Klikzink
Een eigenaar die naar de levensduur van een dak vraagt, wil eigenlijk weten wat er over tien of twintig jaar nog van herkennen is. Bij een bedrijfsloods is dat een ander verhaal dan bij een schuur of een woonhuis, simpelweg omdat de dakvlakken daar veel langer zijn. Een baan van vijf meter gedraagt zich anders dan een baan van dertig of veertig meter, en dat verschil is precies waar de levensduur van een loodsdak om draait.
Staal zet uit en krimp met de temperatuur. Bij klikfelsplaten is die uitzetting ongeveer half zoveel als bij zink, wat op een korte baan nauwelijks een rol speelt. Op een loodsdak met dakvlakken van dertig meter of meer loopt dat op tot een paar centimeter tussen een koude winternacht en een hete zomerdag op het dak. Die beweging moet ergens heen, en daar is de fels voor bedoeld: de klemmen onder de fels laten de plaat in de lengte bewegen zonder dat er scheuren of kreukels ontstaan. Dat is geen slijtage, het is de normale werking van het systeem. Een eigenaar die na jaren een lichte golving in het dakvlak signaleert bij temperatuurwisseling, ziet dus geen gebrek maar de plaat die doet waarvoor hij is ontworpen.
Op een lang dakvlak is de vraag niet alleen hoe lang de plaat meegaat, maar ook hoe hij gelegd is. Felsplaten zijn op de millimeter leverbaar tot 8000 mm, en bij een loods loont het om de baanlengte zo veel mogelijk gelijk te maken aan de werkelijke lengte van het dakvlak. Een las of overlap halverwege een dakvlak van vijfentwintig meter is een zwakke plek die er bij een kortere baan niet is. Wij denken daarom standaard mee op tekening: hoe langer het dakvlak, hoe belangrijker het is om vooraf uit te rekenen hoeveel uitzetting er optreedt en waar de plaat die ruimte krijgt. Dat werk gebeurt voor de plaat gelegd wordt, niet erna. Een dakvlak dat verkeerd is ingedeeld, met te korte klemafstanden of vaste punten die de plaat in zijn beweging belemmeren, is de meest voorkomende oorzaak van schade die pas na jaren zichtbaar wordt, in de vorm van een golf die niet meer vlak trekt of een fels die onder spanning komt.
Wat er in twintig jaar niet verandert, is de coating. De laag GreenCoat Pural BT van 50 micrometer op het verzinkte staal is dezelfde op dag één als op dag zevenduizend, in die zin dat er geen aparte onderhoudslaag overheen komt die op een gegeven moment vervangen moet worden. De kleur, een van de drie matte tinten, verandert onder invloed van zon en weer geleidelijk een fractie, net als elk buitenmateriaal, maar dat is een verschuiving over jaren, geen aftakeling die op een bepaald moment ingrijpen vraagt.
Wat wél kan veranderen op een loodsdak, is de aansluiting rond dakdoorvoeren, lichtstraten of leidingwerk dat na de bouw is toegevoegd. Bij een loods komt het vaak voor dat een huurder na een paar jaar een afzuiging of een klimaatinstallatie op het dak plaatst. Elke doorvoer die niet in het oorspronkelijke ontwerp zat, is een punt waar de plaat lokaal is aangepast, en dat is vaker de plek waar iets misgaat dan het felswerk zelf. Bij lange dakvlakken adviseren wij daarom om bij een nieuwe doorvoer te kijken naar de uitzettingsrichting van de baan; een verkeerd geplaatste doorvoer dwars op de bewegingsrichting van een baan van dertig meter geeft op termijn meer spanning dan diezelfde doorvoer op een baan van acht meter.
De schroeven en klemmen onder de fels zijn onzichtbaar en blijven dat ook, wat betekent dat er op een loodsdak geen duizenden zichtbare bevestigingspunten zijn die één voor één kunnen gaan lekken naarmate de jaren verstrijken, zoals bij een systeem met doorschroefde platen wel het geval kan zijn. Op een dakvlak van enkele honderden vierkante meters is dat verschil groter dan op een klein dak: hoe meer vierkante meters, hoe meer bevestigingspunten er anders zouden zijn geweest.
Bij extreem lange, ononderbroken dakvlakken zonder enige nok, dakkapel of onderbreking is de uitzetting over de volle lengte het aandachtspunt, en dat vraagt om een uitvoering met voldoende glijruimte in de klemmen en een zorgvuldige planning van de vaste punten. Is die ruimte er niet, om welke reden dan ook, dan is een lange ononderbroken felsplaat niet vanzelfsprekend de juiste keuze en moet er gekeken worden naar een andere indeling van het dakvlak, bijvoorbeeld met een doorgaande naad op een logische plek. Dat is geen tekortkoming van het materiaal, het is een kwestie van de baanlengte laten aansluiten op wat het dakvlak toelaat.
Ook bij een dakhelling net boven het minimum van zes graden op een heel lang dakvlak is het zaak vooraf te controleren of de afwatering en de bewegingsruimte samen goed uitkomen; bij twijfel is dat iets om vooraf op tekening te laten narekenen, niet iets om tijdens de uitvoering te ontdekken.
De levensduur van felsplaten op een bedrijfsloods hangt dus minder af van het materiaal zelf, dat bij normaal gebruik weinig te vrezen heeft, en meer van hoe goed de indeling van het dakvlak is doordacht voordat de eerste plaat gelegd wordt. Een loods met een goed doordachte baanverdeling en correct geplaatste klemmen laat na twintig jaar een dak zien dat qua vorm en kleur nog dicht bij het origineel ligt, met alleen de gewone, herkenbare beweging die bij temperatuurwisseling optreedt. Een loods waar de baanlengte niet is afgestemd op het dakvlak, of waar naderhand doorvoeren zijn toegevoegd zonder rekening te houden met de uitzettingsrichting, loopt eerder tegen lokale spanning of vervorming aan.
Wilt u weten hoe dat voor uw dakvlak uitpakt, stuur ons dan de maten en de indeling van het dak. Wij rekenen de baanlengte en de plaatsing van de klemmen door en laten u zien waar de aandachtspunten voor uw specifieke loods liggen, zonder kosten voor dat voortraject.