Klikzink
Wie een zwembadoverkapping laat bouwen op een paar kilometer van de zee, denkt vaak eerst aan de buitenkant. Dat is logisch, want zoute wind is meteen zichtbaar in de wereld: leuningen die eerder gaan roesten, kozijnen die eerder verweren, buitenverlichting die eerder uitvalt. Bij een zwembadoverkapping is dat maar de helft van het verhaal. De andere helft speelt zich af aan de binnenzijde van het dak, in een ruimte met warme, vochtige, chloorhoudende lucht die dag en nacht tegen de onderkant van de platen drukt. Die twee belastingen bij elkaar maken dit gebouw anders dan een loods, een woning of een bedrijfshal aan de kust. Het is niet de coating alleen die hier de opgave bepaalt, maar de combinatie van coating aan de buitenkant en dampremmer plus ventilatie aan de binnenkant.
Zeewind brengt fijne zoutdeeltjes mee die zich vastzetten op elk onbeschermd metalen oppervlak. Op zich is dat voor stalen felsplaten met een goede deklaag geen probleem: de platen die wij leveren zijn Sendzimir verzinkt, met zink aan beide zijden van de plaat, en daarover een organische coating van 50 micrometer, GreenCoat Pural BT. Die coating is de eerste verdedigingslinie tegen zout, UV en vocht, en is niet anders bij een zwembad dan bij een loods aan de kust. Het verschil zit in wat er aan de andere kant van diezelfde plaat gebeurt. Bij een gewone loods aan de kust is de binnenkant van het dak droog en op omgevingstemperatuur. Bij een zwembadoverkapping niet: daar hangt de lucht vol waterdamp en chloorverbindingen, en die lucht is warmer dan de buitenlucht. Dat verschil in temperatuur en vochtigheid tussen binnen en buiten is de motor die vocht door de dakopbouw drukt, en het is precies dat mechanisme waar bij dit gebouw de aandacht naar moet.
Een zwembad verdampt voortdurend water, en het chloor dat het water schoon houdt, verdampt gedeeltelijk mee. Die damp stijgt op, komt tegen het dakvlak, en zoekt een weg naar buiten. Vindt hij die weg door de dakopbouw heen in plaats van via ventilatie, dan condenseert het vocht zodra het een koud oppervlak raakt, en dat koude oppervlak is meestal de binnenzijde van de dakplaat of de constructie daarachter. Condensatie van gewoon water is al vervelend voor houten gordingen en stalen verbindingen. Condensatie van water met chloorresten erin is agressiever, en tast metalen bevestigingsmiddelen, klimaatinstallaties en isolatiemateriaal sneller aan dan schoon condenswater zou doen. Bij een zwembadoverkapping aan de kust ontstaat zo een situatie waarin de plaat van buiten wordt belast door zout, en de constructie van binnen door een agressiever soort vocht. Beide processen op zichzelf zijn beheersbaar, maar ze moeten wel allebei apart worden aangepakt: de coating regelt de buitenkant, de dampremmer en de ventilatie regelen de binnenkant. De ene oplossing vervangt de andere niet.
Bij een zwembadoverkapping is een goed uitgevoerde dampremmer aan de binnenzijde van de isolatie geen formaliteit maar het onderdeel dat bepaalt of het dak over tien jaar nog droog is. De dampremmer moet de vochtige, chloorhoudende lucht uit het zwembad tegenhouden voordat die de koude buitenzijde van de dakopbouw bereikt. Dat vraagt om een dampremmer met een hoge diffusieweerstand, zorgvuldig aangesloten op wanden, doorvoeren en dakranden, want een dampremmer die op één plek lek is, verliest een groot deel van zijn functie. Wij zien in de praktijk dat de felsplaten zelf zelden de zwakke schakel zijn bij klachten over een zwembadoverkapping; vaker ligt het probleem bij een dampremmer die is onderbroken door een lichtkoepel, een ventilatiekanaal of een bevestigingsklos, of bij een aansluiting die tijdens de bouw niet is teruggecontroleerd. Voor de plaatkeuze zelf betekent dit dat de coating aan de bovenzijde weliswaar bestand moet zijn tegen zoute lucht, maar dat het echte risico voor de levensduur van het dak meestal van binnenuit komt, niet van buiten.
Een dampremmer alleen is niet voldoende als de bouwkundige ventilatie van het zwembad niet op orde is. Zwembaden hebben een luchtbehandeling nodig die vochtige, chloorhoudende lucht afvoert voordat die de kans krijgt om zich in de dakconstructie op te hopen. Bij een overkapping aan de kust komt daar een extra afweging bij: de buitenlucht die wordt aangevoerd voor ventilatie en klimaatregeling bevat zelf ook zout, en de leidingen en roosters die deze lucht vervoeren, staan dus ook onder zoutbelasting. Dat raakt niet direct de felsplaten, maar het is wel iets waar een aannemer of installateur bij dit gebouw rekening mee houdt, en waar wij als leverancier van de dakbedekking geen oordeel over geven, maar wel op wijzen omdat het samenhangt met dezelfde vochtbalans die de dakplaat aan de binnenzijde ervaart.
We leveren onze felsplaten in drie matte kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, allemaal met een glansgraad onder de 5. Bij een zwembadoverkapping aan de kust heeft de kleurkeuze geen invloed op de zoutbestendigheid: alle drie hebben dezelfde coating van 50 micrometer onder de kleurlaag. De keuze is dus esthetisch, niet technisch, en dat is bij dit gebouw anders dan sommige mensen verwachten die denken dat een donkere plaat sneller zou verweren in een zoute omgeving. Dat is niet het geval; wat telt is de coatingdikte en de kwaliteit van de aansluitingen, niet de tint.
Als de dampremmer en de ventilatie van een zwembadoverkapping niet op orde zijn, is het vervangen of aanbrengen van felsplaten niet de oplossing voor het achterliggende probleem. Een nieuw dak op een gebrekkige vochthuishouding lost niets op: het condensatieprobleem verplaatst zich hoogstens naar een nieuw oppervlak. Bij bestaande overkappingen waar al vochtschade is opgetreden, is het daarom zinvol om eerst te laten beoordelen of de dampremmer intact is en of de ventilatiecapaciteit aansluit bij het zwembadvolume en de luchtvochtigheid binnen, voordat er wordt gesproken over de dakbedekking zelf. Wij denken op tekening mee over de felsplaten, de opbouw van de dakhuid en de aansluitdetails, maar de dampremmer en de klimaatinstallatie liggen bij de bouwkundige en de installateur.
Heeft u een zwembadoverkapping aan de kust in beheer, in aanbouw of in onderhoud, dan is het goed om voor het gesprek over de dakplaten eerst helder te hebben hoe de dampremmer is uitgevoerd en of de ventilatie is afgestemd op het binnenklimaat van het bad. Wilt u daarna weten welke plaatbreedte, kleur en lengte passen bij uw dakvorm, dan denken wij daar kosteloos over mee op basis van een tekening. Neem contact met ons op via Boylestraat 22 in Ede, of stuur uw tekening in voor een reactie.