Klikzink
Op een tiny house wordt elke vierkante meter dak besproken, en dat is niet overdreven. Een dakvlak van drie bij zes meter laat weinig ruimte om fouten te herstellen, en elke baan materiaal telt mee in het totaalbeeld en in het gewicht van het geheel. Wie voor een stalen dak kiest, komt bijna automatisch bij twee opties terecht: felsplaten met een opstaande naad, of golfplaat met de bekende gebogen profielen. Beide zijn van staal, beide gaan lang mee, maar de manier waarop ze op een klein dak vallen is heel verschillend. Wij zetten ze naast elkaar, specifiek voor dit gebouwtype.
Golfplaat is een bekend en relatief eenvoudig te verwerken materiaal. De golfslag zorgt voor stijfheid in de plaat zelf, waardoor er met een lichtere onderconstructie gewerkt kan worden dan bij een vlakke plaat. Op een groot dak valt dat golfpatroon in het grotere geheel, maar op een dakvlak van een paar meter breed springt het patroon meteen in het oog. Golfplaat wordt bovendien standaard geleverd in vaste plaatlengtes met een overlap tussen de platen, en die overlap kost op een klein dakvlak verhoudingsgewijs veel ruimte. Op een lang dak valt een overlap van enkele centimeters niet op, op een dak van drie meter lang is dat een tastbaar deel van het totale oppervlak. Er komt dus een naad te liggen die op een groot gebouw wegvalt, maar op een tiny house een van de weinige zichtbare lijnen op het dak wordt.
Felsplaten worden op maat gewalst, op de millimeter, tot een lengte die het hele dakvlak in één stuk overspant. Bij een tiny house van gangbare afmetingen betekent dat vaak dat het dak in twee, drie banen ligt in plaats van in een rij golfplaten met overlappen. Minder naden op een klein oppervlak geven een rustiger beeld, en dat beeld telt hier zwaarder dan op een schuur van twintig meter lang, waar niemand de naden telt. De fels zelf, de haaks opstaande rand van 35 millimeter, ligt bovendien verzonken tussen de banen en wordt blind bevestigd met klemmen. Er zijn geen doorlopende schroeflijnen te zien, terwijl golfplaat doorgaans wel zichtbare bevestigingspunten heeft, ook als daarvoor speciale afdichtschroeven gebruikt worden. Op een tiny house, waar de gevel en het dak vaak in één oogopslag te overzien zijn, valt dat verschil in afwerking sneller op dan op een groter gebouw.
Bij een tiny house dat af en toe verplaatst wordt, telt niet alleen hoe het dak eruitziet, maar ook hoeveel het weegt. Felsplaten wegen ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, en dat is per vierkante meter niet dramatisch veel, maar op de totale massa van een verplaatsbaar huis maakt elke kilogram wel uit voor de aslast en voor wat een trekker moet kunnen trekken. Golfplaat in staal weegt doorgaans in dezelfde orde van grootte, dus op gewicht alleen is het verschil tussen de twee materialen meestal niet de doorslaggevende factor. Waar het gewicht wél meespeelt, is in de onderconstructie die nodig is. Golfplaat kan door zijn eigen profiel soms met minder ondersteuning worden gelegd, wat op een heel lichtgewicht chassis een overweging kan zijn. Felsplaten hebben een vlakke onderconstructie nodig, met volledige ondersteuning of gangbare dakbeschot, wat op een tiny house met een strak berekend chassis een extra rekenpost is die meegenomen moet worden vóór de bouw, niet erna.
Een aannemer die een tiny house bouwde op een oplegger met een vast maximumgewicht, koos uiteindelijk voor felsplaten omdat de opdrachtgever een rustig, egaal dakvlak wilde zonder zichtbare golfstructuur die het geheel kleiner zou laten lijken dan het al was. Het chassis was echter al vergund op basis van een lichter dakpakket, dus moest de onderconstructie op een paar plekken worden aangepast om de vlakke ondergrond voor de felsplaten te kunnen dragen. Bij een ander project, waar de opdrachtgever vooral snel en budgetvriendelijk wilde bouwen en het uiterlijk van het dak een lagere prioriteit had, viel de keuze juist op golfplaat, mede omdat de golfstructuur zelf al voor stijfheid zorgde en er geen extra vlakke ondergrond nodig was. Beide keuzes waren voor die situatie logisch; het verschil zat niet in welk materiaal beter is, maar in wat voor dat specifieke huis, op dat specifieke chassis, het zwaarst woog.
Als het budget kort is en het uiterlijk van het dak geen rol van betekenis speelt, is golfplaat vaak eenvoudiger en goedkoper te verwerken, ook op een klein dakvlak. Golfplaat is breed verkrijgbaar, de verwerking is voor veel zelfbouwers bekend terrein, en de lichte profielstijfheid kan op een minimale onderconstructie een voordeel zijn. Voor een tiny house dat vooral functioneel moet zijn, weinig kapitaal mag kosten en niet per se lang op één plek blijft staan, is golfplaat een reële en degelijke keuze. Wij zeggen dat liever eerlijk dan dat we felsplaten aanraden waar dat voor de situatie niet nodig is.
Als het dak zichtbaar is vanaf de weg of vanuit de tuin, als de opdrachtgever een strak en modern beeld wil, of als het tiny house permanent op één plek blijft staan en het gewicht van de onderconstructie dus minder een rol speelt, ligt felsplaat voor de hand. De drie beschikbare kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, zijn alle drie mat, met een glansgraad onder de 5, wat op een klein bouwvolume rustiger overkomt dan een glanzend of sterk geprofileerd oppervlak. Voor gevelbekleding, verticaal aangebracht, geldt dezelfde afweging: felsplaten geven een vlakke, doorlopende lijn, golfplaat een geribbeld beeld dat op een kleine gevel sneller domineert dan op een grote loods.
De kern van de afweging op een tiny house is dus niet welk materiaal sterker of duurzamer is, want beide zijn stalen platen met een lange levensduur. De kern is wat het kleine oppervlak met het profiel doet, en wat het geheel mag wegen als het huis verplaatsbaar moet blijven. Wie kiest voor felsplaten op een tiny house, kan op onze pagina over felsplaten op een tiny house lezen hoe die specifiek verwerkt worden op dit gebouwtype.
Heeft u de afmetingen van het dakvlak en een idee van het maximale gewicht dat het chassis mag dragen, dan kunnen wij op basis daarvan meedenken welk materiaal en welke platlengte voor uw tiny house praktisch is. Stuur een tekening of een schets met de maten, dan rekenen wij mee zonder dat dit u iets kost, en geven we een eerlijk advies, ook als dat antwoord golfplaat is.