Klikzink
Een recreatiewoning laat zich lastig vergelijken met een gewone woning als het om de planning van het dakwerk gaat. Vaak staat het huisje er al veertig, vijftig jaar en is de kapconstructie destijds berekend op een lichte bedekking. Dat gegeven bepaalt niet alleen welk materiaal er op mag, maar ook hoe u het werk aanpakt, in welke volgorde de platen op de bouwplaats moeten liggen en waar in het proces de vertraging meestal ontstaat. Deze pagina gaat over de organisatie van dat werk, niet over de keuze van het materiaal zelf.
Felsplaten worden op maat gewalst, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig. Voor u betekent dat: u meet de dakvlakken op tekening of ter plaatse in, en u bestelt de platen in de lengte die het dakvlak nodig heeft, van goot tot nok in één stuk waar dat kan. Bij een recreatiewoning met een eenvoudig zadeldak van, zeg, vijf meter dakvlaklengte is dat geen probleem. Lastiger wordt het bij een dakvlak dat door een dakkapel, een schoorsteen of een aangebouwde berging onderbroken wordt: dan moet u vooraf bepalen waar de platen eindigen en of daar een overlap of een aansluitprofiel komt. Dat werk doet u het beste voordat u bestelt, niet op de steiger. Een verkeerd ingemeten lengte betekent een nieuwe bestelling, en dat kost u de volgende levertijd erbij, niet een paar dagen.
De werkende breedte van de platen is 475 millimeter. Reken dus vooraf uit hoeveel banen een dakvlak nodig heeft en waar de laatste baan valt. Bij een dakvlak van pakweg 4,20 meter breed komt u op negen volle banen; bij 4,40 meter krijgt u een negende baan die afgekort moet worden. Dat lijkt een detail, maar op een recreatiewoning met een asymmetrisch dak of een aangebouwd deel ziet u dit soort restmaten vaker dan op een standaardwoning. Wij denken op basis van de tekening mee over de verdeling, zonder dat dit u iets kost; stuur de maten liever een dag te vroeg dan te laat.
Een stalen felsplaat weegt ongeveer 5 kilo per vierkante meter, inclusief de coating. Dat is voor de meeste kapconstructies van recreatiewoningen geen probleem, ook niet als de sporen dun zijn of de onderlinge afstand groot. Waar het wel misgaat, is wanneer er op de bouwplaats materiaal wordt opgeslagen dat de kap niet hoeft te dragen: een pallet dakplaten die tijdelijk op het dakvlak zelf wordt neergelegd, een steiger die op de gording steunt in plaats van op de gevel, of een oude laag bitumen die niet verwijderd is en dus als extra gewicht blijft liggen onder de nieuwe bekleding. Bij een lichte kapconstructie uit de jaren zestig tot tachtig is de marge kleiner dan bij een nieuwbouwwoning, en dat voelt u niet aan de plaat maar aan de doorbuiging van de sporen als u er te lang mee wacht.
De praktische regel is: laat niets op het dakvlak liggen dat er niet op hoort, en verdeel het gewicht van pallets en gereedschap over de steiger of de begane grond. Als de bestaande dakconstructie al zichtbaar doorbuigt of de sporen kleiner zijn dan gebruikelijk, is dat een reden om eerst de constructie te beoordelen voordat u de platen bestelt, niet nadat de eerste baan al ligt.
Voordat de eerste plaat wordt gelegd, moet de onderconstructie af zijn: de panlatten of de dakbeschieting, de eventuele isolatie en de onderlaag, en de goten en kilgoten waar de platen op aansluiten. Felsplaten worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, op houten onderconstructies met schroeven vastgezet. Dat betekent dat de ondergrond vlak en droog moet zijn op het moment dat u begint; een oude beschieting die nog vol vocht zit van de vorige winter geeft problemen die u pas na de plaatsing ziet.
Zorg verder dat de randaansluitingen, de gootlijst en de eventuele doorvoeren voor een schoorsteen of ventilatiekanaal bekend zijn voordat de platen worden aangevoerd. Bij een recreatiewoning met een lage nok en een smal dakvlak is er weinig ruimte om ter plekke te improviseren; de platen zijn op maat gewalst en niet bedoeld om op de bouwplaats te worden ingekort tot een andere maat dan besteld. Wat u dus wilt vermijden, is dat de platen aankomen terwijl de aansluitdetails nog niet vastliggen.
In de praktijk zien we drie momenten waarop een planning uitloopt. Het eerste is de inmeting: een tekening die niet meer overeenkomt met de werkelijke maten, vooral bij oudere recreatiewoningen die in de loop der jaren zijn aangepast met een dakkapel of een verlengd overstek. Het tweede is de levertijd van de platen zelf, die afhankelijk is van de kleur en de lengte die u bestelt; hoe eerder u de definitieve maten en kleur doorgeeft, hoe eerder de platen op de bouw kunnen liggen. Het derde is de staat van de onderconstructie, die bij een lichte kap uit de jaren zestig tot tachtig regelmatig tegenvalt zodra de oude bedekking verwijderd is: rot hout, een verzakte gording, een panlat die niet meer vlak ligt. Dat laatste ontdekt u pas als de oude bekleding eraf is, dus reken op enige buffer in de planning tussen het strippen van het dak en het leggen van de nieuwe platen.
Als u met felsplaten op een recreatiewoning werkt, is de volgorde die u aanhoudt: eerst de kapconstructie beoordelen op draagvermogen en vlakheid, dan de exacte maten van elk dakvlak vastleggen inclusief de plaats van kilgoten, dakkapellen en doorvoeren, dan bestellen op basis van die maten, en pas daarna de platen op de bouwplaats laten aanleveren. Werk niet met een voorlopige maat in de hoop dat het onderweg nog klopt. Bij een eenvoudig zadeldak zonder onderbrekingen is dat een kwestie van een middag inmeten; bij een dak met meerdere aansluitingen en een oudere, mogelijk verzwakte constructie is het de moeite waard om die stap niet te haasten.
Als u de maten van het dakvlak heeft en weet welke aansluitingen en doorvoeren er zijn, kunt u ons de tekening sturen. Wij denken kosteloos mee over de verdeling van de banen en de levertijd die daarbij past.