Klikzink
Een mantelzorgwoning staat vaak snel neer en moet er ook weer snel af kunnen. Wij krijgen daardoor regelmatig te maken met een dak dat net genoeg afschot heeft om water te laten lopen, en niet meer dan dat. Bij zes graden dakhelling houdt onze toepasbaarheid met klikfelsplaten op, en dat is precies de grens waar veel van deze woningen op zitten. Op die grens bepaalt niet de plaat of het systeem geschikt is, maar de manier waarop de naden zijn gemaakt en hoe de randen zijn afgewerkt.
Bij een helling van zes graden staat er bij regen kortstondig meer water op het dakvlak dan bij een steil dak. Het water blijft langer liggen voordat het is afgevoerd, en het loopt langzamer. Een fels van 35 mm die haaks omhoog staat, houdt dat water tegen zolang de naad over de volle lengte gesloten is en zolang er geen onderbrekingen in zitten door bijvoorbeeld een doorvoer of een aansluiting op een opstand. Bij een steiler dak vergeven kleine onvolkomenheden in de naad zich vanzelf, omdat het water toch snel wegloopt. Bij een minimale helling vergeven ze zich niet. Daar zit het verschil.
Een mantelzorgwoning heeft meestal een compact dakvlak, vaak niet meer dan enkele tientallen vierkante meters. Dat is in ons voordeel, want hoe minder naden er in het vlak liggen, hoe minder kwetsbare plekken er zijn. Onze platen zijn leverbaar op de millimeter tot 8000 mm lengte, dus bij een dakvlak van bijvoorbeeld 6 bij 4 meter kunnen wij de banen in de lengterichting van het afschot laten lopen, zodat er geen enkele dwarsnaad in het vlak nodig is. Alle waterafvoer loopt dan langs de fels naar de goot, zonder dat het water ooit een horizontale voeg passeert.
Dit is anders dan bij een groter dak, waar een dwarsverbinding vaak onvermijdelijk is. Bij een mantelzorgwoning proberen wij dat juist te voorkomen. Wij denken daarom altijd mee op tekening, kosteloos, en kijken specifiek naar de maatvoering van het dakvlak voordat de platen gewalst worden. Een paar centimeter verschuiven in de plaatsing van de eerste baan kan al schelen of er wel of geen koppelstuk nodig is.
Als er iets fout gaat op een plat dak met minimale helling, zit het bijna nooit in het midden van het vlak. Het zit bij de randen: de overgang naar de gootrand, de aansluiting op een opstaande wand, en de hoek waar twee dakvlakken of een dakvlak en een gevel samenkomen. Bij een steil dak lost een ruime overlap veel op. Bij een dak dat nauwelijks afschot heeft, moet die overgang mechanisch dicht zijn, niet alleen visueel.
Een voorbeeld uit de praktijk. Bij een mantelzorgwoning met een dakvlak van vier graden afschot bleek bij oplevering dat de aansluiting op de opstaande gevelrand met een eenvoudige overlap was gemaakt, zoals dat bij een schuiner dak gebruikelijk is. Bij de eerste hevige regenbui bleef water tegen die opstand staan, kwam onder de rand door en liep het isolatiepakket in. De oplossing was geen andere plaat, maar een andere randafwerking: een opgezette felsrand die aansluit op een gezette wandaansluiting, zodat er geen open overlap meer in het systeem zit. Dat is werk dat op de bouwplaats gebeurt, met de juiste klikfelsdetails vanaf de tekentafel al voorbereid.
Wat deze woningen verder onderscheidt van een regulier bijgebouw, is dat de vergunning vaak tijdelijk is en dat de opbouw verplaatsbaar of demontabel moet zijn. Dat heeft gevolgen voor hoe wij het dak detailleren. Een dakbedekking die volledig is verlijmd of waarbij de randen met bitumen zijn dichtgesmeerd, is niet zonder beschadiging te verwijderen. Onze platen zijn blind bevestigd met klemmen onder de fels, zonder doorboringen in het dakvlak zelf. Op een houten dakconstructie zetten wij ze vast met schroeven, op een stalen constructie met zelfborende schroeven, maar altijd zo dat de bevestigingspunten bij demontage bereikbaar en herstelbaar zijn.
Dat is relevant voor een gemeente die de mantelzorgwoning na een paar jaar weer weg wil hebben, en het is ook relevant voor de eigenaar die de opbouw wil verplaatsen naar een andere locatie op het perceel als de zorgsituatie verandert. Een dak dat je in delen kunt demonteren zonder de onderliggende constructie te beschadigen, is bij dit gebouwtype vaker een eis dan een wens.
Bij een tijdelijke opbouw is de bouwtijd kort en moet het dak in de regel in één dag waterdicht zijn, al was het maar omdat er geen tijd is om het bouwterrein wekenlang open te laten liggen naast een woning waar iemand woont die zorg nodig heeft. Onze platen worden op maat gewalst en klaar voor montage geleverd, zodat er op de bouwplaats geen tijd verloren gaat aan het passend maken van materiaal. Bij een dakvlak zonder dwarsnaden, zoals hiervoor beschreven, is de montage doorgaans een kwestie van de banen leggen, de klemmen zetten en de randen afwerken. Bij een compact dakvlak van een mantelzorgwoning is dat met een klein team in één werkdag te doen, mits de ondergrond al gereed is en de maatvoering vooraf klopt.
Wij hebben ook meegemaakt dat dit niet lukte, en dat had niets met de platen te maken. Bij een project waar de onderconstructie op de bouwplaats nog moest worden bijgesteld omdat de opstand niet overal even hoog was, liep de montage uit tot de volgende dag en heeft de aannemer het dakvlak die nacht met noodfolie moeten afdekken. Wie in één dag dicht wil zijn, moet dus niet alleen op het dakpakket rekenen, maar ook op een ondergrond die al helemaal klaar is voordat de platen komen.
Er zijn situaties waarin wij een klant afraden om met felsplaten op een minimaal hellend dak te beginnen. Als de helling onder de zes graden komt, valt het buiten wat wij verantwoord vinden, en dan is een andere dakbedekking passender. Ook als het dakvlak sterk versnipperd is met veel opstanden, dakramen of doorvoeren op een klein oppervlak, neemt het aantal randdetails snel toe, en daarmee ook het risico dat er ergens een detail misgaat op een plek waar water blijft staan. In dat geval is een oplossing met minder naden en minder randen vaak verstandiger, ook als dat een ander materiaal betekent.
Heeft u een tekening van het dakvlak, de opstanden en de gewenste afschotrichting, dan bekijken wij vrijblijvend of een uitvoering in klikfelsplaten hier passend is, en welke randdetails daarbij nodig zijn. Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, of stuur de tekening toe zodat wij gericht kunnen reageren.