Klikzink
Bij een tiny house valt de goot en de dakrand niet weg tegen de rest van het gebouw. Op een gewone woning is de rand van het dak een detail tussen honderd andere details. Op een tiny house is het een van de weinige plekken waar de bouwer echt moet kiezen, en die keuze is meteen zichtbaar omdat het hele dakvlak vanaf de grond te overzien is. Een rommelige gootaansluiting op een groot dak valt niet op. Op een dak van drie meter breed ziet iedereen het.
Daar komt bij dat een tiny house vaak moet blijven wat hij is: verplaatsbaar. Elke kilogram die u aan de rand van het dak toevoegt, telt mee in het totaalgewicht dat op een trailer moet passen of binnen een aslastberekening moet vallen. Een zware bakgoot van zink of een gemetselde daktrim is op een vaste woning geen probleem. Op een tiny house is het een post waar de bouwer serieus naar kijkt, net als naar het gewicht van de vloer of de wanden.
Op een regulier huis wordt de dakrand meestal los ontworpen van het dakbeschot: een aparte gootconstructie, een boeideel, een gootbak die aannemer en dakdekker apart aanbrengen. Bij een tiny house is de ruimte daarvoor er vaak niet. De overstek is klein, soms nog geen tien centimeter, en de constructie onder de rand is dun omdat elke centimeter dakhoogte meetelt in het totaalplaatje van vervoer en vergunning. Een klikfelsplaat die tot aan de rand doorloopt en daar met een eenvoudige druiplijst afgewerkt wordt, vraagt veel minder opbouwhoogte dan een losse gootconstructie. De plaat zelf, met zijn opstaande fels van 35 millimeter, kan tot vlak bij de rand doorlopen en daar simpel worden afgekort en omgezet.
Op een groot dak is het ook geen probleem als de goot een paar centimeter dieper wordt uitgevoerd om voldoende afvoercapaciteit te krijgen. Bij een tiny house telt elke centimeter mee in de totale hoogte van het gebouw, en die hoogte is vaak al krap door de eis dat het geheel onder een bepaalde transporthoogte moet blijven. Een goot die net iets te fors is uitgevoerd, kan het verschil maken tussen wel en niet onder een viaduct door kunnen.
Op een dakvlak van vier of vijf meter breed heeft u misschien twee of drie banen felsplaat nodig. Dat betekent dat elke baan die u aan de rand niet goed aansluit, meteen een groter deel van het totale dakvlak beïnvloedt dan bij een dak van vijftien meter breed. Bij een groot dak verdwijnt een kleine onregelmatigheid aan de rand in het geheel. Bij een tiny house is die ene baan een kwart of een derde van alles wat er ligt.
Dit heeft een praktisch gevolg voor de bestelling. Omdat de platen op maat gewalst worden, van 450 tot 8000 millimeter op de millimeter nauwkeurig, kunt u de baanbreedte zo kiezen dat de laatste baan aan de gootzijde niet in een smal reststrookje uitkomt. Bij een groot dak lost de aannemer dat op door de verdeling over meer banen te spreiden. Bij een tiny house met twee of drie banen heeft elke keuze in de verdeling meteen effect op hoe de rand bij de goot uitkomt en hoe netjes de aansluiting daar wordt.
Een vierkante meter felsplaat weegt ongeveer vijf kilo. Dat is op zichzelf al licht vergeleken met dakpannen of leien, maar het wordt pas echt relevant zodra u het optelt bij de gootconstructie, de regenpijp, de bevestigingsmaterialen en eventuele sneeuwbelasting die aan de rand van het dak wordt opgevangen. Op een tiny house waarbij het volledige gewicht van fundering tot dakrand op een chassis rust, is dat een optelsom die de bouwer of de constructeur echt maakt, in tegenstelling tot bij een woning op een fundering waar een paar kilo meer of minder aan de gootrand nergens toe doet.
De blinde bevestiging van de klikfelsplaten helpt hier ook mee. Omdat de platen onder de fels met klemmen worden vastgezet, zijn er geen zichtbare schroeven aan de rand nodig, wat betekent dat de gootlijst zelf simpel en licht kan blijven. Op hout wordt de plaat met schroeven bevestigd, op een stalen dakconstructie met zelfborende schroeven; in beide gevallen blijft het aantal onderdelen aan de rand beperkt.
Heeft het tiny house een dakvlak met bijna geen afschot richting de goot, dan is een felsplatendak met een simpele gootaansluiting niet de eerste keuze. Vanaf zes graden dakhelling is een klikfelsdak toepasbaar, maar bij helling die daaronder blijft, moet er eerst gekeken worden naar de afwatering zelf voordat de vraag over de goot aan de orde is. Ook als de dakrand functioneel onderdeel moet zijn van de constructie, bijvoorbeeld omdat de rand tegelijk als trekband voor de wanden dient, is een lichte, losse gootlijst niet vanzelfsprekend de juiste keuze; dan moet eerst de constructeur bepalen wat de rand structureel moet kunnen dragen. En bij een tiny house dat permanent op een vaste plek blijft staan en niet meer verplaatst wordt, vervalt het argument van het gewicht grotendeels; dan is een ruimere, klassieke gootbak weer een reële optie zonder dat het gewicht een rol speelt.
De kern is dat de goot en de dakrand van een tiny house niet zomaar een verkleinde versie zijn van dezelfde detaillering op een gewoon huis. Het kleine dakvlak maakt elke baan en elke aansluiting zichtbaarder, en het gewicht aan de rand telt mee in een totaalplaatje waar bij een gewone woning niemand naar kijkt. Wilt u weten hoe de rand van uw specifieke dakvlak het beste uitgevoerd kan worden, dan denken wij daar op basis van uw tekening kosteloos in mee.