Klikzink
Een schuur of bijgebouw krijgt vaak felsplaten omdat het bij het hoofdgebouw moet passen: dezelfde kleur, dezelfde lijnen, hetzelfde materiaal op het dak. Dat deel van de keuze is snel gemaakt. De vraag die overblijft, en waar veel eigenaren pas bij de uitvoering achter komen dat ze die nog niet beantwoord hebben, is of er onder die platen ook geïsoleerd moet worden. Het antwoord hangt niet af van hoe het gebouw eruit moet zien, maar van waar het voor gebruikt wordt en hoe lang het zo blijft.
Een schuur of bijgebouw is meestal klein, laag en onverwarmd. Dat is een fundamenteel andere situatie dan een woning of een bedrijfshal. Bij een verwarmde ruimte gaat isolatie altijd over energieverlies: warmte die door het dak ontsnapt, kost geld, en de opbouw wordt daarop berekend. Bij een schuur zonder verwarming speelt dat niet. Er is geen warmte die je vasthoudt, dus isoleren om energieverlies te beperken heeft hier geen functie. Wat wel kan spelen is condensatie, en dat is een ander probleem met een andere oplossing.
Staal koelt 's nachts snel af en warmt overdag snel op. Aan de onderkant van een koude plaat kan vocht uit de lucht condenseren, vooral in een afgesloten, onverwarmde ruimte met weinig ventilatie. Bij een open berging waar de lucht vrij door kan stromen, valt dat vaak reuze mee: het vocht dat ontstaat, verdampt ook weer. Bij een dichte schuur waar u gereedschap, hooi, hout of een auto stalt, kan condens wel een probleem worden. Druppels op de onderkant van de plaat die op spullen vallen, of een isolatielaag die vochtig wordt en niet meer droogt, zijn typische klachten. Dat is het moment waarop een opbouw met isolatie of in elk geval met een damprem de moeite waard wordt, niet omdat het dak dan warmer blijft, maar omdat het vocht dan geen kans krijgt.
Een schuur die u over vijf jaar waarschijnlijk vervangt of verplaatst, vraagt een andere aanpak dan een bijgebouw dat er al dertig jaar staat en nog dertig jaar moet blijven staan. Bij kortdurend of tijdelijk gebruik is de eenvoudigste opbouw meestal de juiste: felsplaten direct op een dichte houten ondergrond, eventueel met een dampopen folie ertussen om vocht van onderaf tegen te houden, zonder isolatiepakket. Dat is snel te bouwen, goedkoop, en er is weinig dat kan mankeren. Bij een bijgebouw dat blijvend deel van het erf is en waar u ook zaken in opslaat die niet vochtig mogen worden, zoals gereedschap met stalen onderdelen, papieren archief of hooi, is een opbouw met isolatie en een damprem aan de warme zijde een verstandigere keus. Niet vanwege energieverlies, maar om de binnenkant droog te houden.
Bij een houten kapschuur van vier bij zes meter die als opslag voor tuingereedschap en de grasmaaier dient, is een dichte beplating met felsplaten zonder isolatie meestal voldoende. De ruimte is niet volledig afgesloten, er is altijd wel een kier bij de deur of onder de gevelbeplating, en de spullen die er staan hebben niets aan vocht in de lucht. Zet dezelfde schuur neer als afgesloten hobbyruimte met een houten werkbank, elektrisch gereedschap en misschien een kleine kachel voor comfort, dan verandert de situatie. Zodra er af en toe verwarmd wordt, ook maar een klein beetje, ontstaat er een verschil tussen binnen- en buitentemperatuur, en dat verschil is precies waar condens ontstaat als er niets tussen zit. In dat geval is een dunne isolatielaag met damprem, ook al is de warmtevraag zelf minimaal, de opbouw die het gebouw droog houdt.
De platen zelf veranderen niet mee met de keuze voor isolatie. Dezelfde felsplaat van 0,55 millimeter, blind bevestigd met klemmen onder de fels, ligt op een dichte houten ondergrond of op een isolatiepakket met damprem, het is aan de buitenkant niet te zien. Bij montage op hout gebeurt dat met schroeven, verder verandert er aan de bevestiging niets. Wat wel verandert is de opbouw daaronder: bij isolatie moet er rekening gehouden worden met de dikte van het pakket, de plaats van de damprem en voldoende ventilatie tussen isolatie en beplating om vocht dat er toch doorheen komt, weg te kunnen laten. Dat is meer een vraag voor de aannemer die de onderconstructie maakt dan voor de leverancier van de platen, maar het is wel iets wat u vooraf moet weten, want het bepaalt de dakopbouw en dus de maten.
Isolatie onder felsplaten bij een schuur is niet altijd zinvol, ook niet als het kan. Bij een open kapschuur, een carport met een dicht dak, of een bijgebouw dat vooral dient om fietsen, brandhout of tuinmeubilair droog te houden, voegt isolatie weinig toe. De ruimte is niet luchtdicht, er wordt niet verwarmd, en de kans op schadelijke condens is klein omdat de lucht vrij kan bewegen. In die situatie is isolatie vooral extra kosten en extra opbouwdikte zonder dat het een probleem oplost dat er niet is. Ook bij een schuur die u binnen een paar jaar toch weer aanpast of vervangt, is een eenvoudige opbouw zonder isolatie logischer: u steekt dan geen geld in een pakket dat u straks weer weggooit.
De vuistregel is simpel te formuleren, maar de toepassing verschilt per gebouw. Vraag u af of de ruimte ooit verwarmd wordt, ook incidenteel. Vraag u af of er spullen in staan die niet vochtig mogen worden. Vraag u af hoe lang het gebouw blijft staan zoals het nu gepland is. Bij twijfel is het geen probleem om de opbouw pas op tekening te laten meekijken: wij denken daar bij Klikzink kosteloos in mee, en kunnen op basis van de situatie aangeven welke opbouw logisch is, ook al gaat dat gesprek meer over de onderconstructie dan over de platen zelf. Wilt u weten welke felsplaat en welke kleur bij het hoofdgebouw past, dat is een andere vraag met een ander antwoord; deze pagina gaat alleen over de vraag of er onder de platen geïsoleerd moet worden.
Als het antwoord op de vragen hierboven wijst richting een dichte, gebruikte ruimte die blijvend deel van het erf is, is een opbouw met isolatie en damprem het overwegen waard. Wijst het antwoord richting een open, tijdelijke of onverwarmde berging, dan is de eenvoudigste opbouw meestal voldoende en isolatie een onnodige kostenpost. Twijfelt u nog, neem dan contact op en stuur een tekening of foto van de bestaande situatie mee; op basis daarvan kunnen wij aangeven wat voor uw schuur of bijgebouw een logische opbouw is.