Klikzink
Bij een schuur of bijgebouw komt de vraag over gewicht net anders binnen dan bij een woonhuis of een loods. De kapconstructie van een schuur is meestal licht gedimensioneerd: dunnere gordingen, kleinere maatvoering, soms zelfs een dak dat destijds is opgezet voor de goedkoopste dakbedekking die er op dat moment was, niet voor een specifiek gewicht. Tegelijk is er bij een schuur vaak geen krimpruimte in de begroting om even een constructeur in te schakelen zoals bij een nieuwbouwproject. De vraag of het gewicht kan, moet dus met gewoon verstand en een paar concrete cijfers te beantwoorden zijn.
Een felsplaat weegt ongeveer 5 kilogram per vierkante meter, inclusief de coating. Dat is licht in vergelijking met vrijwel elke andere dakbedekking die op een schuur denkbaar is. Keramische pannen liggen al snel op 40 tot 50 kilo per vierkante meter, verglaasde betondakpannen nog hoger. Zelfs leien, hoewel dun, zitten door hun soortelijk gewicht ruim boven staal. Voor een schuur die ooit gedimensioneerd is op golfplaat of bitumen, en die nu naar iets degelijkers moet, is dat verschil vaak precies het verschil tussen een dak dat kan blijven zitten zoals het zit, en een dak dat eerst versterkt moet worden.
Bij een woonhuis is de kapconstructie meestal ruim voldoende bemeten, ook voor zwaardere pannen, omdat de bouwvoorschriften voor woningen strenger zijn en de marges groter. Bij een schuur is die marge vaak veel kleiner. Een eenvoudige houten spantconstructie op stijlen, met gordingen van bijvoorbeeld 68 bij 145 millimeter op een overspanning van drie meter, is doorgerekend op het gewicht van de oorspronkelijke bedekking plus een beperkte veiligheidsmarge voor wind en sneeuw. Er zit meestal geen extra reserve in voor een dakbedekking die drie tot tien keer zo zwaar is als wat er lag.
Dat betekent niet dat een schuur nooit dakpannen kan dragen. Het betekent wel dat u bij een schuur eerder tegen de grens van de constructie aanloopt dan bij een woonhuis, en dat het dus zinvoller is om eerst te kijken wat de constructie al doet, voordat u kiest voor een zware bedekking. Bij een klein, laag bijgebouw zonder verwarming is de verleiding vaak om sowieso voor iets lichts te gaan, en dat is met felsplaten goed te doen zonder dat het beeld daaronder lijdt.
Bij nieuwbouw van een schuur is er ruimte om de gording of het dakbeschot af te stemmen op de gekozen plaat. Bij een bestaande schuur ligt dat vast. Felsplaten kunnen direct op een houten dakbeschot bevestigd worden met schroeven, of op een stalen ondergrond met zelfborende schroeven; er is geen zware onderconstructie nodig zoals bij een dakbedekking die om drukverdeling vraagt. Dat scheelt niet alleen in het gewicht van de platen zelf, maar ook in het gewicht dat de rest van het pakket toevoegt. Bij pannen komt er vaak nog een panlat, tengel en soms een extra laag folie bij; bij felsplaten blijft de opbouw dun en licht.
Een voorbeeld uit de praktijk: een houten kapschuur van zes bij vier meter, oorspronkelijk gedekt met bitumen op OSB-platen, moet een nieuw dak krijgen omdat de bitumen los begint te komen. De eigenaar wil eigenlijk pannen, om de schuur beter te laten aansluiten bij het woonhuis ernaast, dat een pannendak heeft. Bij controle blijkt de bestaande gordingconstructie daarvoor te licht; pannen zouden een aanpassing van de kapconstructie vragen die niet in verhouding staat tot de waarde van de schuur. Felsplaten in een donkere kleur, aangebracht op het bestaande beschot, geven een rustig en modern beeld dat bij het hoofdgebouw past zonder dat er aan de constructie gesleuteld moet worden.
Er zijn ook schuren waarbij het gewicht van de dakbedekking nauwelijks een rol speelt, omdat de constructie sowieso overgedimensioneerd is, bijvoorbeeld bij een stalen portaalspant dat oorspronkelijk voor een ander gebruik is neergezet. In dat geval is het gewichtsargument voor felsplaten niet het belangrijkste, en ligt de keuze eerder bij onderhoud, uitstraling of de manier van bevestigen. Het is dus niet zo dat felsplaten bij een schuur altijd om het gewicht gekozen worden; bij een licht gedimensioneerde constructie is het wel vaak de doorslaggevende factor, en dat is precies waar dit verhaal over gaat.
Ook bij een heel laag bijgebouw, zoals een tuinhuis met een dakhoogte van nog geen twee meter, is de vraag naar draagkracht anders. De sneeuwbelasting kan er plaatselijk relatief hoog uitvallen door de vorm van het dak of de beschutting van naastgelegen bebouwing, terwijl de constructie vaak minimaal is uitgevoerd omdat niemand bij het ontwerp aan zware bedekking heeft gedacht. Ook daar is het gewicht van de plaat zelf niet het probleem; het probleem zit in de marge die de constructie al dan niet heeft voor de belasting die er nog bij komt.
Bij een bestaande schuur is het niet nodig om meteen een constructeur te bellen. Een aantal dingen zijn met het blote oog te beoordelen: doorbuigen de gordingen al zichtbaar, staat er vocht- of houtrotschade op plekken waar de constructie het zwaarst belast wordt, en is de bestaande dakbedekking relatief licht of juist al zwaar. Is de huidige bedekking bitumen, golfplaat of een lichte damwandplaat, dan is de overstap naar felsplaten vrijwel altijd zonder versterking te maken. Ligt er al een zware bedekking zoals betonpannen, dan is de overstap naar felsplaten juist een verlichting van de constructie, wat ruimte geeft in plaats van dat het iets kost.
Bij twijfel is het verstandig om even te kijken naar de bouwtekening, als die er nog is, of naar de leeftijd en opzet van de schuur. Een schuur uit de jaren zeventig met een eenvoudige houten kap is anders opgebouwd dan een recent geplaatste stalen schuurkap, en dat verschil bepaalt of gewicht überhaupt een aandachtspunt is.
Wij denken op basis van een foto of een tekening van de bestaande situatie mee over de vraag of de kapconstructie van uw schuur of bijgebouw geschikt is voor felsplaten, en welke platen en kleur passen bij het hoofdgebouw. Dat meedenken kost niets; u kunt de gegevens van uw schuur aan ons voorleggen en wij geven aan waar we op letten.