Klikzink
Wie een aanbouw of uitbouw laat maken met klikfelsplaten, vraagt zich meestal af hoe lang het dak meegaat. Dat is logisch, maar het is niet de goede vraag. Het stalen dakvlak zelf verandert in de eerste twintig jaar nauwelijks. Wat wel kan gaan spelen, zit op de plek waar de aanbouw vastzit aan het bestaande huis. Die aansluiting is bij een aanbouw een ander soort risico dan bij een vrijstaand gebouw, en dat verdient een aparte uitleg.
Een felsplaat is stalen plaatmateriaal met een verzinklaag van 275 gram per vierkante meter aan beide zijden en daarboven een organische coating van 50 micrometer. Die coating is mat, met een glansgraad onder de 5, en verkleurt in de praktijk zo geleidelijk dat u het verschil tussen jaar één en jaar twintig met het blote oog nauwelijks ziet. De platen liggen blind bevestigd, met klemmen onder de fels, dus er zitten geen schroefkoppen op het dakvlak die kunnen gaan lekken of roesten. Bij een aanbouw met een rustig, ononderbroken dakvlak is dit meestal het minst spannende deel van het hele bouwwerk. Het materiaal zet met de temperatuur uit en in, maar veel minder dan zink, en dat gebeurt over de volle breedte van de plaat gelijkmatig. Er is dus weinig dat na tien of vijftien jaar plotseling anders werkt dan op dag één.
Een aanbouw staat nooit los. Hij hangt vast aan een gevel die er al staat, vaak van metselwerk, soms van een ander materiaal, en die gevel beweegt op zijn eigen manier. Zetting van de fundering, temperatuurverschillen tussen de oude en de nieuwe constructie, en soms een lichte scheefstand die er al jaren zit: dat zijn allemaal bewegingen die de felsplaten zelf niet maken, maar die wel invloed hebben op de naad waar het nieuwe dak tegen het oude gebouw aan komt. Bij een vrijstaand bijgebouw speelt dit niet, omdat daar geen bestaande gevel is om op aan te sluiten. Bij een aanbouw is dit vaak wel het punt waar na een aantal jaren de eerste vochtplek ontstaat, niet omdat het dakvlak lekt, maar omdat de aansluiting is meebewogen met iets waar de installateur geen invloed op had.
Een aannemer die dit al vaker heeft gedaan, houdt daar bij de detaillering al rekening mee. Dat betekent bijvoorbeeld dat de opstand tegen de gevel voldoende hoog wordt gemaakt, dat er ruimte is voor beweging in de voeg, en dat het aansluitprofiel niet star wordt vastgezet op twee verschillende ondergronden die niet gelijk bewegen. Wordt dat bij de bouw genegeerd, dan merkt u dat niet in het eerste jaar. U merkt het pas na een paar winters, als de kleine bewegingen zich hebben opgestapeld en er ergens een kier is ontstaan die er bij de oplevering nog niet was.
Stel een uitbouw aan de achterkant van een jaren-dertig woning, met een plat of licht hellend dak in klikfelsplaten dat aansluit op de bestaande achtergevel. Het dakvlak zelf, zeg vijftien vierkante meter, ligt er na twaalf jaar nog precies zo bij als bij de oplevering: geen verkleuring van betekenis, geen corrosie, de felsen nog even strak. Maar op de plek waar het dak tegen de oude gevel aankomt, is een barst in het voegwerk ontstaan door lichte zetting van de aanbouw ten opzichte van het hoofdgebouw. Die barst zit niet in de felsplaten en niet in het zink of de coating, maar in de overgang. Water dat daar binnendringt, vindt zijn weg soms over de plaat naar binnen, en dan lijkt het net alsof het dak lekt terwijl het probleem in de aansluiting zit. Dat onderscheid is precies waarom we adviseren om bij een aanbouw niet alleen naar het materiaal van het dakvlak te kijken, maar vooral naar de manier waarop de opstand en de aansluitdetails zijn uitgevoerd.
De conclusie is niet dat felsplaten hier de verkeerde keuze zijn. Het stalen dakvlak is juist een van de onderdelen van een aanbouw waar u de minste zorgen over hoeft te hebben, zeker vergeleken met een aansluiting die van meet af aan strak en zonder bewegingsruimte is gedetailleerd. De conclusie is dat de levensduur van het dak bij een aanbouw voor een groot deel wordt bepaald door een detail dat niets met de plaat te maken heeft: de kwaliteit van de aansluitwerkzaamheden op de bestaande gevel. Een goed uitgevoerde opstand, een aansluitprofiel dat beweging toelaat, en voegwerk dat is aangebracht met het oog op zetting, bepalen minstens zo veel voor de lange termijn als het materiaal van het dakvlak zelf.
Dit is ook de reden waarom we bij een aanbouw altijd vragen naar de bestaande situatie voordat we platen op maat laten walsen. Is de fundering van de aanbouw los gefundeerd van het hoofdgebouw, of hangt hij daar juist aan vast? Is er al eerder zetting geweest? Wordt de aansluiting weggewerkt achter een nieuwe strook zink, lood of een ander aansluitprofiel, of komt de plaat direct tegen de gevel aan? Dat soort vragen bepaalt niet zozeer welke kleur of welke plaatdikte u nodig heeft, maar wel hoe de rand van het dakvlak wordt uitgevoerd, en die rand is precies de plek die na verloop van jaren de meeste aandacht nodig heeft.
Er zijn situaties waarin we zouden aanraden om eerst de aansluiting zelf goed te laten beoordelen voordat er over dakmateriaal wordt gesproken. Als een aanbouw al meetbare scheurvorming vertoont in de bestaande gevel, of als er bekende zettingsproblemen zijn met het hoofdgebouw, dan lost geen enkel dakmateriaal dat onderliggende probleem op. In zo'n geval is het verstandiger om eerst de constructie te laten beoordelen, en pas daarna de dakbedekking te kiezen. Felsplaten zijn dan nog steeds een goede optie voor het dakvlak zelf, maar de aansluiting vraagt dan om een oplossing die is afgestemd op de specifieke bewegingen van die constructie, niet om een standaarddetail.
Als u een aanbouw of uitbouw plant of al heeft en wilt weten of klikfelsplaten hier passen, is het nuttig om niet alleen naar het dakvlak te kijken, maar ook naar de staat van de bestaande gevel waar de aanbouw op aansluit. Heeft u tekeningen, dan denken wij daar kosteloos in mee, en werken we de platen op maat uit tot op de millimeter. Heeft u twijfels over de aansluiting zelf, dan is dat een goed moment om dat eerst met de aannemer te bespreken voordat de platen worden gewalst. Neem gerust contact met ons op om uw situatie door te spreken.