Klikzink
Een lessenaarsdak lijkt de eenvoudigste vorm die er is. Één vlak, één helling, geen nok, geen hoekkeper. Bij een zwembadoverkapping is dat de makkelijke helft van het verhaal. De andere helft speelt zich af aan de onderkant van de plaat, waar warme, vochtige, chloorhoudende lucht dag en nacht tegen het staal drukt. De vorm van het dak bepaalt hoe u de banen legt; het klimaat erbinnen bepaalt of het dak over tien jaar nog goed is.
Bij een lessenaarsdak loopt de fels van de hoge naar de lage rand, en de baanlengte is meteen de volle dieptemaat van het dak. Er is geen nok waar u een las kunt wegwerken en geen twee dakvlakken die de lengte halveren. Bij een overkapping van bijvoorbeeld veertien meter diep bestelt u dus platen van veertien meter, of u kiest bewust voor een overlap op een plaats waar dat geen probleem geeft. Omdat felsplaten tot 8000 mm op de millimeter leverbaar zijn, is veertien meter in één stuk in de praktijk niet altijd haalbaar; boven de acht meter werkt u met een langsoverlap. Die overlap hoort niet halverwege het vlak, waar het meeste hemelwater en de meeste condens langskomt, maar zo hoog mogelijk, waar de hoeveelheid water nog beperkt is.
De breedteverdeling is minder spannend dan bij een dak met een hoekkeper of een dakkapel: bij een enkel hellend vlak schuift u de banen van 475 mm gewoon naast elkaar tot de gevelbreedte vol is, met aan één kant een op maat gezaagde baan. Wat wel aandacht vraagt, is de plek van die versnijding. Leg die niet boven de zwembadhal zelf, waar oplettende zwemmers recht omhoog kijken, maar boven een luifel, techniekruimte of gangzone.
Bij een zadeldak delen twee vlakken de wind en het water. Bij een lessenaarsdak vangt één vlak alles, en de hoge rand is waar het misgaat als de aansluiting niet klopt. Die rand grenst meestal aan een hogere gevel, een bestaand gebouw of een klimaatinstallatie op het dak zelf. Daar moet de felsplaat omhoog gezet worden tegen die gevel, met een opstand die hoog genoeg is om opwaaiend regenwater en, niet te vergeten, condens die vanaf de binnenzijde langs de dampremmer naar boven kruipt, buiten te houden.
Wij zien op tekening regelmatig een hoge rand die op papier netjes aansluit, maar in de uitvoering te laag uitvalt omdat de aannemer de opstand meerekent in de dakbedekking in plaats van erboven. Bij een zwembadoverkapping is die marge kleiner dan bij een loods of een woning, omdat de lucht binnen warmer en vochtiger is en dus meer drijfkracht heeft om langs een te lage opstand naar binnen te trekken.
Aan de lage kant van het dak komt niet alleen het hemelwater samen, maar ook het meeste vocht dat via het dakpakket van binnen naar buiten migreert. Een goot die te ondiep is gedimensioneerd voor de dakoppervlakte werkt al bij een flinke regenbui niet meer, en bij een zwembadoverkapping komt daar de extra afvoer van gecondenseerd vocht nog bij. Wij adviseren de gootdetails op dit type dak met wat extra marge te dimensioneren, juist omdat de werkelijke belasting hoger ligt dan een regenbui alleen.
De felsplaat zelf is aan de buitenkant ongevoelig voor chloordamp: het is verzinkt staal met een organische coating van 50 micrometer die tegen weer en vocht bestand is. Het probleem zit niet in de plaat, maar in wat er onder hangt. Zwembadlucht is warm, verzadigd met waterdamp en belast met chloorverbindingen. Die lucht wil naar buiten, en op haar weg door het dakpakket koelt ze af tot ze condenseert. Zonder een goed aangesloten dampremmer condenseert die lucht binnen in de isolatie, en dat merkt u niet meteen. Het wordt zichtbaar na een paar jaar, als isolatiemateriaal doorweekt is en de onderconstructie van binnenuit begint te corroderen, terwijl de felsplaat aan de buitenkant nog onberispelijk oogt.
Bij een lessenaarsdak is dat risico groter dan bij een zadeldak van vergelijkbare oppervlakte, simpelweg omdat de volle lengte van het dakvlak in één ononderbroken helling ligt. Een fout of een naad in de dampremmer op driekwart van die lengte blijft onopgemerkt tot het te laat is, want er is geen nok waar een inspecteur het van bovenaf kan controleren. Wij raden daarom aan de dampremmer vóór het aanbrengen van de felsplaten te laten keuren door wie de constructie bouwt, met foto's van elke naad en elke doorvoer. Dat is geen taak van de plaatleverancier, maar het bepaalt wel of de plaat die er straks op ligt, over tien jaar nog op een droge onderconstructie ligt.
Ventilatie is de tegenhanger van de dampremmer. Een dampremmer die perfect is aangebracht maar geen ventilerende luchtspouw achter zich heeft, verplaatst het probleem alleen. Bij een lessenaarsdak loopt die spouw van de lage naar de hoge rand, en moet aan beide kanten een open verbinding met buitenlucht zijn: onderaan bij de goot, boven bij de hoge rand of via de nok van een aangrenzend gebouw. Wordt die hoge rand dichtgezet met alleen de opstand van de felsplaat en geen ventilatieopening, dan blijft de lucht in de spouw stilstaan en verzadigt die net zo goed als de ruimte onder het dak.
Als de bestaande dampremmer en ventilatie in slechte staat zijn en niet worden meegenomen in het werk, is een nieuw dak van felsplaten geen oplossing voor het onderliggende probleem. De plaat is dan een nieuwe buitenkant op een vochtprobleem dat gewoon doorgaat. Ook als de opdrachtgever nadrukkelijk een dak zonder enige zichtbare naad wil over een lengte van meer dan acht meter, moet u rekening houden met een overlap; wie dat niet wil accepteren, is beter af met een andere dakopbouw of een andere indeling van het gebouw, bijvoorbeeld met een tussenstijl die de lengte breekt.
Als u de dieptemaat en de opbouw van de bestaande of geplande dampremmer en ventilatie op tafel hebt, kunt u ons die toesturen. Wij denken op tekening mee over de baanindeling, de plaats van een eventuele overlap en de aansluiting op de hoge en de lage rand, en dat meedenken kost u niets.