Klikzink
Een plat dak is bij een vakantiewoning zelden echt plat. Er zit meestal een afschot in van een paar graden, aangelegd om regenwater een kant op te laten lopen. Bij felsplaten ligt de ondergrens van wat wij aanraden op zes graden dakhelling. Zit uw afschot daar net onder, of net op die grens, dan is de vraag niet of felsplaten er mooi uitzien, maar of het systeem het water daadwerkelijk kwijt kan voordat het bij een naad komt die het niet aankan. Dat is een andere vraag dan bij een dak met een duidelijke helling, en die vraag verdient een eigen antwoord.
Felsplaten werken met een staande naad: de fels van 35 mm die de banen aan elkaar klikt. Die naad is waterdicht zolang het water er langs kan lopen en niet blijft staan. Hoe vlakker het dak, hoe langer water op een plek blijft en hoe eerder het een weg naar binnen zoekt via een overlap, een doorvoer of een aansluiting op een opstaand kader. Bij zes graden is dat nog te overzien, mits de rest van het dak goed is uitgevoerd. Bij minder dan zes graden raden wij het systeem niet meer aan, hoe verleidelijk de strakke uitstraling ook is voor een vakantiewoning met een plat volume.
Het punt is dat afschot op een bestaand dak vaak niet overal gelijk is. Een dakvlak dat is aangelegd met een berekend afschot van bijvoorbeeld zeven graden kan door verzakking, een oude dekking die niet vlak lag, of een onnauwkeurige onderconstructie, op sommige plekken uitkomen op vier of vijf graden. Precies op die plekken, vaak bij de overgang naar een dakrand of rond een schoorsteendoorvoer, ontstaat het risico. Wij vragen daarom altijd naar een opname van het dakvlak zelf, niet alleen naar het ontwerp op tekening. Wat op papier zes graden is, is dat in de praktijk niet altijd.
Op een dak met duidelijk afschot leggen wij de banen in de richting van de afwatering, zodat de fels evenwijdig loopt aan de stroming van het water en niet dwars erop. Bij een grensgeval zoals hier is die keuze nog belangrijker dan normaal. Een baan die dwars op het afschot ligt, dwingt het water om via de naad naar de goot te zoeken in plaats van via het vlak van de plaat. Dat is precies waar een felsnaad niet voor bedoeld is.
Bij een vakantiewoning met een compact plat dak, zeg een oppervlak van acht bij tien meter, betekent dit meestal dat we met relatief lange banen kunnen werken, van dakrand naar dakrand, zonder dwarsnaden. Dat is een voordeel: elke dwarsnaad is een extra kwetsbare plek, en op een dak met weinig helling wilt u die niet meer nodig hebben dan strikt noodzakelijk. Werkende breedte van de platen is 475 mm; bij een dakbreedte die daar niet exact op uitkomt, passen we de laatste baan aan, zodat de felsen symmetrisch over het vlak verdeeld liggen en er geen smal reststrookje overblijft op de plek waar het water het langst blijft staan.
De platen zelf zijn niet het probleem. Het probleem zit bijna altijd in de randen: de dakrand, de opstand naar een schoorsteen of dakkapel, de doorvoer voor een ventilatiekanaal. Bij een dakhelling op de ondergrens is de marge voor een slecht uitgevoerd randdetail vrijwel nul. Water dat bij een steiler dak nog snel genoeg wegloopt, blijft hier lang genoeg staan om via een net iets te lage opstand, een niet goed aangesloten kraal, of een overlap die net te kort is, naar binnen te trekken.
Bij een vakantiewoning die u een deel van het jaar verhuurt en een deel van het jaar zelf gebruikt, komt daar een extra complicatie bij. Schade die ontstaat door een lek op zo'n grensgeval wordt vaak niet direct gezien. Een huurder in de zomer merkt misschien een vochtplek op het plafond, maar meldt dat niet altijd, of pas bij het einde van het verblijf. In de wintermaanden, als de woning leeg staat, kan een lek weken of maanden onopgemerkt blijven. Tegen de tijd dat u het zelf ontdekt, tijdens een controle in het voorjaar of bij de start van het nieuwe seizoen, is de schade aan isolatie en dakconstructie vaak al groter dan bij een pand waar iemand dagelijks rondloopt.
Dat is een reden om bij dit gebouwtype net iets meer te investeren in de randdetails dan strikt nodig zou zijn bij een woning die dagelijks bewoond is. Een dakrand met voldoende opstand, een goed doordachte aansluiting rond doorvoeren en het vermijden van platte overgangen waar water kan blijven staan, zijn hier geen luxe maar een manier om te voorkomen dat een klein probleem drie maanden de tijd krijgt om groot te worden.
De meeste problemen die wij zien bij platte daken met afschot ontstaan niet bij de platen, maar bij de keuzes eromheen. Een aannemer die de banen dwars op het afschot legt omdat dat beter uitkomt met de maatvoering van het dakvlak. Een dakrand die is afgewerkt zonder voldoende overlap, omdat die overlap op de tekening niet was meegenomen. Een doorvoer die achteraf is toegevoegd, na de bouw, zonder dat de aansluiting op de felsplaat opnieuw is doordacht. Op een dak met een ruime helling van bijvoorbeeld twintig graden merkt u zulke fouten soms jarenlang niet. Op zes graden merkt u ze binnen een paar seizoenen.
Er is ook een situatie waarin wij zelf afraden om door te zetten met felsplaten: als de opname van het dak uitwijst dat het afschot plaatselijk minder is dan zes graden en dat niet eenvoudig te corrigeren is zonder de onderconstructie aan te passen. In dat geval is het eerlijker om samen te kijken naar een andere dakbedekking dan om een systeem toe te passen op de rand van zijn mogelijkheden. Wij verkopen platen, geen problemen, en een dak dat net niet voldoet aan de ondergrens is geen dak waar we u blij mee maken.
Wilt u weten of uw dak met afschot geschikt is voor felsplaten, dan is de eerste stap een opname van de werkelijke helling op verschillende plekken van het dakvlak, niet alleen op papier. Stuur ons een tekening of foto's van de bestaande situatie, met de maten van het dakvlak en de plek van doorvoeren en opstanden. Wij kijken vrijblijvend mee, denken mee over de baanindeling en de randdetails, en zeggen u ook wanneer dit niet de juiste oplossing is voor uw dak.