waar iemand dagelijks naar buiten kijkt en snel ziet als er iets mis is.
Wat er aan een felsdak simpelweg niet te onderhouden is, is de coating zelf. De platen zijn verzinkt staal met een organische laag van 50 micrometer erover, in een van de drie matte kleuren. Die laag hoeft u niet te behandelen, te schilderen of te impregneren. Er is geen seizoensbeurt nodig zoals bij hout of riet, en er zijn geen voegen die opnieuw gekit moeten worden zoals bij sommige platte daken. Voor een chalet dat een deel van het jaar leeg staat, is dat een reëel verschil: er is niemand die na de winter komt kijken of het dak de vorst goed heeft doorstaan, en dat hoeft ook niet.
Een chalet is meestal opgetrokken in lichte houtbouw, met een spantconstructie die niet is berekend op een zwaar dakpakket. Dat is precies waarom felsplaten vaak in beeld komen: met ongeveer 5 kilogram per vierkante meter belasten ze de constructie nauwelijks, in tegenstelling tot een pannendak dat een veelvoud daarvan weegt. Maar die lichte constructie brengt ook een aandachtspunt met zich mee dat bij een zwaarder gebouw minder speelt: beweging. Houtbouw werkt met het weer mee, meer dan een stenen woning. Bij vocht zet het hout iets uit, bij droogte krimpt het terug. De felsplaten zelf zetten nauwelijks uit, ongeveer half zoveel als zink, maar de ondergrond waarop ze liggen doet dat wel.
Dat betekent niet dat er iets misgaat, het betekent dat de bevestiging goed moet zijn afgestemd op die beweging voordat de platen erop liggen. De klemmen onder de fels zijn zo ontworpen dat de plaat een beetje kan meebewegen zonder dat er spanning op de coating komt. Bij een chalet is het daarom vooral van belang dat de gordingen op de juiste afstand liggen en dat het hout droog genoeg is verwerkt. Is dat bij de bouw goed gedaan, dan is er aan het dak zelf later weinig te controleren. Is de ondergrond indertijd te vochtig verwerkt, dan kan er in de eerste jaren wat werking in de constructie zitten die zich vertaalt in lichte geluiden bij temperatuurwisseling. Dat is geen onderhoud aan de felsplaten, dat is de houtbouw die nazet.
Chalets hebben vaak een overstek dat het dakvlak fors verlengt, soms wel een meter of meer, om regen van de gevel te houden of om een veranda te overkappen. Dat overstek is de plek waar we een chalet-dak toch met enige regelmaat willen zien, en waar dat bij een gewoon woonhuis met een beperkte dakrand veel minder speelt. Onder een lang overstek hangt de onderzijde van de plaat in de schaduw en droogt na regen langzamer. Bladafval en naalden van bomen die vlak bij het chalet staan, blijven daar makkelijker liggen dan op een vlak dat door wind en zon wordt schoongehouden.
Dat is geen probleem voor de plaat zelf, verzinkt staal met deze coating is daar niet gevoelig voor, maar vuil dat blijft liggen houdt vocht vast tegen de goot aan en dat is precies waar een verstopping ontstaat. Bij een chalet tussen bomen, aan een bosrand of naast een vijver is het dus vooral de goot onder het overstek die periodiek leeggehaald moet worden, niet het dakvlak. Wie het chalet twee keer per jaar bezoekt, na de bladval in het najaar en voor het voorjaar, heeft daarmee het enige onderhoud gedaan dat er structureel bij komt.
Bij een chalet is het verstandig om niet te beginnen met de vraag welke kleur felsplaten er komen, maar met de vraag of de bestaande gordingen en spanten geschikt zijn voor het gewicht en de bevestigingswijze. Bij nieuwbouw is dat meestal geen probleem, de constructie wordt er al op berekend. Bij een bestaand chalet waar het dak vervangen wordt, is dat de eerste stap: nagaan of het hout nog gezond is, vooral bij het overstek waar het meest aan weer wordt blootgesteld. Pas als die ondergrond in orde is, is het zinvol om naar de platen zelf te kijken, de lengte per baan te bepalen en de aansluiting bij de nok en de dakrand uit te werken.
Bij een chalet met een lang overstek is het ook de moeite waard om vooraf te bedenken hoe de goot bereikbaar blijft voor het legen. Een overstek die mooi doorloopt tot ver buiten de gevel, kan de goot lastig bereikbaar maken zonder ladder tegen de gevel te zetten. Dat is geen vraag over de felsplaten, maar wel een die meespeelt in hoe onderhoudsarm het geheel in de praktijk wordt.
Er zijn situaties waarin felsplaten bij een chalet niet de beste keuze zijn, ook al is het gewicht laag en de coating onderhoudsarm. Staat het chalet in een omgeving met veel takken of vallende kastanjes, dan geven felsplaten deukjes bij een harde inslag die zichtbaar blijven; dat is bij dit materiaal onvermijdelijk en er is weinig aan te doen behalve de plaat vervangen als het u stoort. Is de bestaande dakconstructie van het chalet al verzwakt, bijvoorbeeld door houtrot in de gordingen bij een ouder overstek, dan is een lichte bedekking geen oplossing voor dat probleem; eerst moet de constructie hersteld worden, wat voor welk dakmateriaal dan ook geldt. En bij een chalet dat vrijwel nooit bezocht wordt en waar dus ook niemand de goot onder het overstek leeghaalt, kan een dakvorm met minder overstek of een andere afwatering praktischer zijn dan vasthouden aan felsplaten met een lang, moeilijk bereikbaar overstek.
Wilt u weten of de bestaande houtconstructie van uw chalet geschikt is voor felsplaten, of hebt u een tekening waarop we de platen en de goot rond het overstek kunnen uitwerken? Stuur ons de maten, dan kijken we vrijblijvend mee.