Klikzink
Een tiny house is geen klein huis met een klein dak, het is een op zichzelf staande bouwopgave. Het dakvlak is meestal maar drie tot vier meter breed en vijf tot zeven meter lang, en dat verandert hoe de montage van felsplaten verloopt. Waar op een woonhuis een paar banen meer of minder weinig uitmaken, telt op een tiny house elke baan mee in de verdeling van het vlak. En omdat het geheel vaak op een trailer staat en verplaatsbaar moet blijven, speelt gewicht een rol die bij een vaste woning nauwelijks besproken wordt. Dit stuk gaat over die twee dingen: de volgorde waarin het werk gaat, en wat er per dag daadwerkelijk dicht kan.
Bij een regulier dak bestellen wij de banen op de millimeter en is er meestal wat ruimte om een baan iets breder of smaller te laten uitvallen zonder dat het opvalt. Op een tiny house van pakweg 3,6 meter breed passen er bij een werkende breedte van 475 millimeter net geen acht hele banen. Dat betekent dat de laatste baan versneden wordt, en de vraag is dan waar die versneden baan het beste kan liggen: in het midden, verstopt onder een nok, of aan de kant waar hij het minst opvalt vanaf de grond. Bij een tiny house wordt vaak van drie kanten naar het dak gekeken, dus die keuze maken we samen met de opdrachtgever voordat er iets gewalst wordt, niet op de bouwplaats zelf. We werken de indeling uit op basis van de tekening of de opgemeten maten, en omdat we op de millimeter leveren, komt de plaat aan met de juiste lengte en de gekozen verdeling al vastgelegd.
De montage begint niet op het dak maar op de grond, met het klaarleggen van de banen in de juiste volgorde en het controleren of de ondergrond recht en gelijkmatig is. Bij een tiny house is die ondergrond meestal een houten dakbeschot op de vurenhouten spanten van het chassis, en omdat het hele frame tijdens transport en gebruik licht kan bewegen, is het belangrijk dat er geen bolle of holle plekken in het vlak zitten voordat de eerste baan erop gaat. Een oneffenheid die op een groot dak wegvalt, is op een oppervlak van vijftien vierkante meter direct te zien.
De eerste baan wordt gelegd vanaf de laagste rand, meestal de druiplijst aan de goot, en vastgezet met de klemmen die onder de fels verdwijnen. Op hout gebeurt dat met schroeven, per klem, op een vast interval. Daarna volgt baan voor baan, waarbij elke volgende baan met de fels over de vorige wordt gehaakt en dichtgezet. Bij een dakvlak van deze omvang gaat dat in de praktijk vlot: waar op een langer dak het felsen een herhalende klus van een hele dag is, is het bij een tiny house vaak binnen een dagdeel gedaan als de voorbereiding klopt en het weer meewerkt. Wat er in die eerste dag concreet dicht kan, is het hoofdvlak van het dak; de randafwerking, de overgang bij de nok en de aansluiting op eventuele doorvoeren voor een schoorsteen of ventilatiekap volgen meestal op de tweede dag, omdat die onderdelen op maat gemaakt worden nadat het vlak zelf klopt.
Een tiny house op wielen heeft een maximaal toelaatbaar gewicht, vaak vanwege de aslast en het rijbewijs waarmee de trailer getrokken mag worden. Elke kilo op het dak telt daarin mee, en dat is precies waarom staal met een dikte van 0,55 millimeter en een gewicht van ongeveer 5 kilo per vierkante meter hier vaker de doorslag geeft dan bij een vaste woning. Op een dak van vijftien vierkante meter gaat het dan om zo'n 75 kilo aan dakbedekking, exclusief de onderconstructie. Dat is fors minder dan bij dakpannen, en ook minder dan bij zink, dat een stuk zwaarder uitpakt en daarnaast bijna twee keer zoveel uitzet bij temperatuurwisselingen. Voor een tiny house dat 's zomers in de volle zon staat en 's winters bevriest, is die geringere uitzetting relevant: het scheelt spanning op de felsverbindingen en op de bevestiging aan het frame.
Dat gewicht speelt ook mee in de bouwvolgorde zelf. Bij een tiny house op een trailer wordt het dak vaak gemonteerd terwijl het geheel al op de as staat, en dan is het prettig dat de platen als lange banen aangevoerd worden in plaats van als los materiaal dat ter plekke in stukken gezaagd moet worden. Dat scheelt afval op een bouwplaats waar simpelweg geen ruimte is voor een container of een zaagtafel naast het bouwwerk.
Er zijn situaties waarin de montage van felsplaten op een tiny house minder voor de hand ligt. Bij een dakhelling onder de zes graden is een felsdak niet de juiste keuze, en juist bij tiny houses zien we soms bewust een heel vlak dak omwille van extra stahoogte binnen; dan moet er gekeken worden naar een andere dakopbouw, en heeft felswerk geen zin. Ook bij een tiny house dat volledig zelfbouw is en waarbij de constructeur nog geen sluitende maatvoering heeft, is het te vroeg om al banen te laten walsen: een verschil van enkele centimeters in de kapconstructie werkt door in de indeling van het dakvlak, en dat wil je liever één keer goed opmeten dan achteraf herstellen. In dat geval raden we aan eerst de opbouw af te ronden en pas daarna in te meten voor de felsplaten.
Wilt u weten hoe de montage precies uitpakt voor uw tiny house, dan kijken we mee op basis van uw tekening of de maten die u zelf heeft opgenomen. We geven aan hoeveel banen er nodig zijn, waar de versneden baan het beste kan liggen, en wat het geheel ongeveer aan gewicht toevoegt aan het dak. Dat meedenken kost niets, en u heeft daarna een concreet beeld van wat er op de bouwplaats moet gebeuren en in welke volgorde.