Klikzink
Op een vakantiepark met gebogen daken, bijvoorbeeld tongewelfvormige bungalows of recreatiewoningen met een zachte boog in het dakvlak, speelt een ander vraagstuk dan bij een enkel gebouw met een gebogen kap. Het gaat niet om de vraag of één dak te bekleden is, maar of dezelfde oplossing op tientallen identieke daken herhaalbaar is, zonder dat elk dak weer een nieuwe puzzel wordt voor de mensen op het dak.
Een klikfelsplaat is te buigen tot een bepaalde straal. Hoe krapper de boog, hoe meer de plaat moet meebewegen zonder te gaan golven of te knikken bij de fels. Bij een vakantiepark met een vaste bungalowtypologie is dat in zekere zin een voordeel: is de straal van het eerste dak eenmaal bepaald, dan geldt die maat voor het hele park. Er is geen dak dat toevallig net iets krapper gebogen is dan de rest, zoals bij een verzameling losse gebouwen soms wel het geval is. Die herhaling is precies waarom we bij dit soort projecten altijd een proefstuk laten buigen voordat de eerste van dertig of veertig daken wordt aangepakt. Blijkt de straal net te krap voor een vlekkeloos resultaat, dan passen we de baanbreedte of de plaatdikte-indeling aan voordat er ergens op het park al materiaal ligt dat niet goed meebuigt.
Bij een recht dakvlak is de baanindeling een kwestie van het aantal banen van 475 mm werkende breedte over de lengte van het dak verdelen. Bij een gebogen dak komt daar de richting van de kromming bij. Loopt de boog dwars op de banen, dan buigt elke baan zelf mee met de vorm, van goot tot nok. Loopt de boog in de lengterichting van de banen, dan moet de plaat als het ware een schaalvorm aannemen, en dat is met een enkele rechte baan niet te bereiken; dan werken we met kortere segmenten of een andere legrichting.
Op een vakantiepark met tientallen identieke daken betekent dit dat de indeling maar één keer precies moet worden uitgedacht, waarna die tekening voor alle bungalows van dat type geldt. Dat is meteen ook de valkuil: een indeling die op het eerste dak net goed uitkomt omdat de kromming daar net iets flauwer is dan gemeten, past niet automatisch op het dertigste dak als de bouwtolerantie van bungalow tot bungalow verschilt. Wij werken daarom bij voorkeur met een paar controlemetingen verspreid over het park, niet alleen op het eerste dak, voordat we de platen voor het hele park op maat laten walsen.
Bij een gebogen dakvlak liggen de moeilijke punten niet in het midden van het vlak, waar de plaat gewoon meebuigt, maar op de randen: de overgang naar een rechte gevel, de aansluiting op een gootlijn die zelf niet meebuigt, en de kop- en eindafwerking waar de fels stopt. Op een rechthoekig dak is een eindkap of een gootaansluiting een standaarddetail dat op elke baan hetzelfde is. Op een gebogen dak verandert de hoek waarmee de plaat de rand nadert van baan tot baan, omdat elke baan een ander deel van de boog beslaat.
Dat betekent dat het aansluitdetail bij de goot niet één mal is die dertig keer wordt herhaald, maar per baan opnieuw wordt afgestemd op de hoek waarmee die specifieke baan de rand raakt. Bij een vakantiepark met identieke bungalowtypes stellen wij die reeks details één keer samen voor het eerste dak van een type, en die reeks gaat vervolgens mee als werktekening naar de andere daken van hetzelfde type. Zo hoeft niet elke dakdekker op elk dak opnieuw uit te vinden hoe de rand precies moet aansluiten, wat bij een planning van tientallen daken achter elkaar de snelheid en de gelijkmatigheid van het resultaat bepaalt.
Het meest voorkomende probleem bij gebogen daken op een vakantiepark is niet de plaat zelf, maar de aanname dat alle daken van hetzelfde type ook exact dezelfde kromming hebben. In de praktijk verschilt de straal soms een paar centimeter van bungalow tot bungalow, door zetting, door de bouwtolerantie van destijds of door reparaties die in de loop der jaren aan de dakconstructie zijn uitgevoerd. Wordt er voor het hele park met één vaste maat gewerkt zonder die verschillen te checken, dan past de plaat op de ene bungalow feilloos en op de andere net niet, met een fels die plaatselijk spanning vertoont.
Een tweede punt waar het misgaat is de volgorde van werken tijdens een planning buiten het seizoen. Bij tientallen daken tegelijk is de verleiding groot om de platen voor het hele park in één keer te bestellen en te walsen zodra de eerste maten bekend zijn. Bij een gebogen dak raden we dat af. Wij leveren de eerste serie op basis van het eerste ingemeten dak, laten dat dak afmonteren, en pas als dat detail goed aansluit, gaat de rest van de bestelling de wals in. Dat kost een paar dagen in het begin van het traject, maar voorkomt dat er materiaal voor twintig daken al klaarligt dat achteraf een paar millimeter moet worden aangepast.
Een derde situatie waarin een gebogen dak niet de aangewezen oplossing is, is wanneer de straal zo krap is dat de plaat alleen met zichtbare vervorming of met veel kortere platen te leggen is. Dan is het resultaat technisch wel mogelijk, maar oogt het dak onrustig, met veel voegen dicht op elkaar. Op zo'n moment is het eerlijker om samen met de opdrachtgever te kijken of een deel van het dakvlak beter met een ander materiaal of een andere plaatindeling kan worden opgelost, dan om de kromming met kunst- en vliegwerk in klikfels te dwingen.
Bij één opdrachtgever voor tientallen daken is er meestal een wens om alle bungalows in dezelfde kleur uit te voeren, ook als de daken over meerdere seizoenen worden aangepakt. Onze coating, GreenCoat Pural BT, is leverbaar in drie matte kleuren: Nordic Night Black, Slate Grey en Metallic Dark Silver. Omdat we voor het hele park met dezelfde coderingen en dezelfde coating werken, is de kleur van de bungalows die dit jaar aan de beurt zijn hetzelfde als van de bungalows die volgend jaar volgen. Dat is bij een gebogen dak niet anders dan bij een recht dak, maar het is wel iets waar bij een gefaseerde aanpak van een heel park vaak naar wordt gevraagd, juist omdat het park in zijn geheel ook na jaren nog als één samenhangend beeld moet ogen.
Heeft uw park bungalows met een gebogen dakvlak, dan is de eerste stap niet het bestellen van platen voor het hele park, maar het opmeten van de kromming op een paar representatieve daken. Stuur ons die maten, samen met het aantal daken en de fasering die u voor ogen heeft, en wij denken op tekening mee over de baanindeling en de randdetails, kosteloos en voordat er een plaat gewalst is.