Klikzink
Bij een schuur of bijgebouw komt de vraag felsplaten of dakpannen meestal later dan bij een woonhuis. De kap is er vaak al, is licht opgezet en is nooit berekend op een zwaar pakket. Toch wordt er bij de keuze van het nieuwe dakmateriaal vaak gedacht in dezelfde termen als bij het hoofdhuis: welke pan past bij de stijl, welke kleur oogt goed. Dat is geen verkeerde vraag, maar bij een schuur is er een vraag die eerst beantwoord moet worden, en dat is wat de kapconstructie kan dragen zonder dat er extra balken of stutten bij moeten.
Dakpannen, van beton of van keramiek, wegen aanzienlijk meer per vierkante meter dan een stalen felsplaat. Een felsplaat van 0,55 millimeter dik weegt ongeveer 5 kilogram per vierkante meter. Pannen liggen daar ruim boven, en het verschil telt op zodra u het over een heel dakvlak van een schuur of loods heeft. Bij een hoofdhuis is de kapconstructie doorgaans gebouwd met het gewicht van pannen als uitgangspunt, en is dat verschil dus geen thema. Bij een schuur is de kap vaak lichter gedimensioneerd, met dunnere gordingen en minder stevige spanten, omdat er nooit rekening is gehouden met een zwaar pannendak. Wilt u op zo'n constructie toch pannen leggen, dan moet er vaak eerst het een en ander verstevigd worden. Dat is op te lossen, maar het kost extra werk, extra materiaal en dus extra geld, en het is de reden waarom bij een lichte schuurkap een lichter materiaal vaak de praktische route is.
Een voorbeeld uit de praktijk: een houten hobbyschuur van vier bij zes meter, opgezet met dunne sporen op een rijafstand die ooit voor golfplaat of bitumen bedoeld was. De eigenaar wilde graag pannen, om aan te sluiten bij het pannendak van de woning. Bij controle van de kap bleek dat de sporen te licht waren voor het gewicht van pannen plus de daarbij horende panlatten en tengels. De keuze werd een stalen felsplaat in een donkere kleur. Optisch valt het verschil met een pannendak op die afstand nauwelijks op, en de bestaande kap kon ongewijzigd blijven staan.
Bij een schuur of bijgebouw zonder verwarming speelt er nog iets anders dat bij een woonhuis wel een rol speelt en hier niet: er is geen binnenklimaat dat drukt op de dakconstructie via vocht of condensatie die zwaarder materiaal beter zou bufferen. De eisen aan het dak zijn bij een onverwarmde ruimte over het algemeen licht. Er hoeft geen zwaar isolatiepakket onder, er is geen dampopen opbouw nodig zoals bij een bewoonde ruimte, en de belasting blijft beperkt tot het eigen gewicht van het dak, wind en eventueel sneeuw. Dat betekent dat de argumenten die bij een woonhuis vaak vóór dakpannen pleiten, zoals een zwaardere, stabielere opbouw die goed samenwerkt met isolatie en een dampscherm, bij een schuur veel minder wegen. Er is simpelweg minder te dragen en minder af te stemmen.
Dit werkt door in de manier waarop wij naar zo'n project kijken wanneer een aannemer of eigenaar ons om advies vraagt. Bij een woonhuis is het gewicht van pannen zelden een probleem omdat de kap daar sowieso op is gebouwd. Bij een schuur is dat niet automatisch zo, en is het eerste wat we willen weten niet welke kleur men wil, maar hoe de bestaande kap eruitziet en wat die aankan.
Tegelijk is gewicht niet het enige criterium. Een schuur of bijgebouw staat meestal niet los in het landschap, maar naast een woonhuis, op een erf, of bij een boerderij. Het oog reist van het hoofdgebouw naar het bijgebouw, en een groot verschil in uitstraling valt sneller op dan bij twee losse gebouwen die niets met elkaar te maken hebben. Dat is de reden waarom veel eigenaren toch geneigd zijn naar pannen te kijken, ook als het gewicht een lastiger verhaal wordt: ze willen dat het bijgebouw bij het huis past.
Die wens is terecht, en de oplossing zit niet noodzakelijk in het materiaal maar in de kleur en de vormgeving. Onze felsplaten zijn leverbaar in Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, drie matte kleuren met een glansgraad onder de 5. Een matte, donkere plaat oogt rustig en ingetogen, en sluit in de praktijk vaak beter aan bij een pannendak dan een glimmende plaat dat zou doen. Bij een schuur met een rieten of pannen hoofdhuis in een grijstint werkt Slate Grey bijvoorbeeld als een neutrale, onopvallende partner, zonder dat de schuur wil concurreren met het hoofdgebouw. Bij een zwart pannendak ligt Nordic Night Black voor de hand.
De fels zelf, de haaks opstaande rand van 35 millimeter die de banen aan elkaar verbindt, geeft het dak een lijnenspel dat verticaal georiënteerd is. Dat wijkt af van het beeld van een pannendak, dat meer een fijn, herhalend patroon laat zien. Op een grote schuur kan dat verschil zichtbaar zijn, op een klein bijgebouw valt het door de beperkte oppervlakte vaak weg tegen de totale aanblik van het erf.
Er zijn situaties waarin dakpannen op een schuur toch de logische keuze blijven, ondanks het gewicht. Is de kap van de schuur oorspronkelijk gebouwd of later verstevigd met het gewicht van pannen in gedachten, dan vervalt het belangrijkste bezwaar. Dat komt voor bij bijgebouwen die in één bouwstroom met het hoofdhuis zijn neergezet, met dezelfde balklagen en dezelfde pannen. In dat geval is het soms juist raar om voor de schuur een ander materiaal te kiezen dan voor het huis, zeker als de schuur goed zichtbaar is vanaf de straat of de tuin en nauw aansluit op de architectuur.
Ook bij een schuur die is aangebouwd tegen het hoofdhuis, met een doorlopende daklijn, ligt het voor de hand om het pannendak gewoon door te trekken. Een overgang naar een ander materiaal midden op een doorlopend dakvlak oogt vaak onrustiger dan het gewicht rechtvaardigt dat je daarmee bespaart.
En is er toch behoefte aan een pannendak op een lichte kap, dan is dat met versterking van de constructie op te lossen. Dat is een afweging die per gebouw verschilt en die wij niet op afstand kunnen maken; die vraagt om te kijken naar de bestaande balken, de rijafstand en de staat van het hout.
Wilt u weten of de kap van uw schuur of bijgebouw geschikt is voor felsplaten, of wilt u laten meekijken of een ander materiaal beter past bij uw situatie, dan denken wij daar kosteloos in mee, ook op basis van een tekening of een foto van de bestaande constructie. Heeft u de maten van het dakvlak, dan werken wij een plaat op maat uit, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, in de kleur die het beste aansluit op uw hoofdgebouw.