Klikzink
Bij nieuwbouw van een zwembadoverkapping heeft u iets wat een verbouwing of renovatie niet biedt: de kans om het dak vanaf de tekentafel goed te doordenken. Er staat nog niets. De maatvoering van de felsplaten, de plek van de naden, de aansluiting op de gevel en de doorvoeren voor installaties liggen nog niet vast. Dat is fijn, want juist bij een zwembadoverkapping is de dakopbouw geen kwestie van een mooie plaat erop leggen. De grootste opgave zit niet aan de buitenkant, maar aan de binnenkant van het dak.
Een zwembadhal heeft een binnenklimaat dat met geen ander gebouw te vergelijken is. De lucht is warm, vaak boven de dertig graden, en verzadigd met waterdamp. Daar komt chloor bij, of andere desinfectiemiddelen, die in de lucht een agressief mengsel vormen. Die lucht wil naar buiten, en als hij de kans krijgt, doet hij dat dwars door de dakopbouw heen. Onderweg koelt de damp af, condenseert in de isolatie of tegen de onderzijde van de plaat, en dat is het moment waarop een dak in de problemen komt. Niet na twintig jaar, soms al binnen een paar winters.
Bij een gewoon woonhuis is de dampremmer een laag die je aanbrengt en die verder weinig aandacht vraagt. Bij een zwembadoverkapping is het de laag waar de rest van het dak op wacht. De dampdruk vanuit een zwembadhal is zo veel hoger dan in een woonkamer of kantoor, dat een dampremmer die elders volstaat, hier tekortschiet. Er wordt vaak gekozen voor een dampremmende laag met een hoge diffusieweerstand, soms uitgevoerd als volledig dampdicht, afhankelijk van de opbouw en het ventilatiesysteem daarachter. Welke laag precies nodig is, hangt af van de isolatiedikte, het type installatie voor de hallucht en de manier waarop de gevel op het dak aansluit. Dat is per project verschillend en wij raden aan dit met de bouwfysisch adviseur van het project af te stemmen voordat de dakopbouw wordt vastgelegd.
Waar dit bij nieuwbouw anders werkt dan bij een bestaand gebouw, is de volgorde. Bij een bestaande hal moet de dampremmer vaak ingepast worden tussen constructies die er al staan, met kieren en doorvoeren die achteraf moeilijk waterdicht te maken zijn. Bij nieuwbouw kan de dampremmer als aaneengesloten vlak worden ontworpen, met de doorvoeren voor luchtbehandeling, sprinklerleidingen of lichtkoepels vooraf ingetekend. Een naad die dicht moet, een hoek die moet aansluiten op een stalen spant: dat kan allemaal op de tekening worden opgelost voordat er een schroef in de plaat gaat.
Een dampremmer alleen redt het niet. Wat de dampremmer buiten houdt, moet de ventilatie binnen kunnen afvoeren, anders loopt de vochtige lucht binnen vast en zoekt hij toch een weg naar buiten via de zwakste schakel. Bij nieuwbouw wordt de ventilatie van een zwembadhal meestal ontworpen met een luchtbehandelingskast die de hallucht ontvocht en op temperatuur houdt. Hoeveel capaciteit dat systeem nodig heeft, hangt af van het wateroppervlak, het bezoekersaantal en de gewenste luchtvochtigheid in de hal. Dat is het domein van de installatieadviseur, maar het raakt de dakopbouw direct: hoe minder vocht er in de hallucht overblijft, hoe minder druk er op de dampremmer en de isolatie komt te staan.
Wij zien in de praktijk dat een dakopbouw voor een zwembadoverkapping het meest solide wordt wanneer dampremmer, isolatiedikte en ventilatiecapaciteit in één keer op elkaar zijn afgestemd, in overleg tussen bouwfysicus, installateur en dakleverancier. Wachten tot de dakconstructie al staat en dan pas de ventilatie berekenen, leidt tot compromissen die niemand wilde. Bij nieuwbouw is dat overleg vroeg te voeren, en dat is precies het voordeel dat een bestaand gebouw niet heeft.
Als dampremmer en ventilatie goed op elkaar zijn afgestemd, is de keuze voor de felsplaten aan de buitenkant een van de eenvoudiger beslissingen in het project. Onze felsplaten zijn stalen banen met een opstaande fels van 35 millimeter, blind bevestigd met klemmen onder de fels, zodat er aan de buitenzijde geen schroeven zichtbaar zijn die corrosie of lekkage kunnen veroorzaken. De platen zijn leverbaar op maat, tot op de millimeter, in lengtes van 450 tot 8000 millimeter. Bij nieuwbouw is dat een reëel voordeel: de dakvlakken van een zwembadoverkapping zijn vaak groot en ongebroken, en met stroken op maat vermijdt u onnodige dwarsnaden.
De stalen ondergrond is Sendzimir verzinkt met een organische coating van 50 micrometer, leverbaar in drie matte kleuren. Dat is de buitenkant, en die reageert niet op de chloorhoudende lucht van binnen, want die lucht bereikt de plaat niet als de dampremmer zijn werk doet. Andersom geldt dat ook: als de dampremmer faalt en er toch vochtige, chloorhoudende lucht in de dakopbouw terechtkomt, is geen enkele buitenplaat daar tegen bestand op de lange termijn. De felsplaat is dus niet de plek waar de zwembadopgave wordt opgelost. Die opgave wordt binnen opgelost, aan de warme kant van de isolatie.
Omdat de indeling bij nieuwbouw nog open ligt, kunnen wij meedenken over waar de naden van de felsplaten het beste vallen ten opzichte van gordingen, doorvoeren en dakranden. Dat meedenken op tekening kost niets, en het voorkomt dat er tijdens de bouw nog stroken op maat gezaagd moeten worden omdat de maatvoering niet klopte met de spantafstand.
Als het bouwteam nog geen duidelijkheid heeft over het ventilatiesysteem of de gewenste luchtvochtigheid in de hal, is het te vroeg om de dakopbouw en de felsplaten al vast te leggen. De dampremmer kiest u niet los van de ventilatie, en de ventilatie kiest u niet los van het zwembadconcept: een therapiebad met beperkt bezoekersaantal vraagt een andere aanpak dan een recreatiebad met glijbanen en een hoge belasting. Wij leveren de felsplaten en denken mee over de aansluiting op de dakopbouw, maar de dampremmer en de ventilatie horen bij de bouwfysisch adviseur en de installateur thuis. Probeer die volgorde niet om te draaien.
Ook als de gevel nog niet vastligt, is voorzichtigheid geboden. Felsplaten zijn geschikt voor dak en gevel, horizontaal en verticaal, en zetten door temperatuurschommelingen ongeveer half zoveel uit als zink, wat de aansluitingen beheersbaar houdt. Maar de aansluiting tussen dak en gevel is bij een zwembadhal een kwetsbare plek voor dampdoorslag, en die aansluiting moet in de dampremmende laag doorlopen. Is de gevelopbouw nog niet gedefinieerd, dan is het verstandiger eerst die keuze te maken voordat de daklaag in detail wordt getekend.
Heeft uw bouwteam de dampremmer en de ventilatie al op elkaar afgestemd, dan kunnen wij op basis van de tekeningen meedenken over de maatvoering en de indeling van de felsplaten, zonder kosten voor dat vooroverleg. Heeft u die afstemming nog niet rond, dan is het raadzaam eerst met de bouwfysisch adviseur en de installateur om de tafel te gaan. Daarna bespreken wij graag hoe de felsplaten op de rest van de dakopbouw aansluiten.