Klikzink
Een kantoorunit die tussen bomen staat, staat er meestal niet toevallig. De unit past op een plek die verder niets kwijt kan: een hoekje van een bedrijventerrein, een strook naast een school, een tijdelijke plek bij een bouwproject. De bomen zijn er eerder dan de unit, en ze blijven staan. Dat verandert iets aan het dak, maar niet aan de plaat zelf. De felsplaat blijft dezelfde stalen baan van 0,55 mm met een fels van 35 mm, blind bevestigd met klemmen. Wat verandert, is wat er op dat dak terechtkomt en blijft liggen.
Het eerste dat opvalt bij een unit onder bomen is de goot. Bij een normaal kantoorpand ligt de goot aan de rand van een dak dat een paar meter breed is en waar water snel naar de hoeken loopt. Bij een unit met een fabrieksmaat van, zeg, drie of zes meter breed en een minimale afschot is de afstand van het midden van het dak naar de goot kort, maar de goot zelf is smal en vaak ondiep, want die is ook fabrieksmaat. Blad dat van de bomen valt, vindt die goot sneller dan het water dat erdoor moet. Bij een enkele losstaande boom is dat een keer per jaar een emmer blad. Tussen een rij bomen, met wisselende windrichting, is het een terugkerende klus, en een dichte goot bij een vlak dak duwt water niet weg maar laat het staan. Dat is geen probleem van de plaat, dat is een probleem van de afvoer, en dat lost u op door de goot regelmatig leeg te maken, niet door een andere dakbedekking te kiezen.
Op een schuin dak spoelt mos voor een deel weg zodra het regent; op een vlak of bijna vlak dak, wat een kantoorunit vanaf zes graden helling wel kan hebben, blijft vocht langer staan en krijgt mos meer kans om zich te vestigen. Onder bomen is de kant die het minst zon krijgt, meestal de noordzijde, het eerst aan de beurt. Dat mos hecht zich niet aan de fels of aan de coating van de plaat; het hecht zich aan vuil, stof en organisch materiaal dat op het vlak is blijven liggen. Op een gladde, matte plaat met een glansgraad onder de 5 is er weinig houvast, maar helemaal niets is het niet. Bij een unit die op een schaduwrijke plek staat en jarenlang niet wordt schoongemaakt, ziet u op een gegeven moment een groene waas op het vlak, vooral in de hoeken waar water het langst blijft staan na regen.
Dat is voor het merendeel een kwestie van uitzicht, niet van functie. Mos op een stalen plaat vormt geen gat en tast de coating niet aan zolang die intact is. Waar het wel toe doet, is bij een lekkage die u wilt opsporen: een laag mos en vuil maakt het moeilijker te zien waar een klem loszit of waar een doorvoer niet goed aansluit. Bij een kantoorunit die u aan het oog wilt onttrekken tussen het groen, zal niemand zich aan wat mos storen. Bij een unit die naast de ingang van een bedrijf staat en representatief moet blijven, is een keer per jaar een dak vegen met een zachte borstel voldoende om het onder controle te houden. Chemische behandeling of hogedrukreiniging is voor deze plaat niet nodig en tast in het slechtste geval de coating juist aan.
Een dak dat na de regen een paar uur langer nat blijft omdat de zon er de hele middag niet bijkomt, is voor verzinkt staal met een organische coating geen probleem: die combinatie is gemaakt om jarenlang nat en droog te worden zonder dat het materiaal daar zichtbaar op reageert. Waar vocht wel toe doet, is bij de opbouw onder de plaat. Units worden vaak op een houten dakconstructie gezet, met multiplex of underlayment als ondergrond, en die ondergrond is gevoeliger voor blijvend vocht dan het staal daarboven. Bij een unit tussen bomen, waar de wind minder kans krijgt om het dak na regen droog te blazen, duurt het langer voordat die onderconstructie weer droog is. Dat is een reden om bij de opbouw te letten op ventilatie onder de plaat en op de kwaliteit van de onderconstructie, niet een reden om een andere dakbedekking te overwegen. De felsplaat zelf, blind bevestigd zonder doorboringen door het vlak, is niet de zwakke schakel; de plek waar hij op rust, is dat wel als daar met vocht niet goed rekening is gehouden.
Wat een kantoorunit tussen bomen extra kwetsbaar maakt, is niet alleen wat er van boven op het dak valt, maar ook dat de unit zelf een vaste maat heeft. Units worden gestapeld of naast elkaar gezet in maten die de fabriek bepaalt, en het dakvlak is daarmee vaak net iets anders dan bij een pand dat op de bouwplaats zijn vorm krijgt. Bij nieuwbouw of vervanging bestelt u de platen op maat tot op de millimeter, van 450 tot 8000 mm, zodat naden aansluiten op de werkelijke breedte van de unit en niet op een gestandaardiseerde maat die toevallig past. Bij een unit tussen bomen is dat des te meer van belang, omdat takken en bladafvoer minder ruimte geven om een dak achteraf aan te passen: er is geen plek voor een extra overstek of een bredere goot als het dak eenmaal ligt en de omgeving vast staat. Wat er aan boombeplanting om de unit heen groeit, verandert dan ook weinig meer aan de dakopbouw zelf; die keuze is voor het overgrote deel al gemaakt op het moment dat de unit besteld en geplaatst wordt.
Er zijn situaties waarin de bomen om de unit voor het dak nauwelijks gewicht in de schaal leggen. Staat de unit tussen bomen die in de zomer bladhoudend zijn maar in de winter kaal, dan valt de bladval samen met een periode waarin er sowieso meer regen valt om een dak schoon te spoelen. Staat de unit op enige afstand van de kruinen, zodat er geen directe bladval op het dak zelf terechtkomt maar wel wat schaduw, dan merkt u van dat laatste weinig meer dan een iets langzamer opdrogend vlak, zonder gevolgen voor de plaat. En bij een dakhelling die ruim boven het minimum van zes graden ligt, spoelt water sowieso sneller weg dan bij een nagenoeg vlak dak, waardoor mos en blad minder kans krijgen om zich te settelen. In die gevallen is een kantoorunit tussen bomen in de praktijk niet anders te onderhouden dan een unit op een open plek, en is de locatie geen reden om van de gangbare opbouw af te wijken.
Wilt u weten hoe de goot, de afschot en de ondersteunende constructie van uw specifieke unit zich verhouden tot de bomen op uw locatie, dan denken wij op basis van een tekening of een foto van de situatie mee over de opbouw. Dat kost niets en scheelt u achteraf een dak dat wel netjes ligt, maar niet is afgestemd op wat er van boven op valt.