Klikzink
Een mantelzorgwoning staat er vaak niet voor altijd. Er is een tijdelijke vergunning, de opbouw is verplaatsbaar of demontabel, en de fundering is daar meestal ook naar gebouwd: licht, snel te plaatsen, en berekend op de constructie die erbij hoort. Dat is een andere uitgangssituatie dan bij een vaste woning, en het bepaalt mee wat voor dak erop kan. Wij krijgen deze vraag dan ook geregeld van aannemers die zo'n woning plaatsen: hoeveel weegt dat felsdak eigenlijk, en kan de constructie dat aan.
Onze klikfelsplaten wegen ongeveer 5 kilo per vierkante meter. Dat is het staal zelf, de coating telt in gewicht niet mee. Voor een mantelzorgwoning van bijvoorbeeld 30 vierkante meter dakoppervlak gaat het dan om ongeveer 150 kilo aan dakbedekking, verdeeld over de hele constructie. Op zichzelf is dat weinig, zeker vergeleken met keramische pannen of met bitumen op een houten ondervloer met ballast. Maar bij een verplaatsbare opbouw is niet alleen het gewicht van de platen relevant. Het gaat om het totale pakket: dakplaat, eventuele isolatie, dakbeschot, gordels, en de manier waarop dat allemaal op de fundering of de chassisbalken rust. Een lichte fundering, zoals een stelconplaat, schroefpalen of een stalen chassis, is meestal berekend op een bepaald maximaal gewicht per vierkante meter. Het felsdak zelf zit daar ruim onder, wat ruimte overlaat voor de rest van de opbouw of voor extra belasting zoals zonnepanelen.
Het verschil met een vaste woning zit dus niet in de vraag of het dak te zwaar is voor een normale fundering; dat is het bijna nooit. Het verschil zit in de marge. Bij een tijdelijke, verplaatsbare constructie is die marge vaak kleiner, omdat de hele opbouw al zo licht mogelijk is ontworpen om te kunnen verplaatsen of demonteren. Een lichte dakbedekking helpt dan om binnen die marge te blijven, terwijl er bij een vaste woning meestal minder discussie is over een paar kilo per vierkante meter meer of minder.
Bij een mantelzorgwoning speelt naast het gewicht nog iets anders dat bij andere gebouwen minder dringend is: de tijdelijke vergunning en de wens om snel te kunnen bouwen en weer af te breken. Aannemers die deze woningen plaatsen, werken vaak met een strak schema, en het dak moet in één dag dicht kunnen. Dat is geen kwestie van comfort maar van planning: de opbouw staat op een bouwplaats naast een bestaande woning, er is weinig ruimte voor stellingen die weken blijven staan, en de bewoner die op de mantelzorgwoning wacht, wil er niet drie weken naar kijken terwijl het dak in fases wordt afgewerkt.
Klikfelsplaten worden vanaf de fabriek op maat gewalst, op de millimeter, tot een lengte van acht meter. Dat betekent dat een dakvlak van pakweg vijf bij zes meter in een beperkt aantal banen gelegd kan worden, zonder dat er op de bouwplaats nog gezaagd, gepast of gefelst hoeft te worden zoals bij een rol zink of aluminium die ter plekke op maat gemaakt wordt. De platen worden blind bevestigd met klemmen onder de fels, zonder zichtbare schroeven, en op een houten ondervloer gaat dat met gewone schroeven, op een stalen dakconstructie met zelfborende schroeven. Voor een ploeg die het dak in één werkdag dicht moet hebben, is dat een praktisch verschil: er is geen droogtijd zoals bij bitumen met kit of primer, geen wachten op een tweede laag, en geen weersafhankelijke verlijming. Zolang het niet vriest onder de min 15 graden waarbij het materiaal nog koud vouwbaar is, kan er gewerkt worden.
Mantelzorgwoningen hebben vaak een simpel dakvlak: een enkelvoudig hellend dak of een lichte kap, zonder de dakkapellen en hoeken die je bij een verbouwde bestaande woning tegenkomt. Dat is gunstig voor felsplaten, die vanaf een dakhelling van zes graden toepasbaar zijn en zich net zo goed lenen voor een gevelbekleding als de opbouw dat vraagt, verticaal of horizontaal aangebracht. Bij een rechttoe rechtaan dakvlak zijn er weinig aansluitingen en inkortingen nodig, wat de montagetijd verder beperkt en aansluit bij de wens om snel klaar te zijn.
Waar we wel eerlijk over willen zijn: bij een heel klein dakvlak, zeg een paar vierkante meter op een compacte unit, is de tijdwinst van felsplaten ten opzichte van bijvoorbeeld EPDM beperkter. Op zo'n schaal is de aanlegtijd van beide materialen vaak al kort, en dan wegen andere overwegingen, zoals uitstraling of de wens om de opbouw straks weer te demonteren, zwaarder dan de snelheid van aanbrengen. Ook als de mantelzorgwoning een zeer lichte, volledig modulaire chassisconstructie heeft die specifiek is uitgerekend op een minimaal daklastgewicht, loont het om samen met de leverancier van die constructie te kijken of er nog marge is, in plaats van dat wij dat vanaf hier kunnen invullen. Wij denken daar wel in mee: geef ons de maten en de constructie op tekening, en wij rekenen mee wat het gewicht per dakvlak wordt en hoe de platen het meest efficiënt ingedeeld kunnen worden. Dat meedenken kost niets.
Er is nog een praktisch punt dat specifiek is voor een verplaatsbare of demontabele mantelzorgwoning: de manier waarop het dak vastzit, moet passen bij de manier waarop de woning ooit weer uit elkaar gaat of verplaatst wordt. Omdat klikfelsplaten met klemmen onder de fels bevestigd zijn en niet doorboord worden met zichtbare schroeven door het vlak van de plaat, blijft het dakvlak zelf intact als de woning verplaatst wordt. Bij demontage wordt de bevestiging losgemaakt op het niveau van de klemmen en de ondervloer, niet door het gaten dichten in de plaat zelf zoals bij een dakbedekking die overal is vastgeschroefd. Voor een aannemer die weet dat de woning na een aantal jaar weer weg moet of verplaatst wordt naar een ander perceel, is dat een relevant detail bij de keuze van het bevestigingssysteem, ook al is het geen reden op zich om voor felsplaten te kiezen.
Als u een mantelzorgwoning plaatst en wilt weten of de constructie het gewicht van een felsdak aankan, is het antwoord bijna altijd dat het gewicht zelf geen probleem vormt: 5 kilo per vierkante meter is licht, ook voor een tijdelijke fundering. De vraag die er echt toe doet, is of het dak in de tijd past die u heeft, en of de bevestiging aansluit bij een eventuele latere verplaatsing of demontage. Stuur ons de tekening van de opbouw en het dakvlak, dan rekenen wij mee aan het gewicht per vierkante meter, de indeling van de platen en de planning voor de montagedag, kosteloos en zonder dat u daar al iets voor besteld heeft.