Klikzink
Een bungalow heeft in verhouding tot de gevel een groot, vaak flauw hellend dakvlak. Dat is precies waar de montage anders verloopt dan bij een gebouw met steile kappen of veel losse vlakken. Bij een bungalow ligt het gewicht van het project op één of twee grote vlakken, en de manier waarop wij die vlakken in banen verdelen bepaalt niet alleen hoe snel het dicht komt, maar ook hoe het er straks uitziet vanaf de grond en vanaf de eerste verdieping van de buren.
We beginnen niet op de bouwplaats maar op tekening. Bij een groot, flauw dakvlak telt elke fels als een lijn die je van veraf ziet lopen, en die lijnen liggen bij een bungalow zelden verscholen achter een nok of een dakkapel. Daarom meten we het dakvlak nauwkeurig op en werken we de platen op maat uit, op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter lang. Het doel is een baanindeling die symmetrisch aansluit op de rand van het dak of op een middenlijn, zodat er geen smal reststrookje overblijft tegen de goot of de nok. Bij een bungalow met een lang, ononderbroken dakvlak valt zo'n rafelrandje meteen op, veel meer dan bij een dak dat toch al in stukken is opgedeeld door erkers of kappen.
Voordat er een plaat op het dak komt, moet de ondergrond kloppen. Bij een bungalow is dat meestal een houten beschieting op de bestaande gordingen, soms met een isolatielaag daaronder als het dak ook wordt verduurzaamd, maar dat traject staat los van de montage zelf. Op hout worden de klemmen onder de fels met schroeven vastgezet, op een stalen ondergrond gebeurt dat met zelfborende schroeven. Die klemmen zijn het enige bevestigingspunt: er komt geen schroef door de plaat zelf, dus geen zichtbare bevestiging en geen doorboring die op termijn kan gaan lekken.
De montage start meestal bij de laagste rand, aan de kant van de goot, en werkt omhoog naar de nok. Bij een flauw hellend dakvlak, vanaf zes graden kan het al, is de aansluiting bij de goot een aandachtspunt: er moet voldoende afwatering blijven zonder dat er water onder de eerste baan kan komen. Daarna wordt baan voor baan gewerkt, waarbij de fels van de ene plaat in de volgende klikt en met een felsmachine wordt dichtgezet. Bij een lang dakvlak zoals dat van een bungalow lopen de banen vaak van goot tot nok in één stuk door, zonder overlap in de lengte. Dat is meteen het verschil met een dak met meer verticale doorsnijdingen: hier ligt de uitdaging niet in het aantal aansluitingen, maar in het recht en strak houden van een lange lijn over de volle lengte van het huis.
Hoeveel er op een dag gemonteerd wordt, hangt af van de vorm van het dak, het aantal doorvoeren en hoe toegankelijk het dakvlak is met steigers of een hoogwerker, en dat verschilt per project. Bij een bungalow met een groot, open dakvlak zonder veel opgaand werk, dus zonder schoorstenen, dakramen of ventilatiekanalen die telkens onderbroken moeten worden, ligt het tempo doorgaans hoger dan bij een dak met veel doorvoeren. Een rechttoe-rechtaan zadeldak van een bungalow zonder dakkapel is in dat opzicht relatief eenvoudig: twee grote vlakken, een nok, twee gootlijnen. Zodra er een dakraam, een schoorsteen of een uitbouw in het vlak zit, moet daar een aparte aansluiting omheen gemaakt worden en dat kost tijd, ook al is het vlak op zich groot.
Omdat de banen op maat gewalst worden, komt er weinig tot geen zaagwerk op het dak. Dat scheelt niet alleen tijd, het voorkomt ook dat er op een flauw dakvlak, waar elke oneffenheid zichtbaar is omdat je er vanaf de grond bijna recht op kijkt, een verkeerd afgezaagde rand ontstaat. De platen komen aangeleverd in de juiste lengte voor dat specifieke dakvlak, en de montageploeg legt ze in de volgorde die op tekening al is vastgelegd.
Bij een bungalow zit er vaak weinig gevel in verhouding tot het dak, zeker bij een woning met een lage gootlijn. Toch is de gevelbekleding een apart onderdeel van de montage, ook als dezelfde felsplaten daar verticaal worden toegepast. De platen kunnen op dak en gevel worden gebruikt, maar de bevestiging en de aansluiting op de dakrand verschillen. Bij een verticale toepassing op de gevel wordt vaak in een andere volgorde gewerkt dan op het dak, en dat gebeurt in de regel als apart werkpakket, niet gelijktijdig met de dakmontage. Bij een bungalow met een lage, brede gevel is de aansluiting tussen het horizontale dakvlak en de verticale gevelbekleding een van de plekken waar we in de tekening extra aandacht aan geven, omdat dat de plek is waar het oog vanzelf naar toe gaat.
Stalen felsplaten zijn koud vouwbaar tot -15 graden, dus vorst is op zichzelf geen reden om de montage uit te stellen. Bij een groot, open dakvlak zoals dat van een bungalow speelt wind wel een rol, meer dan bij een dak met veel opstaande delen die enige beschutting geven. Bij harde wind ligt het tempo lager, simpelweg omdat platen van enkele meters lang dan lastiger te hanteren zijn op een hoogwerker of steiger. Dat is geen reden om het project uit te stellen, maar wel iets waarmee in de planning rekening gehouden wordt.
Een bungalow met een groot, vlak dak lijkt op papier een gemakkelijk project, en voor het leggen van de banen is dat vaak ook zo. Maar zodra het dakvlak wordt onderbroken door meerdere dakramen, een schoorsteen midden in het vlak, of een knik in de kap, verdwijnt dat voordeel. Dan bepaalt niet meer de lengte van het dakvlak het tempo, maar het aantal aansluitingen, en die moeten met evenveel zorg gemaakt worden als bij een gebouw met een ingewikkelder dakvorm. Ook een dak dat lager dan zes graden helt, is met deze platen niet uitvoerbaar; dat is een grens die niet met een andere baanindeling is op te lossen.
Wilt u weten hoe de montage voor uw eigen bungalow eruit zou zien, met de baanindeling die bij uw dakvlak past? Stuur ons een tekening of foto's van het dak, dan denken we mee over de indeling en de planning, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.