Klikzink
Bij een zwembadoverkapping krijgen wij vaak de vraag of felsplaten wel nodig zijn, of dat golfplaat niet goedkoper en net zo goed is. Het antwoord ligt niet bij het materiaal zelf, want beide kunnen van verzinkt staal of kunststof zijn. Het verschil zit in de manier waarop de platen aan elkaar en aan de constructie vastzitten, en in wat dat betekent voor een ruimte waar warme, vochtige, licht chloorhoudende lucht dag in dag uit tegen de binnenkant van het dak komt.
Een golfplaat wordt meestal vastgeschroefd door de plaat heen, op de top van de golf. Elk schroefgat is een potentiële doorgang voor de dampende, chloorhoudende lucht binnen naar de constructie en de isolatie erboven. Bij een gewone loods of schuur is dat een detail waar je overheen kunt kijken. Bij een zwembadoverkapping is het precies het punt waar het misgaat: condens die door zo'n gaatje trekt, zoekt de koudste plek op, en dat is vaak de houten of stalen dakconstructie zelf. Wij hebben overkappingen gezien waarbij de gordingen na een aantal jaar zichtbaar aangetast waren, terwijl de golfplaat aan de buitenkant nog prima oogde.
Felsplaten worden blind bevestigd. De klemmen zitten onder de felsnaad, verscholen tussen de platen, en er gaat geen schroef door het stalen vlak zelf. Dat betekent niet dat er geen risico op vochtdoorslag is, maar het risico verschuift van honderden kleine perforaties naar een beperkt aantal aansluitingen en doorvoeren, die je gericht kunt afdichten. Voor een zwembad is dat een aanzienlijk andere uitgangspositie.
Wat de plaat ook is, het echte werk gebeurt aan de binnenzijde. Warme lucht met een hoog vochtgehalte, zoals je in een zwembadhal hebt, wil naar buiten door de constructie heen bewegen zodra het buiten kouder is. Zonder een goed aangesloten dampremmer condenseert die lucht zodra ze de koude kant van de isolatie bereikt. Bij een zwembad is dat geen incidenteel probleem maar een continu proces, het hele jaar door, met het chloor als extra factor die metalen onderdelen sneller laat corroderen dan schoon condenswater alleen zou doen.
Wij zien in de praktijk dat een dampremmer die bij een woning volstaat, bij een zwembadoverkapping niet zonder meer voldoet. De naden moeten zorgvuldiger zijn afgeplakt, de aansluitingen bij doorvoeren en randen vragen om extra aandacht, en er moet consequent worden doorgedacht over waar de lucht wél naartoe mag: naar een geventileerde spouw, en niet naar de constructie. Golfplaat met doorlopende schroefverbindingen maakt die dampremmer kwetsbaarder, simpelweg omdat er meer plekken zijn waar iets misgaat. Bij felsplaten ligt de nadruk van het detailwerk bij de randen en de doorvoeren, niet over het hele dakvlak verspreid.
Een dampremmer alleen is niet genoeg als de vochtige lucht nergens heen kan. Een geventileerde spouw tussen dampremmer en dakbedekking geeft de eventuele restvocht een weg naar buiten voordat het zich ophoopt. Bij een zwembadoverkapping is die spouwventilatie typisch belangrijker dan bij een gewone bedrijfshal, omdat de vochtbelasting hoger en constanter is. Wij denken hier vaak in mee op tekening, samen met de aannemer of installateur die de klimaatinstallatie van het zwembad zelf regelt, want die twee systemen moeten op elkaar aansluiten. Een overkapping met een uitstekende mechanische ventilatie binnen kan met een simpeler dakopbouw toe; een overkapping zonder klimaatbeheersing, waar de vochtige lucht enkel via het dak een uitweg zoekt, vraagt om een dakopbouw die daar nadrukkelijker op is ingericht.
De organische coating van 50 micrometer op onze felsplaten is gemaakt om weersinvloeden aan de buitenzijde te weerstaan, niet om chloordamp aan de binnenzijde te weerstaan. Dat is een nuance die aannemers soms over het hoofd zien: de buitenkant van het dak zit niet in de chloorhoudende lucht, de binnenkant wel, als daar tenminste de dampremmer en ventilatie het niet opvangen. Zink onder de coating, aangebracht met 275 gram per vierkante meter aan beide zijden, biedt een basisbescherming tegen roestvorming als er toch vocht bij komt, maar dat is een vangnet en geen vervanging voor een droge onderconstructie. Bij golfplaat met doorgeschroefde bevestiging is precies op de plek van de schroefgaten de coating doorbroken, en dat is meteen de plek waar corrosie het eerst begint als er vocht achter komt.
Het zou onterecht zijn om golfplaat hier af te schrijven. Bij een open overkapping, zonder gesloten gevels, waarbij de lucht vrij kan circuleren en er geen sprake is van een echt afgesloten klimaat met opgesloten waterdamp, speelt het dampprobleem veel minder. Denk aan een open zwemvijver met een simpel afdak tegen regen, waar de onderzijde vrij ademt en er geen verwarmde, vochtige binnenlucht wordt vastgehouden. In zo'n situatie is golfplaat vaak goedkoper in aanschaf en eenvoudiger te monteren, en is het verschil met felsplaten in de praktijk klein. Ook bij een tijdelijke of demontabele overkapping, waar de levensduur van het dak niet voorop staat, is golfplaat een redelijke afweging.
Omgekeerd geldt: zodra de overkapping gesloten gevels heeft, verwarmd wordt en het zwembad daadwerkelijk stoom en chloordamp binnen vasthoudt, verschuift de balans naar felsplaten met een zorgvuldig uitgevoerde dampremmer en ventilatie. Dat is niet omdat felsplaten per definitie beter zijn, maar omdat de blinde bevestiging minder kwetsbare plekken in het dakvlak oplevert op het moment dat er structureel vocht van binnenuit tegen het dak drukt.
Omdat de dampremmer en ventilatie hier de eigenlijke opgave zijn, raden wij aan om dat gesprek te voeren voordat de dakbedekking wordt gekozen, niet erna. Een aannemer die eerst de golfplaat of felsplaat bestelt en pas daarna nadenkt over de dampremmer, loopt het risico dat de twee niet goed op elkaar aansluiten. Wij werken met eigen walsmachines en leveren felsplaten op maat tot op de millimeter, van 450 tot 8000 millimeter lengte, zodat de platen precies aansluiten op de bestaande spanten of gordingen zonder overbodige naden. Dat maakt het makkelijker om de randaansluitingen, waar het bij een zwembad echt om gaat, netjes uit te voeren.
Als u een zwembadoverkapping plant of vervangt, is het verstandig om eerst te bepalen hoe het gebouw met vocht en lucht omgaat: gesloten en verwarmd, of open en onverwarmd. Die vraag bepaalt meer over de juiste dakopbouw dan de keuze tussen felsplaten en golfplaat op zichzelf. Heeft u tekeningen of een schets van de bestaande of geplande constructie, dan denken wij kosteloos mee over de maatvoering en de aansluitingen. Neemt u gerust contact met ons op om de situatie door te nemen.