Klikzink
Een villa verduurzamen met isolatie en felsplaten lijkt op papier een gewone dakrenovatie, maar er zit een verschil in dat pas op de bouwplaats voelbaar wordt. Bij een doorsnee woonhuis is het dakvlak vaak opgedeeld door dakkapellen, hoeken en aansluitingen op de buren. Bij een villa staat er dikwijls één groot, ongebroken dakvlak dat vanaf de weg of vanaf de oprit in zijn geheel te zien is. Dat verandert niet de techniek van isoleren, maar wel de volgorde van beslissen. Waar bij een rijtjeswoning de aannemer de platen indeelt zoals het praktisch uitkomt, moet bij een villa de indeling van de banen al op tekening staan voordat er één plaat gewalst wordt.
Bij het verduurzamen met isolatie gaat het niet alleen om de dikte van het isolatiemateriaal, maar om de volgorde van de lagen. Van binnen naar buiten is dat doorgaans: de binnenafwerking, de dampremmer, de isolatie, een eventuele ventilerende luchtspouw, de ondergrond waarop de felsplaten worden bevestigd, en dan de platen zelf. De dampremmer zit aan de warme kant van de isolatie, dus tussen de binnenruimte en het isolatiemateriaal, en niet ergens in het pakket verstopt. Dat is geen bijzonderheid van een villa op zich, maar bij een villa telt de marge voor fouten minder. Een lek in de dampremmer op een klein dakvlak geeft een klein probleem; op een groot, aaneengesloten dakvlak van een villa loopt vocht makkelijker weg naar plekken waar u het niet meteen ziet, omdat er minder onderbrekingen zijn die het vocht vroeg zouden signaleren. Bij grote overspanningen zonder onderbrekingen door dakkapellen of schoorstenen is de dampremmer daarom een van de eerste dingen die we op tekening controleren, niet iets dat we aan de uitvoerende partij overlaten.
Een tweede punt dat vaak onderschat wordt, is de ventilatie van het dak zelf. Bij een koud dak, waarbij de isolatie op de begane grondvloer of tussen de balken van de kap ligt en de kapconstructie zelf onverwarmd blijft, moet er onder de felsplaten voldoende ventilatie zijn om opstijgend vocht af te voeren. Bij een warm dak, waarbij de isolatie direct onder de dakbedekking ligt, is er geen ventilatiespouw nodig maar moet de dampremmer perfect aansluiten, want er is geen tweede kans om vocht weg te laten ventileren. Welke van de twee bij een villa gekozen wordt, hangt af van de bestaande kapconstructie en van of de zolder of kapruimte bewoond wordt. Dat is een keuze die we het liefst vroeg in het traject met de architect of de eigenaar doornemen, juist omdat een villa vaak een verwarmde kapverdieping heeft die bij een eenvoudiger woonhuis niet aanwezig is.
Felsplaten worden op maat gewalst, van 450 tot 8000 millimeter, op de millimeter nauwkeurig. Bij een klein of onregelmatig dakvlak is de indeling van de banen vooral een kwestie van praktisch passen: je begint aan de ene kant en werkt door tot de andere kant, en de laatste baan wordt aangepast aan de restmaat. Bij een villa met een groot, in zijn geheel zichtbaar dakvlak werkt die aanpak averechts. Een rij felsbanen die in de verte parallel oogt aan de nok, de goot of de symmetrieas van de gevel maakt een dak rustig. Een rij die begint bij de linkerkant van het dak en toevallig eindigt met een smalle reststrook aan de rechterkant, valt op vanaf de weg en is niet meer te herstellen zonder platen te vervangen.
Daarom vragen we bij een villa met een dominant dakvlak altijd naar foto's of tekeningen van de gevel en het dak samen, en niet alleen de dakmaten. Als de nok bijvoorbeeld dertien meter lang is en de werkende breedte van een baan 475 millimeter, dan telt u vooraf uit hoeveel hele banen daarin passen en hoe groot de overgebleven strook is. Die reststrook leggen we het liefst symmetrisch aan beide dakschilden, of we verdelen het verschil over de twee buitenste banen zodat het niet opvalt als één afwijkende baan naast de schoorsteen. Bij een dak met een dakkapel in het midden geldt hetzelfde probleemgevoel, maar de dakkapel breekt vanzelf het beeld al, wat de indeling minder kritisch maakt dan bij een vlak zonder enige onderbreking.
Dit soort overwegingen kost niets extra aan materiaal, maar wel overleg vooraf. Als de baanindeling pas op de steiger wordt bepaald, ligt de bestelling al vast en is bijsturen niet meer mogelijk zonder plaatverlies. Meedenken op tekening, ook over dit soort esthetische verdeling, kost bij ons niets, en bij een villa is dat juist het moment waarop het verschil wordt gemaakt tussen een dak dat rustig oogt en een dak waarbij de blik onbedoeld naar één rand wordt getrokken.
Bij verduurzaming met isolatie op een bestaande villa loopt het werk in een vaste volgorde, en die volgorde is bepalend voor de planning, niet alleen voor de uitvoering. Eerst wordt de bestaande dakbedekking beoordeeld en, als het gaat om een renovatie, verwijderd tot op de constructie of tot op het niveau waarop nieuw wordt opgebouwd. Vervolgens komt de dampremmer aan de binnenzijde van de isolatie, dus praktisch gezien wordt die vaak al vanaf de kapverdieping aangebracht voordat de nieuwe isolatie wordt ingebracht. Pas daarna volgt de isolatielaag, eventueel de ventilerende spouw, de ondergrond voor de felsplaten, en als laatste de platen zelf.
Bij een villa waar de bewoners tijdens de werkzaamheden aanwezig blijven, betekent deze volgorde dat het binnenwerk aan de dampremmer eerder in het traject valt dan de zichtbare buitenkant. Dat is voor een eigenaar soms verwarrend: de eerste weken lijkt er weinig te veranderen aan de buitenkant terwijl er binnen al veel gebeurt aan het plafond van de kapverdieping. Wij leggen dat vooraf uit, zodat de planning niet als traag aanvoelt terwijl het juist op schema loopt.
Isoleren en herbedekken met felsplaten is niet in elke situatie de beste volgorde van werken. Als de bestaande kapconstructie constructief niet in orde is, bijvoorbeeld door verzakte gordingen of verouderd houtwerk, dan is isoleren voordat die constructie is herzien geen verduurzaming maar uitstel van een groter probleem. Ook als de villa een monumentale status heeft en de bestaande dakvorm of dakbedekking niet gewijzigd mag worden, moet eerst met de betreffende instantie worden overlegd of felsplaten überhaupt toegestaan zijn, los van de isolatievraag. En bij een dakhelling onder de zes graden is felsplaten als bedekking niet toepasbaar; dan moet naar een ander systeem gekeken worden, wat de opbouw van isolatie en dampremmer weer anders maakt.
Als u een villa wilt verduurzamen met isolatie en overweegt om de dakbedekking te vervangen door felsplaten, is het verstandig om eerst een tekening of foto van het dakvlak en de gevel samen aan te leveren, samen met de bestaande opbouw van de kapconstructie. Op basis daarvan kunnen wij meedenken over de baanindeling en over waar de dampremmer in de opbouw moet komen, voordat er iets besteld wordt. Neem gerust contact met ons op om dit door te spreken.