Klikzink
Wie een aanbouw of uitbouw laat maken, wil daarna niet meer met een dak bezig zijn. Dat is een redelijke wens, en bij een felsdak komt die wens grotendeels uit, maar niet om de reden die vaak wordt genoemd. Het dakvlak zelf vraagt weinig van u. Het knelpunt zit in de overgang naar de bestaande gevel van het hoofdgebouw, en dat is precies het punt waar bij een aanbouw andere keuzes gelden dan bij een vrijstaand dak.
Een dakvlak van klikfels bestaat uit stalen banen die blind zijn bevestigd, met klemmen onder de fels. Er zitten geen schroeven in het zicht, geen kitvoegen op het vlakke deel en geen naden die om de zoveel jaar opnieuw dichtgezet moeten worden. Het staal is verzinkt en heeft daarboven een coating; er is dus weinig dat op het vlak zelf achteruit kan gaan. Wat u redelijkerwijs moet doen is de goot en de afvoer schoonhouden, en na een storm of een lange periode van bladval een keer kijken of er ergens iets is losgeraakt of verstopt. Dat is geen jaarlijks onderhoudscontract, dat is een half uur op een ladder wanneer u toch al buiten aan het werk bent.
Bij een vrijstaand bijgebouw eindigt een dakvlak op zichzelf: aan alle kanten dakrand, misschien een gootlijst, klaar. Bij een aanbouw eindigt het dak tegen een bestaande muur, en die muur is meestal van een ander materiaal, van een andere leeftijd en gebouwd volgens andere maatvoering dan wat er nu tegenaan komt. Daar zit de aansluiting, en die aansluiting is het enige onderdeel van het hele werk dat op termijn aandacht kan vragen.
Een aansluiting op een bestaande gevel bestaat doorgaans uit een muurloodstrook of een aansluitprofiel dat in een sponning of voeg wordt gezet en vervolgens wordt afgekit of met een randstrook wordt afgewerkt. Dat detail moet twee dingen tegelijk opvangen: waterdichtheid, en beweging. De aanbouw zet uit en krimpt met de temperatuur; de bestaande gevel doet dat in een ander tempo, omdat het een ander materiaal is met een andere massa. Bij felsplaten is die uitzetting beperkt, ongeveer half zoveel als bij zink, wat de plaat zelf voorspelbaar maakt. Maar de plaat is niet het enige dat beweegt. Een bakstenen gevel werkt ook, zij het langzamer en minder merkbaar. Het is die combinatie, niet het materiaal van de plaat op zich, die bepaalt hoe lang een aansluiting dicht blijft.
Bij een aanbouw wordt vaak gedacht dat het dakwerk begint bij de dakplaten en eindigt bij de goot. In de praktijk loopt het andersom: het aansluitdetail op de bestaande gevel wordt eerst bepaald, en de plaatverdeling volgt daarna. Dat is geen kwestie van voorkeur maar van noodzaak. Als de bovenkant van de aanbouw tegen een spouwmuur komt, moet er een sponning worden ingehakt of ingezaagd om het muurloodwerk goed te kunnen invoegen. Zit er op die plek een regenpijp, een meterkastventilatie of een raamdorpel van de verdieping erboven, dan verschuift dat het hele aansluitdetail en daarmee soms ook de plaatmaat. Omdat felsplaten op de millimeter worden geleverd, past de plaat zich aan de situatie aan, niet omgekeerd. Dat is prettig, maar het betekent wel dat de opname van de gevel voorafgaand aan de bestelling nauwkeurig moet gebeuren; wie hier te snel doorheen gaat, ontdekt het pas op de steiger.
Een voorbeeld uit de praktijk: bij een uitbouw aan een jaren-dertig woning zat de aansluiting tegen een gevel met een siermetselwerkband net onder de vensterbanken van de eerste verdieping. Een rechte muurloodstrook was daar niet inzetbaar zonder het metselwerk aan te tasten. De oplossing lag niet in het dakmateriaal maar in een aangepast profiel dat om de sierband heen werd gevormd. Dat soort maatwerk wordt vooraf op tekening bepaald, niet tijdens de uitvoering.
Er zijn situaties waarin een felsdak op een aanbouw niet de beste keuze is, en het is voor u handiger die vooraf te herkennen dan er tijdens de bouw achter te komen. Bij een dakhelling onder de zes graden is klikfels niet toepasbaar; daar is een ander systeem nodig, en geen enkele aanpassing aan het aansluitdetail verandert dat. Verder is het bij een zeer kleine aanbouw, een paar vierkante meter met een dakvlak dat nauwelijks groter is dan de aansluitlengte zelf, de vraag of de moeite van een gefelst stalen dak in verhouding staat tot het resultaat. Bij zo'n oppervlak wordt het grootste deel van het budget en de aandacht toch al door die ene aansluiting bepaald, en soms is een eenvoudiger, kleinschaliger dakbedekking dan verstandiger, juist omdat de gevelaansluiting dan minder complex uitvalt.
Ook wanneer de bestaande gevel op de plek van aansluiting in slechte staat is, bijvoorbeeld vochtige of verweerde voegen, is het geen goed idee om daar zonder meer een nieuw dak tegenaan te zetten. Een strak uitgevoerd muurloodwerk kan het vocht dat al in die muur zit niet compenseren; dan gaat het probleem zich, ongeacht het dakmateriaal, alsnog via de gevel manifesteren. In zulke gevallen is eerst herstel van de gevel aan de orde, en pas daarna het dak.
Als de aansluiting bij aanleg goed is uitgevoerd, met het juiste profiel op de juiste plek en voldoende ruimte voor beweging, dan is er nadien weinig meer te controleren dan wat u ook bij een gewoon dak zou doen: de afvoer vrijhouden en af en toe een blik werpen op de plek waar plaat en gevel elkaar raken, vooral na een strenge winter of een storm. Dat is wezenlijk anders dan bij bijvoorbeeld bitumen, waar een aansluiting op een bestaande muur na een aantal jaren vaak opnieuw gekit moet worden. Bij een correct uitgevoerde muurloodaansluiting op klikfels is dat niet aan de orde; het detail is mechanisch, niet afhankelijk van een kitvoeg die op termijn verhardt en scheurt.
Wilt u weten of uw specifieke aansluiting op de bestaande gevel haalbaar is met klikfels, dan bekijken wij dat op basis van een tekening of foto's van de situatie. Dat meedenken kost niets, en het scheelt u de verrassing die anders pas op de steiger aan het licht komt.