Klikzink
Een villa in de buurt van industrie krijgt een ander soort neerslag op het dak dan een villa aan de rand van een weiland. Naast regen komt er stof neer: fijn stof uit schoorstenen, verbrandingsresten, soms roet, en op sommige plekken een vettige waas die je pas ziet als je er met een vinger overheen haalt. Dat verandert niets aan de opbouw van de plaat en niets aan de bevestiging, maar het verandert wel hoe het dakvlak er over jaren bij ligt, en dat is precies waar bij een villa met een groot, van de weg af zichtbaar dakvlak de aandacht naar uitgaat.
De felsplaten die wij leveren hebben een coating van GreenCoat Pural BT, vijftig micrometer dik, aangebracht op verzinkt staal. Die laag is er om weersinvloeden te weerstaan: UV, regen, temperatuurwisselingen. Tegen aanslag van stof en roet is geen coating bestand in de zin dat het vuil er niet op zou blijven liggen; dat geldt voor elk dakmateriaal, van pannen tot leien tot staal. Het verschil zit in wat er met dat vuil gebeurt als het nat wordt en weer opdroogt. Op een gladde, matte plaat spoelt een deel vanzelf mee met regenwater; op een ruw of poreus oppervlak trekt vuil zich vast en wordt het met de jaren donkerder op die plek. Bij drie matte kleuren, Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver, is dat effect het minst zichtbaar bij het donkerste type, simpelweg omdat een grijzige waas op zwart niet opvalt en op lichter grijs wel.
Waar dit vooral toe doet, is niet de plaat zelf maar de vergelijking met het gebouw ernaast. Een schoorsteen die om de paar weken een wolk uitstoot, laat het meeste materiaal neerkomen in een richting die met de heersende windrichting samenhangt, niet gelijk verdeeld over het dak. Een dakvlak dat aan één kant van een gebouw ligt kan daardoor iets sneller vervuilen dan de andere kant. Bij een villa met een enkel groot dakvlak dat in zijn geheel vanaf de straat te overzien is, valt zo'n verschil eerder op dan bij een dak met drie of vier kleinere vlakken die elk apart oog vangen.
Bij een groot, aaneengesloten dakvlak is de richting van de banen een ontwerpkeuze, geen uitvoeringsdetail dat de dakdekker ter plekke invult. Bij industrie in de buurt speelt dat op een specifieke manier: als de overheersende windrichting neerslag en stof over het dak transporteert, bepaalt de baanrichting of vuil zich verzamelt in de lengte van de fels of dwars erover. Lengterichting met de wind mee laat vuil grotendeels afspoelen in de looprichting van het water; een baanindeling die haaks op de heersende wind ligt, kan ervoor zorgen dat elke fels een klein richeltje vuil vasthoudt aan de kant die uit de wind ligt. Op een dak van tien meter breed zie je dat verschil na een paar jaar terug, vooral bij een lichtere kleur en bij een dakhelling aan de ondergrens van zes graden, waar water langzamer wegloopt dan bij een steiler vlak.
Dit is dus geen reden om per definitie voor een andere kleur of een andere hellingshoek te kiezen; het is een reden om bij het tekenen van de baanindeling te vragen waar de industrie ten opzichte van het dak ligt en wat daar de overheersende windrichting is. Bij een dak dat toch al in banen van 475 mm werkende breedte wordt ingedeeld, kost het niets extra om die banen in de richting te leggen die het beste met de afvoer van water en vuil samenwerkt. Bij een schilddak met vier vlakken speelt dit veel minder, omdat elk vlak zijn eigen, kleinere aandeel krijgt en een enkel vervuild vlak minder opvalt in het totaalbeeld.
Bij lichte industrie op enige afstand, denk aan kantoorachtige bedrijvigheid zonder schoorsteen of aan bedrijven die vooral overdag actief zijn zonder continue uitstoot, is het effect op een dakvlak in de praktijk nauwelijks te onderscheiden van gewone stedelijke aanslag. Ook bij een donkere kleur als Nordic Night Black is het verschil met een villa zonder industrie in de buurt na een aantal jaren met het blote oog moeilijk vast te stellen, juist omdat donker minder contrast geeft tussen schoon en vuil. In die situaties is het niet nodig om de baanindeling anders te tekenen dan u toch al zou doen op basis van het aanzicht vanaf de weg en de plaats van dakramen of schoorstenen.
Het wordt wel relevant bij zware industrie met een continue uitstoot, zoals een fabriek met een permanent actieve schoorsteen op minder dan een paar honderd meter afstand, en bij een dakvlak dat door zijn ligging structureel in de looprichting van die uitstoot ligt. Dan is het de moeite waard om, voordat de banen worden vastgelegd, te kijken naar de kant van het dak die het meest is blootgesteld en de looprichting van het water daarop te laten meewegen. Dat is geen garantie dat het dak schoon blijft, want geen coating houdt vuil helemaal buiten de deur, maar het beperkt wel dat vuil zich juist op de felsen zelf ophoopt in plaats van mee te lopen met het water.
Omdat onze platen op maat gewalst worden, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter, is er ruimte om de baanrichting aan te passen aan de situatie in plaats van aan een standaardmaat. Wij denken daarin mee op basis van de tekening: waar ligt het dakvlak ten opzichte van de industrie, welke kant vangt de meeste neerslag, en welke kleur is bij die situatie het meest voor de hand liggend. Dat meedenken kost niets, en het is met name bij een groot, van de weg af zichtbaar dakvlak de moeite waard om voor de uitvoering vast te leggen in plaats van het aan het toeval van de plaatsing over te laten. Neem gerust contact met ons op om de tekening van uw dak samen door te nemen.