Klikzink
Bij een vakantiewoning krijgen we vaak dezelfde vraag: blijven we bij dakpannen of stappen we over op felsplaten. Beide zijn op zichzelf goede daken. Het verschil zit in twee dingen die bij een vakantiewoning zwaarder wegen dan bij een huis waar iemand dagelijks slaapt: het gewicht dat de kapconstructie moet dragen, en het feit dat een lekkage hier vaak weken later wordt opgemerkt dan bedoeld.
Dakpannen wegen, afhankelijk van het type, ergens tussen de 40 en 70 kilo per vierkante meter. Klikfels weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Dat verschil lijkt op papier een detail, maar bij een vakantiewoning is de kapconstructie regelmatig ouder dan de eigenaar zelf, gebouwd op de normen en de verwachtingen van decennia geleden. Wij komen op locaties waar de gordingen en spanten precies berekend zijn op het gewicht van de oorspronkelijke pannen, met weinig marge daarboven. Wilt u dan overstappen op een zwaarder type pan, of wilt u een dakkapel of dakraam toevoegen, dan loopt u tegen de grens van de constructie aan. Met felsplaten schept u daar juist ruimte. Een lichter dak betekent minder belasting op gordingen, muurplaten en fundering, en dat is bij een verbouwing of uitbreiding vaak precies de marge die u nodig heeft om iets anders te veranderen zonder de hele kapconstructie te moeten verzwaren.
Dit speelt sterker bij vakantiewoningen dan bij een gewoon woonhuis, omdat het hier vaak gaat om houten kappen op recreatieterreinen, soms uit de jaren zeventig of tachtig, gebouwd met een lichte constructie omdat de woning nooit bedoeld was voor permanente bewoning met alle gewicht dat daarbij hoort. Wilt u zonnepanelen op het dak, een extra slaapkamer onder de kap, of een tweede laag isolatie, dan telt elke kilo op het dak zelf mee in de rekensom van de constructeur. Kiest u voor dakpannen omdat dat bij het park of de sfeer past, dan is dat een geldige keuze, maar reken dan vooraf na of de bestaande kap dat gewicht aankan of dat er eerst verstevigd moet worden. Dat verstevigen kost geld en tijd die bij felsplaten niet nodig zijn.
Het tweede verschil zit niet in het materiaal zelf, maar in hoe een vakantiewoning gebruikt wordt. Bij een gewoon huis loopt iemand er dagelijks onderdoor en valt een druppel op de vloer meteen op. Bij een vakantiewoning staat de woning soms weken leeg, wordt hij verhuurd aan gasten die een vochtplek op het plafond niet melden omdat ze na een week weer weg zijn, of wordt hij pas in het voorjaar weer geopend na een hele winter dicht. Een pan die na een storm verschoven is, een gebroken pan door vorst, of een stukje mos dat water laat opstuwen onder de pan: bij dagelijkse bewoning wordt dat binnen een paar dagen gezien en verholpen. Bij een vakantiewoning kan hetzelfde probleem maandenlang onopgemerkt water naar binnen laten lopen, met houtrot of schimmel in de kapconstructie als gevolg tegen de tijd dat iemand het merkt.
Dakpannen zijn op zichzelf een prima dakbedekking, maar ze bestaan uit losse eenheden die elk een eigen zwakke plek kunnen worden: een verschoven pan, een gebroken hoek, een lat die verrot onder de pannen. Bij een woning die wekelijks bekeken wordt, is dat te overzien. Bij een woning die pas in het weekend of pas in het hoogseizoen weer bezocht wordt, telt elke losse eenheid als een plek waar iets kan misgaan zonder dat iemand het ziet. Felsplaten vormen een doorlopend vlak zonder overlappende losse stukken, blind bevestigd met klemmen onder de fels. Dat maakt het dak niet onkwetsbaar, maar het beperkt wel het aantal plekken waar een storm of een vorstperiode een eerste zwakte kan vinden.
Bij een vakantiewoning wordt onderhoud vaak gepland rond de verhuurperiodes, niet rond het weer. Een dak nakijken kan pas in de stille periode, en die valt bij veel parken net in het najaar of het vroege voorjaar, wanneer een aannemer ook bij andere woningen op het park moet zijn. Wilt u dan liever een dak dat u praktisch met rust kunt laten tussen twee controles, dan telt het aantal onderdelen dat aandacht vraagt. Pannen die verschuiven door wind, mos dat groeit op plekken die weinig zon krijgen, en de af en toe noodzakelijke controle van de nokvorst zijn dingen die bij dakpannen horen en die u, als u zelf niet ter plaatse woont, aan iemand anders moet overlaten of zelf inplannen tussen twee bezoeken door.
Bij felsplaten is er minder dat u periodiek moet nalopen. Er zijn geen losse pannen die kunnen verschuiven, geen individuele onderdelen die vervangen moeten worden na stormschade, en de coating is zo gekozen dat hij weinig onderhoud vraagt. Dat betekent niet dat u het dak nooit meer bekijkt, wel dat de kans kleiner is dat een klein probleem in de tussentijd groter wordt. Voor een woning die u soms weken niet ziet, is dat een reëel verschil in de hoeveelheid aandacht die het dak van u vraagt.
Er zijn goede redenen om bij een vakantiewoning wel voor dakpannen te kiezen. Staat de woning op een park waar een bepaalde dakvorm en kleur pannen deel uitmaken van de esthetische regels van het park of de welstand, dan is dat een randvoorwaarde die zwaarder telt dan het gewicht op de kap. Gaat het om een authentieke woning met een rieten of gepande uitstraling die bij de streek hoort, dan kan het vervangen door een strak metalen dak afbreuk doen aan precies de sfeer waarvoor mensen die woning huren. En is de bestaande kapconstructie ruim voldoende berekend, met marge voor extra gewicht, dan vervalt een deel van het argument voor felsplaten, en kan een goede keuze in dakpannen net zo lang meegaan zonder dat het gewicht ooit een probleem wordt.
Wilt u weten of uw kapconstructie het gewicht van de huidige pannen nog geruime tijd aankan, of dat een overstap naar een lichter dak u ruimte geeft voor een verbouwing die u toch al overwoog? Stuur ons een foto van de kap en de bestaande dakopbouw, dan kijken we vrijblijvend mee en denken we mee over wat in uw situatie de praktische keuze is.